HAYIT
Ağaç | 1-5m | 6-9 Aylar | Tohumu
Hayıt, Mönchspfefter, Vitex agnus-castus L.
Ayıd
Ayıt
Beşparmak ağacı
Şifalı hayıt
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblüttengewâchse, Lamiaceae
Drugları: Hayıt meyvesi (tohumu); Arnicasti fructus
Hayıt tohumlarının ekstresi ile elde edilen ekstrakt, natürel ilaç yapımında ve çok nadiren de çayı veya tentürü kullanılır.
Giriş: Hayıt Ballıbabagillerin bir alt grubu olan Vitexgiller olup bu gruba takriben 250 bitki dahildir. Bunlardan sadece Şifalı Hayıt tıbbi maksatla kullanılır. Vitex vitiliumdan türemiş olup yelpaze, agnus eski Yunancadan agonusdan türemiş olup kısır ve coştur, Latince ifteli anlamına gelen kelimelerle anılırlar. Bundan da yelpaze yapraklı olduğu, kısırlığa karşı kullanıldığı ve papazların cinsel arzularını köreltmek için kullanıldığı anlaşılır. Hayıt takriben 2000 yıldır bilinen ve kullanılan bir bitkidir. Hıris-tiyan ülkelerde özellikle de Avrupa’da ruhbanlar tarafından Karabiber ye-rine kullanılmıştır. Bu nedenle de Almanca ruhban biberi anlamına gelen Mönchspfefter ismi ile anılır. Hayıt tohumlarından elde edilen toz, ekstrakt ve tentürlerin erkeklerin cinsel gücünü azalttığı, bu nedenle Ruhbanların bunu kullandığı anlaşılmaktadır. Vatanının Akdeniz ülkeleri ve Türkistan olan bitki birçok ülkede hem süs bitkisi hem de natürel ilaç yapmak için yetiştirilmektedir.
Botanik: Hayıt 1-5m boyunda yetiştiği yöreye göre bazen funda, bazen de küçük bir ağaç şeklinde olabilir. Yaprakları uzun saplı, karşılıklı, bir sonraki ile çaprazdır. Her yaprak 5-7 yaprakçıktan oluşur ve bunlar parmak gibi sapa bağlandığından Beşparmak ağacı diye de anılırlar. Yaprakçıkları 5-10cm uzunluğunda, 2-4cm eninde, kenarları genellikle bütün, mızrak şeklinde, alt yüzeyi beyaz tüylü ve üst yüzeyi ise düzdür. Çiçekleri ortada büyükçe başak şeklinde bir çiçek demeti ve ondan daha küçük iki adet yan başlardan oluşur. Her çiçek başağı pembe, mor, açık mavi veya, beyazımsı pembe yüzlerce çiçekten meydana gelir. Meyveleri 3-5m çapında, siyahımsı kırmızı renkte, genellikle küre şeklinde ve içinde 4 adet çekirdek bulunur.
Yetiştirilmesi: Hayıt Türkiye’nin Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yabani olarak yetişen bitkinin İç Anadolu ve Karadeniz bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Almanya’nın Frankfurt şehrinde yetişen bitki Türki-ye’nin İç Anadolu bölgesinde rahatlıkla yetişir.
Hasat zamanı: Yetiştiği yöreye göre farklı zamanlarda meyveleri olgun-laşır ve ona göre toplanır, dövülür, çıkan tohumları kurutulur ve kaldırılır. Almanya’da ise bitki ancak Ağustos’ta çiçek açar.
Birleşimi: Hayıt meyvesinin birleşimindeki önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Labdan-Diterpenler;Rotundifuran %0,04-0,3, Vitexilakton %0,04-0,17 ve 6β, 7β-Diyasedoksi-13-hidroksilabda-8, 14-Diene
b) Flavonitlerden; Gasticin (5,3-Dihidroksi-3,6,7,4-Metoksiflavon, 6-Hidroksikampferol-3,6,7,4-tetrametileter ve Chrysosplenol
c) İridoidglikozitlerden; Agnosid ve aucubin
d) Eter yağı türevleri (uçucu yağlar) %0,5-1,2 arasında olup bunun da en önemlisi Eukaliktol (1,8-Cineol), Limonen, α-Pinen, β-Pinen, Borylasetat ve Kafur içerir.
e) Sabit yağlardan; Caprinasit, Palomitinasit, Palomittoleinasit ve Sitearinasit
f) Ayrıca acı maddeler, vitaminler ve mineraller içerir.
Araştırmalar: Günümüze kadar oldukça çok araştırma ve tedavi dene-mesi yapılmıştır. Bu araştırmalarda Hayıt ekstresinden elde edilen hap veya damlanın hastalarda görülen adet öncesi rahatsızlıklar (premenstural sendrom) adet anormallikleri (regal tempoanomalie) ve göğüs ağrılarını (mastitit) iyileştirdiği tespit edilmiştir.
1) F.W.Diltmar ve ekibi 1992’de adet öncesi rahatsızlıkları olan 1542 hasta üzerinde hayıt ekstresinden elde edilen kapsülle tedavi dene-mesi yapmışlardır. bu tedavi denemesi sırasında hastalarda görülen, sinirlilik, iç huzursuzluk, migren, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, hırçınlık, depresyon, içe kapanma, kilo alma ve göğüs ağrısı gibi rahatsızlıkların %33 oranında tamamen, %75’inin de büyük oranda tespit edilmiştir. Tedaviye 6 ay devam edenlerde tamamen iyileşme %90’ı bulmuştur. (Nhp.7.97.1148 ZP.3.99.166)
2) Prof.Dr.Wolfgong Wutte ve ekibi Göttingen Üniversitesi kliniğinde 76 kadın üzerinde hayıt ilacıyla tedavi denemesi yapmışlar. Bunları iki gruba ayırmış; birinci gruba (35 kadın) hayıt ilacı, diğer gruba (41 kadın) ise sadece denek ilacı verilmiştir. Tedavi süresi sonunda hayıt ekstresinden elde edilen damlayı alanlarda Prolaktin salgısı azalmıştır. Böylece de göğüs ağrısı (mastodynic) ve adet öncesi rahatsızlıkları (premenstural sendrom) iyileştirdiği tespit edilmiştir. (Nhp.9.99.1468)
3) Kadın doktoru Dr.Mett.D.Rocder ve ekibi çeşitli adet rahatsızlıkları olan 13 hasta üzerinde hayıt ekstresinden elde edilen damla ile 3 ay süren tedavi denemesi yapmıştır. Bu tedavi denemesi sonunda adet sancısı menoraji (sancılı adet görme), metrorhagia (metroraji=adet dışı rahim kanaması), amenore (adet yetmezliği), oligomenore (seyrek adet görme) vb rahatsızlıkları iyileştirdiği tespit edilmiştir. (ZP.3.94.157)
4) D.proping, Th.Katzolke, L.Belkien ve ekibi kadınlarda progesteron hormon yetmezliği (lüteinizan hormon) nedeni ile çocuk yapmaya muktedir olmamalarına karşı hayıt ekstresinden elde edilen damla ile tedavi denemesi yapılmıştır. Kadınlardaki progesteron hormon se-viyesi yükselmiş ve bunlardan 7’si normal yollarla hamile kalmıştır. Tedavi denemesi 587 oranıyla başarıyla tamamlanmıştır. (Zp.3.99. 167)
5) Göttingen’den Prof.Dr.W.Wutke Biona firması ile ortaklaşa yaptıkları çalışma sonucu hayıt tohumu ekstresinin Parkinson’a karşı etkili olduğu görülmüştür. Hayıt ekstresi D1-reseptörünü bağlama ve D2-reseptörünü (sinir düğümü, beyin giriş ve çıkışlarında) uyarır. Beyin merkezindeki depolanan salgıları nöronların (sinir hücreleri) azalması onucu Parkinson hastalığı görülür. Hayıt ekstresi acetilkolin salgılan-masını frenler ve Dopamin salgılanmasını uyarır. Bunu profesör doktor W.Wutke yaptığı araştırmalarda belgelemiştir. (PR.2.96.18 ve ZP.5.95.300)
6) Ayrıca E.Coeunied ve ekibi 1986’da PMS rahatsızlığı olan 36, H.U. Feldman ve ekibi 1990’da PMS ve başka rahatsızlıkları olan 1571, A.Lieble ve ekibi 1992’de PMS rahatsızlığı olan 596 ve C.Teters-Welte, M.Alberecht ve ekibi 1994’de adet öncesi rahatsızlıkları (PMS) ve göğüs ağrıları (mastodynie) olan 551 hasta üzerinde hayıt damlası ile tedavi denemeleri yapmış ve başarılı sonuçlar elde etmişlerdir. (ZP.3.99.166)
7) Merger ve ekibi 1992’de adet kesilmesi (Amenorrhea) rahatsızlığı olan 50, Merger ve ekibi 1992’de seyrek adet görme (Oligomenorrhea) rahatsızlığı olan 787 ve Merger 1992’de sık sık adet görme (Polimenorrhea) rahatsızlığı olan 192 hasta üzerinde tedavi denemesi yapmışlar ve hastaların iyileştiğini tespit etmişlerdir. (ZP.3.99.167)
Tesir Şekli: Hormon salgısını etkiler, adet öncesi rahatsızlıkları önler, iltihapları önler, kısırlık, sinirsel rahatsızlıklar ve bunamayı önler.
Kullanılması:
a) Araştırmalara göre Hayıt ekstresinden elde edilen damlama ve haplar başta adet öncesi rahatsızlıklar (PMS=Permenstural Syndrom), adet düzensizlikleri (Regeltempoanomali), göğüs ağrısına (Mastodgnie) ve kısırlığa ve de Parkinson hastalığına karşı kullanılır. Adet öncesi rahatsızlıkların başında sinirlilik, moral bozukluğu, göğüs ağrısı, baş dönmesi, migren, baş ağrısı, depresyon, hırçınlık, gerginlik ve iç hu-zursuzluk gelir. Adet düzensizliklerinin başında adet kesilmesi (Amenore), seyrek adet görme (Oligomenore), sık sık adet görme (Polimenore), Menorrhagia (Menoraji=Sancılı adet görme) ve Metorrhagia (Metoraji=Adet dışı rahim kanaması) sayabiliriz. Ayrıca Parkinson’a karşıda etkili olduğu tespit edilmiştir.
b) Komisyon E’nin 27.10.1992 tarihli monografi bildirisine göre Hayıt tohum ekstresinden elde edilen damlama ve haplar başta adet öncesi rahatsızlıklar (PMS), göğüs ağrıları (Mastodynie) ve adet düzensiz-liklerine (Regeltempoanomali) karşı kullanılır.
c) Homeopatide Hayıt tentürü başta iktidarsızlık (Erkeklerde) cinsel soğukluk (Kadınlarda), süt yapma yetersizliği, adet öncesi rahat-sızlıklar (Permenstural Sydrom), adet kesilmesi, hipermonore (aşırı ve uzun süre adet görme), siterillitöt (kısırlık), Cünüp olma, periapüm (Penisen sürekli reaksiyon göstermesi), depresyon ve aşağılık duygusuna karşı kullanılır.
d) Halk arasında adet rahatsızlıklarından; adet kesilmesi, sık sık adet görme, seyrek adet görme, uzun ve çok kanama gibi rahatsızlıklarla, iştahsızlık, uykusuzluk, iktidarsızlık, prostat iltihaplanması, kısırlık, yumurtalık iltihaplanması, rahim ağrıları, şişkinliğe ve göğüslerin yeterince süt yapmaması ve de ağrımasına karşı kullanılır.
Açıklama: Hipofizin aşırı prolektin üretmesiyle kandaki prolektin oranı yükselir ve bu da progestron hormonunun azalmasına sebep olur. Bu da östrojen hormonunun yetersiz salgılanmasına neden olur. Netice de adet öncesi rahatsızlıklar (Premenstural Syndrom); göğüs ağrısı (Mastodynie), baş dönmesi, baş ağrısı, migren, sinirlilik, içe kapanma, hırçınlık, depresyon, huzursuzluk, ödem ve kilo alma gibi rahatsızlıklarla adet düzensizliklerinden; sık sık adet görme (Polimenore), seyrek adet görme (Oligomenore), adet kesilmesi (Amenore), dış menore (ağrılı, sancılı adet görme), menore (Menoraji=Aşırı adet görme), hipermenore (aşırı ve uzun süre adet görme) vb. rahatsızlıklar ortaya çıkar. Hayıt ekstresinden elde edilen damlama ve haplar dopaminerg (Dopamin gibi) etkiye sahip olup hipofis bezesini uyararak aşırı prolektin hormononu salgılamasını önler ve böylece bütün rahatsızlıklar ortadan kalkar. Ayrıca prolektin yüksek oranda olması (Hiperprolektinamie) kısırlığa sebep olduğu da tespit edilmiştir. Parkinson hastalığının da oluş sebebi yine depormin yetersizliğidir, şayet Parkinson hastaları Hayıt ilaçları kullanırlarsa Parkinson’u önler. Ruhbanların Hayıt tohumlarını karabiber gibi kullandıkları ve cinsel arzularının böylece yok olduğu bilinmektedir. Hayıt tentürü ise iktidarsızlığa karşı kullanılır. Hayıt tohumları erkekleri iktidarsız yaparken tentürü iktidarsızlığı önlemektedir. Bunun mümkün olmayacağı düşünülebilir, fakat bu doğrudur. Çünkü bir yandan Hayıt tentürü ile baharatı farklı maddeler içerirken diğer yandan tentür baharatın ancak %1000’i kadardır.
Çay: Hayıt tohumlarından iki kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edilir ve 5-10 dakika demlemeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. Bu çaydan sabah, öğle ve akşam birer bardak 2-3 ay süre ile içilir.
Hayıt Sirkesi: Hayıt tohumlarından 50 gr hafif ezildikten sonra bir şişeye konu ve üzerine 250 ml kaliteli sirke ilave edildikten sonra 4-6 hafta güneş ışınlarından uzakta muhafaza edilir. Şişe iki günde bir çalkalanır ve bu süre sonunda süzülerek günde 3-5 defa bir kahve kaşığı bir miktar su ile alınır.
Çay Harmanları:
Gökçek Âdet çayı
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kaz otu
>40 gr Oğul otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Civanperçemi otu
Gökçek Ağrılı adete karşı çay:
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kaz otu
>40 gr Oğul otu
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Nane yaprağı
Gökçek Âdet çayı (Âdet sırasındaki ve yaadet dışı aşırı kanamalar):
>20 gr Hayıt tohumu
>60 gr Çobançantası otu
>20 gr Civanperçemi otu
Gökçek Âdet çayı (Anormal ve kramplı adete karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Papatya çiçeği
>40 gr Kaz otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Ballıbaba çiçeği
Gökçek Âdet çayı (Anormal ve kramplı hallerde):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Papatya çiçeği
>20 gr Civanperçemi otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Gilaboru kabuğu
Gökçek Âdet çayı (Âdet kesilmesi ve ya sık sık adet görmeye karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Civanperçemi otu
>40 gr Kaz otu
>10 gr Rezene tohumu
>10 gr Sedef otu
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklara (PMS) karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Aslanpençesi otu
>20 gr Kadın kökü
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Ballıbaba çiçeği
Gökçek Âdet çayı (Âdet sırasındaki ve ya adet dışı aşırı kanamaya karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Çobançantası otu
>20 gr Civanperçemi otu
>20 gr Atkuyruğu otu
Gökçek Göğüs ağrısı ve iltihaplanmasına karşı çay:
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kadın kökü
>30 gr Civanperçemi otu
>30 gr K.Yonca otu
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklar (PMS), kramp çözücü,ağrı dindirici ve âdet düzenleyici)
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Civanperçemi otu
>30 gr Oğul otu
>20 gr Kadın kökü
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklar (PMS), kramp çözücü ve âdet düzenletici):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Aslanpençesi otu
>40 gr Çörek tohumu
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Lavanta çiçeği
>10 gr Kimyon tohumu
Homeopati’de: Hayıt tohumlarından 20 gr ezilerek bir şişeye konur ve üzerine 80 ml %70’lik alkol ilave edilerek güneş ışığından uzakta 2 günde bir çalkalamak suretiyle muhafaza edilir. Bu nesne 4-6 hafta sonra süzülerek homeopatide <> ismi ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-5 defa 10-15 damla 2-3 ay süre ile alınır.
Hastalığın Belirtileri (Semptom):
1) Kişi temiz havaya çıkmak ister.
2) Cinsiyet organları soğuk hissediyorsa
3) Hayalar sert, şiş, soğuk ve ağrıyorsa.
4) İç organlar aşağı sarkmış gibi hissediyorsa.
5) Göğüsler yeterince süt yapmaz ve ağrıyorsa.
6) Cinsel taşkınlık ve ya bel soğukluğu sonucu rahatsızlıklar.
7) Meninin kendiliğinden akması ve iktidarsızlıkla birlikte cinsel ve sinirsel yorgunluk
8) Okumada baş ağrısı ve gözlerin yanmasında kullanılır.
Yan Tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.
Gülibik Taskin
ERKEN MENOPOZ hastasıyım gitmediğim doktor kalmadı hocam. HAYIT SETİ verdi KULLANIYORUM ÇOK MEMNUNUM inşallah 3 ay kullanımda sonuç alacağım ilk önce Allah sonra hocama çok inanıyorum.
KAYNAK
Hediye Özçelik
Evet HAYIT SETİNİN gerçekten ÇOK FAYDASI VAR ben kullandığım için biliyorum.
KAYNAK
Meral Apaydın Yağcı
HAYIT SETİ, REGL DÖNEMİ ADETLERİNDE ETKİLİ. Kullandım faydasını gördüm. İbrahim hocama çok teşekkür ederim.
KAYNAK
Arzu Şentürk
Hocam allah razı olsun HAYIT SETİ - O kullanıyorum 2 AYDAN BERİ faydasını gördüm çok teşekkür ediyorum
KAYNAK
Esma Akdağ
Adet öncesi HUZURSUZLUK, STRES, UYKUSUZLUK gibi şikayetlerim vardı HAYIT SETİ - O ile 3 AYDA İYİLEŞTİM.
KAYNAK
Ayşen Çağlar
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ - O kullandım. 5 AYDA MİYOMLARIM ERİDİ. Allah razı olsun hocam, ADET DÜZENSİZLİĞİ DÜZENE GİRDİ. Doktorum çocuk sahibi olmam için artık önümde bir engel olmadığını söyledi. Çok mutluyum hocam ellerinizden öperim.
KAYNAK
Gülibik Taskin
ERKEN MENOPOZ hastasıyım gitmediğim doktor kalmadı hocam. HAYIT SETİ verdi KULLANIYORUM ÇOK MEMNUNUM inşallah 3 ay kullanımda sonuç alacağım ilk önce Allah sonra hocama çok inanıyorum.
KAYNAK
F** S** K**
REGL AĞRISI ve öncesindeki GERGİNLİK için HAYIT KAPSÜL kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
cakirgozgulsen
Dikkat! Gökçek ürünleri bağımlılık yapabilir. Ben HORMON BOZUKLUĞU ve ERKEN MENOPOZ için HAYIT - G SETİ kullandım ayrıca ÜZERLİK KAPSÜL'ün faydalarını saymakla bitmez. Peygamberin (s.a.) söz konusu hadisi: " İki acı şeyde, sabır ve üzerlik otunda ne şifa vardır biliyor musunuz?" şeklindedir.
KAYNAK
Mustafa Korkmaz
Hocam hanıma önermiş olduğunuz HAYIT SETİ kullandı allah sizden razı olsun MİYOMLAR ERİDİ, ADET DÜZENSİZLİĞİ DÜZENE GİRDİ. Doktorumuz çocuk sahibi olmamız için artık önümüzde bir engel olmadığını söyledi. Çok mutluyuz hocam ellerinizden öperim.
KAYNAK
Seçil Kaymak
ADET DÜZENSİZLİĞİ rahatsızlığım için İbrahim hocamın HAYIT SETİNİ kullanıyorum ve çok memnunum. Düzenli kullanımda eşinize de iyi geleceğinden emin olabilirsiniz. Allah şifa versin.
KAYNAK
Şadiye Çetinkaya
Kızım ADET GÖREMİYORDU ve ayrıca yoğun olarak AKNE, SİVİLCE SORUNU YAŞIYORDU. HAYIT SETİ kullanmaya başladı şu an ADET GÖRMEYE BAŞLADI ve ayrıca AKNE ve SİVİLCELERİ de AZALMAYA BAŞLADI Allah sizden razı olsun hocam bizi bir üzüntüden kurtardınız.
KAYNAK
Aslıhan Gündüz
ADET ÖNCESİ HUZURSUZLUK, STRES gibi sorunlarım vardı. İbrahim hocamın HAYIT SETİNİ kullanarak kurtuldum. Allah kendisinden razı olsun.
KAYNAK
serap_celik_ersoy
Ben de HAYIT SETİ kullandım KADINSAL SIKINTILARIMA İYİ GELDİ. İbrahim Gökçek beye teşekkür ederim.
KAYNAK
duygu.genceraksun
HAYIT SETİ ile MENOPOZ şikayetim geçti.
KAYNAK
Sultan Durmuş
Kızım yoğun adet gördüğü için DEMİR EKSİKLİĞİ ve KANSIZLIK SORUNU yaşıyordu. Bundan dolayı halsiz ve bitkindi psikolojik olarak da yıpranmıştı sizden aldığımız HAYIT SETİ ve ÇEMEN KAPSÜL kullandı çok şükür düzelti kansızlığı gitti adeti düzene girdi.
KAYNAK
Aslı Doğan
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ + MAYTAKE KAPSÜL kullandım. 6 ayda MİYOMLARIM eridi. Allah razı olsun hocam.
KAYNAK
Aslı Doğan
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ + MAYTAKE KAPSÜL kullandım. 6 ayda MİYOMLARIM eridi. Allah razı olsun hocam.
KAYNAK
Kadriye Yavuz
YOĞUN REGL SANCISI ve YOĞUN KANAMALARIM için HAYIT SETİ kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
Sultan Yildirim
YOĞUN ADET KANAMASI için HAYIT SETİ kullandım bende çok FAYDALI oldu.Eski kanamanın yarısından bile daha az kan kaybederek geçiriyorum. Çok iyiyim ALLAH a şükür. Tavsiye ederim.
KAYNAK
Kadriye Yavuz
YOĞUN REGL SANCISI ve YOĞUN KANAMALARIM için HAYIT SETİ kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
Vitex Agnus Castus'un Premenstrüel, Postmenstrüel ve İnfertilite Bozukluklarının Sistematik Olarak İncelenmesi
Mahmoud Rafieian-Kopaei 1 ve Mino Movahedi 2
Yazar bilgileri Makale notları Telif hakkı ve Lisans bilgileri Sorumluluk Reddi
Bu makale, PMC'deki diğer makaleler tarafından alıntılanmıştır .
Soyut giriiş
Vitex olarak da adlandırılan Vitex agnus-castus, uzun yaprakları, hassas gövdesi, çiçekleri ve olgunlaşan tohumları ile Akdeniz bölgesine özgüdür. Bu çalışmanın amacı, Vitex agnus-castus'un adet öncesi, adet sonrası ve kısırlık bozukluğunu gözden geçirmekti.
yöntemler
Bu derleme makalesi PubMed, Medline, Web of Science ve IranMedex veri tabanlarında yapılan çalışmalar taranarak yapılmıştır. İlk arama stratejisi yaklaşık 87 referans belirledi. Bu çalışmada, 43 çalışma ileri tarama için kabul edildi ve tüm dahil etme kriterlerimizi karşıladı (İngilizce, tam metin, Vitex agnus-castus'un terapötik etkileri ve esas olarak 2009'dan 2016'ya kadar).
Arama terimleri Vitex agnus-castus, adet öncesi, adet sonrası, kısırlık bozukluğu özellikleri ve farmakolojik etkilerdi.
Sonuç
Vitex agnus-castus'un adet öncesi sendromun (PMS) tedavisine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Ayrıca, bu çalışmanın sonucu, bu değerli bitkinin postmenstrüel hastalıktan kaynaklanan ağrıların hafifletilmesinde yardımcı olduğunu göstermiştir. Ayrıca Vitex agnus-castus'un infertilite bozukluğunda faydalı olduğu bulundu.
Çözüm
Vitex agnus-castus (AC), bir fitofarmasötik bileşiktir ve PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilmiştir. Ayrıca adet sonrası durumlarda faydalı olduğu ve hem erkek hem de kadınlarda kısırlık vakalarının tedavisine katkıda bulunabileceği gösterilmiştir. Bu bitkide bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromunun diğer semptomlarını tedavi etmeye yardımcı olur.
Anahtar Kelimeler: Vitex agnus-castusis, Fitokimyasallar, Terapötik etkiler, Farmakognozi, Alternatif tıp
Git: 1. Giriş
1.1. Arka fon
Botanik tıp, geleneksel olarak tıbbi amaçlar için birçok türde morbiditeyi iyileştirmek için kullanılmıştır ( 1 – 13 ). Vitex olarak da adlandırılan Vitex agnus-castus, çiçekler ve olgunlaşan tohumlarla birlikte uzun yaprakları ve hassas gövdesiyle Akdeniz bölgesine özgüdür. Bu bitkinin ana Kimyasal bileşimi vitexin, casticin, agnusid, p-hidroksibenzoik asit, alkaloidler, diterpenoidler içerir. Meyvesi flavonoidler, terpenoidler, neolignanlar ve fenolik bileşiklerin yanı sıra bir gliserit içerir. Premenstrüel sendrom, mastalji, inflamasyon ve cinsel işlev bozukluğu gibi birçok morbiditeyi iyileştirmeye katkıda bulunan bitki, ağrıların giderilmesine de yardımcı olur ve antinosiseptif etkilere sahiptir ( 14 ).). Vitex agnus-castus, birçok jinekolojik problemin semptomlarını azaltmada etkilidir. Klinik olarak anormal uterin kanama bozukluklarında ve mastodinide kullanılır. Bu bitki hafif hiperprolaktinemi ve luteal faz kusurunda faydalıdır. Ayrıca menstrüasyonun hafifletilmesinde, uterus fibroidlerinin kanama yönetiminde, polikistik over sendromunda, prostat bozukluklarında, adet öncesi sendromu olan migrenli kadınlarda faydalıdır.
1.2. Sorun bildirimi
Bitkilerin tıbbi tedavi amaçlı kullanımı olan herbalizm, günümüzde hala yaygın olarak uygulanmaktadır. Klinik deney çalışmalarından elde edilen kanıtlar, bitkiciliğin insanlığın hastalıklarını iyileştirmek için ön koşulunu yerine getirebileceğini göstermektedir. Organik, uygun maliyetli, vücutla uyumlu ve daha az yan etkiye sahip olması, insanların şifalı amaçlar için bitkileri tüketmeye daha istekli olmasına neden olur, ancak bunların etkinliği, dozu, toksisitesi ve standardizasyonu konusunda hala kafa karışıklığı vardır. Bu nedenle, faydalı kimyasal ve farmakolojik yapı oluşturan botanik bitkileri keşfetmek için birçok araştırma yapılmıştır.
1.3. Araştırmanın amacı
Bu derleme makalesi, Vitex agnus-castus'un adet öncesi, adet sonrası ve kısırlık bozukluklarını gözden geçirmeyi amaçlamaktadır.
2. Gereç ve Yöntemler
2.1. veritabanlarında arama
Bu derleme makalesi PubMed, Medline, Web of Science ve IranMedex veri tabanlarında yapılan çalışmalar taranarak yapılmıştır. İlk arama stratejisi yaklaşık 87 referans belirledi. Bu çalışmada, 43 çalışma daha ileri tarama için kabul edildi ve tüm dahil etme kriterlerimizi karşıladı (İngilizce, tam metin, Vitex agnus-castus L'nin terapötik etkileri ve esas olarak 1997'den 2016'ya tarihlendi). Arama terimleri şunlardı: Vitex agnus-castus, adet öncesi, adet sonrası, kısırlık bozukluğu özellikleri ve farmakolojik etkiler.
2.2. Ekleme ve hariç tutma ölçütleri
Dahil etme kriterleri, 1997'den 2016'ya kadar yayınlanan ve tam metni İngilizce olarak sunulması gereken ilgili makaleleri aramak için kullanılan aşağıdaki anahtar kelimelerdi. Dahil edilen makaleler, klinik deneyler, in vitro, in vivo, inceleme veya meta-analiz çalışmalarından oluşuyordu. Hariç tutma kriterleri, bu bitkinin anti-premenstrüel, anti-postmenstrüel ve anti-infertilite aktiviteleri dışındaki diğer özellikleriyle ilgiliydi, çalışmanın zaman çizelgesinde değil, sadece özet mevcuttu. Dahil etme kriterlerimize uymayan makaleler (çalışmanın zaman çizgileri arasında İngilizce dışındaki dillerde) çalışma dışı bırakıldı.
2.3. Kalite değerlendirme
Dahil etme ve hariç tutma kriterleri kontrol edildi. Arama stratejimize göre 54 makale dahil edildi; bu arada, 11 çalışma çalışmadan çıkarıldı; 43 makale daha fazla çalışma için bırakıldı.
3. Sonuçlar
3.1. Adet öncesi stres sendromu (PMS)
Premenstrüel sendromlu (PMS) kadınlarda Vitex agnus-castus ekstresinin etkisi araştırıldı. Bitkinin etkili, güvenli ve iyi tolere edildiği görüldü ( 15 ). VAC özütünün hiperprolaktinemi, adet bozuklukları, PMS ve mastalji tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. VAC'nin faydaları, yan etkisi ve ilaç etkileşimi olmaksızın yüksek tolere edilebilirliğidir ( 16 ). Almanya'daki bir çalışmada, bitki özü Vitex agnus-castus'un PMS/PMDD'yi iyileştirmek için tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanıldığı PMS/PMDD vakaları araştırıldı ( 17 ). Başka bir çalışmada PMDD'li hastalar fluoksetin ve Vitex agnus-castus ile tedavi edildi. Fluoksetin psikolojik semptomları tedavi etmeye yardımcı olurken, VAC özütü fiziksel semptomları azalttı ( 18). Vitex agnus-castus özütünün adet öncesi sendromdaki etkinliği Çin'de değerlendirildi. Sonuçlar, bitkinin orta ila şiddetli PMS tedavisinde çok faydalı olduğunu gösterdi ( 19 ). Bitki özü BNO 1095, özellikle olumsuz etki ve su bakımı belirtilerinde, orta ila ciddi PMS tedavisinde güçlü etkiler gösterir ( 20 ). Ek olarak, Vitex agnus hafif ve orta dereceli PMS semptomlarını hafifletebilir ( 21 ). Başka bir çalışmada, Vitex agnus-castus özü Ze 440'ın, bırakma sonrası kademeli geri dönüş durumunda PMS iyileştirmesinde yardımcı olduğu bulundu ( 22 ). VAC özü Ze 440, 20 mg'lık bir dozda PMS semptomlarını hafifletebilir ( 23). Piridoksin ile karşılaştırıldığında, VAC, göğüs hassasiyeti, ödem, içe doğru basınç, serebral ağrı, tıkanıklık ve depresyon dahil olmak üzere PMTS şikayetlerini belirgin şekilde hafifletir. Böylece, Agnolyt® kapsüllerinin PMTS tedavisinde yardımcı olduğu gösterilmiştir ( 24 ). Yeni Vitex preparasyonu yüksek verimlilik gösterdi ve diğer Vitex preparasyonlarına kıyasla PMS'nin tüm yönleri için güvenlidir ( 25 ). Bir Japon popülasyonunda, VAC özü, belirgin bir yan etki olmaksızın PMS semptomlarını iyileştirdi ( 26 ). PMS'li migrenli kadınlarda VAC kullanımının güvenli ve iyi tolere edildiği ve migren atak sıklığını ve süresini azalttığı kanıtlanmıştır ( 27 ).). Vitex agnus-castus meyve özü, patofizyolojik olarak artan prolaktin serum seviyelerini azaltır ve adet öncesi sendromundan muzdarip kadınlar için etkili bir tedavi olabilir ( 28 ). Bu sonuçlar, VAC'nin terapötik etkilerini MOR, DOR aktivasyonu yoluyla gösterebileceğini, ancak KOR'u göstermediğini göstermektedir ( 29 ). VAC, mu-opiat reseptöründe bir agonist görevi gördü ( 30 ). Hypericum perforatum ve Vitex agnus-castus kombinasyonu premenopozal kadınlarda PMS tedavisinde faydalıdır. Bununla birlikte, etkisini garanti etmek için daha fazla araştırma gereklidir ( 31 ). Bir klinik deneme çalışmasında, VACS grubu ile meme ağrısının yoğunluğu daha hızlı azaldı. Tolere edilebilirlik tatmin ediciydi ve VACS'nin kadınlarda döngüsel meme ağrısının tedavisinde yararlı olduğu bulundu.32 ).
3.2. menopoz sonrası dönem
Vitex agnus-castus'tan elde edilen VAC'nin ham özü ve butanolik fraksiyonu, postmenopozal dönemde anormal karaciğer fonksiyonlarının sık görülen nedenlerini engellemede etkili olduğunu göstermiştir ( 33 ). Vitex agnus-castus, daha fazla araştırmanın uygun olabileceğini düşündüren menopoz semptomlarını hafifletir ( 34 ). Kortikal ve ayrıca trabeküler kemiği korur ve HRT için korunaklı bir seçenek olabilir. Testosteron takviyesi, kortikal kemik kaybıyla dengelenen trabeküler kemiği etkiler ( 35 ).
3.3. Doğurganlık Karşıtı Bozukluklar
Bir klinik deney çalışmasının sonucu, Vitex agnus-castus L.'nin doğurganlık karşıtı etkilerini doğruladı ( 36 ). Bitkinin meyvelerinde bulunan linoleik asit, östrojen reseptörlerine bağlanma ve bazı östrojen genlerinin indüksiyonuna neden olma yeteneğine sahiptir ( 37 ). Östrojenik aktivitelere östrojen reseptörleri (ER) aracılığı ile müdahale edilir. Flavonoid apigenin bağlantısı kesildi ve en dinamik ERss, özellikle de VAC'deki fitoöstrojen olarak ayırt edildi. Diğer bağlantısız karışımlar vitexin ve penduletindir. Sonuç, VAC'deki fitoöstrojenlerin ERss'ye özgü olduğunu göstermektedir ( 38). Bir erkek çalışmasında, dopaminin gonadotroph-leyding hücre merkezini kontrol ettiği gösterilmiştir. VAC'nin etkileri dopaminerjik çerçeve ve farklı yollar aracılığıyla uyguladığı izlenimini yaratır. Bu araştırmanın sonucu, VAC konsantresinin obsesif LH ve testosteron artışı vakaları için kullanılabileceğini göstermektedir ( 39 ).
4. Tartışma ve sonuçlar
PMS ve türevi PMDD tıbbi bozukluklardır ( 40 ). PMS, anksiyete, huysuzluk, melankoli, göğüs hassasiyeti ve yemek arzusu gibi çeşitli semptomlara sahiptir ( 15 ).). Premenstrüel sendrom, hormonal ve nöronal dengesizlik, diyet ve yaşam tarzı ile ilişkilidir. Hiperprolaktinemi, endokrin bozukluğun bir parçası olarak kabul edilen önemli bir nedendir. PMDD, adet öncesi dönemin en önemli komplikasyonlarından biridir (41). Vitex agnus-castus'un PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilmiştir. Ayrıca adet sonrası durumlarda faydalı olduğu ve kısırlık tedavisine de katkı sağladığı gösterilmiştir. Vitex agnus-castus'ta bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromun diğer semptomlarını iyileştirmeye katkıda bulunur. Bitkide bulunan bazı kimyasal bileşikler, hipofiz bezini etkiler ve bunun hormonal seviyelerdeki etkilerini açıklar. Prolaktin azalması, kadınlarda folikül uyarıcı hormon (FSH) ve östrojen ve erkeklerde testosteron düzeylerini etkileyecektir. Sonuç olarak, Vitex agnus-castus (AC), PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilen bir fitofarmasötik bileşiktir. Ayrıca, adet sonrası durumlarda faydalı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca hem erkek hem de kadınlarda kısırlık vakalarının tedavisine katkı sağlar. Bitkide bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromun diğer semptomlarını iyileştirmede yardımcı olur.
Teşekkür
Bu makalenin yazarı, teknik ve finansal destekleri için Shahrekord Tıp Bilimleri Üniversitesi Araştırma ve Teknoloji Yardımcısına teşekkür eder. Ayrıca, bu araştırmada işbirliği yapan herkese teşekkür ederiz.
Dipnotlar
iThenticate gösterimi: 18 Aralık 2016, İngilizce düzenleme: 08 Ocak 2017, Kalite kontrol: 17 Ocak 2017
Çıkar çatışması:
Bildirilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur.
Yazar katkıları:
Her iki yazar da bu projeye ve makaleye eşit katkıda bulunmuştur. Her iki yazar da son makaleyi okudu ve onayladı.
Ağaç | 1-5m | 6-9 Aylar | Tohumu
Hayıt, Mönchspfefter, Vitex agnus-castus L.
Ayıd
Ayıt
Beşparmak ağacı
Şifalı hayıt
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblüttengewâchse, Lamiaceae
Drugları: Hayıt meyvesi (tohumu); Arnicasti fructus
Hayıt tohumlarının ekstresi ile elde edilen ekstrakt, natürel ilaç yapımında ve çok nadiren de çayı veya tentürü kullanılır.
Giriş: Hayıt Ballıbabagillerin bir alt grubu olan Vitexgiller olup bu gruba takriben 250 bitki dahildir. Bunlardan sadece Şifalı Hayıt tıbbi maksatla kullanılır. Vitex vitiliumdan türemiş olup yelpaze, agnus eski Yunancadan agonusdan türemiş olup kısır ve coştur, Latince ifteli anlamına gelen kelimelerle anılırlar. Bundan da yelpaze yapraklı olduğu, kısırlığa karşı kullanıldığı ve papazların cinsel arzularını köreltmek için kullanıldığı anlaşılır. Hayıt takriben 2000 yıldır bilinen ve kullanılan bir bitkidir. Hıris-tiyan ülkelerde özellikle de Avrupa’da ruhbanlar tarafından Karabiber ye-rine kullanılmıştır. Bu nedenle de Almanca ruhban biberi anlamına gelen Mönchspfefter ismi ile anılır. Hayıt tohumlarından elde edilen toz, ekstrakt ve tentürlerin erkeklerin cinsel gücünü azalttığı, bu nedenle Ruhbanların bunu kullandığı anlaşılmaktadır. Vatanının Akdeniz ülkeleri ve Türkistan olan bitki birçok ülkede hem süs bitkisi hem de natürel ilaç yapmak için yetiştirilmektedir.
Botanik: Hayıt 1-5m boyunda yetiştiği yöreye göre bazen funda, bazen de küçük bir ağaç şeklinde olabilir. Yaprakları uzun saplı, karşılıklı, bir sonraki ile çaprazdır. Her yaprak 5-7 yaprakçıktan oluşur ve bunlar parmak gibi sapa bağlandığından Beşparmak ağacı diye de anılırlar. Yaprakçıkları 5-10cm uzunluğunda, 2-4cm eninde, kenarları genellikle bütün, mızrak şeklinde, alt yüzeyi beyaz tüylü ve üst yüzeyi ise düzdür. Çiçekleri ortada büyükçe başak şeklinde bir çiçek demeti ve ondan daha küçük iki adet yan başlardan oluşur. Her çiçek başağı pembe, mor, açık mavi veya, beyazımsı pembe yüzlerce çiçekten meydana gelir. Meyveleri 3-5m çapında, siyahımsı kırmızı renkte, genellikle küre şeklinde ve içinde 4 adet çekirdek bulunur.
Yetiştirilmesi: Hayıt Türkiye’nin Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yabani olarak yetişen bitkinin İç Anadolu ve Karadeniz bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Almanya’nın Frankfurt şehrinde yetişen bitki Türki-ye’nin İç Anadolu bölgesinde rahatlıkla yetişir.
Hasat zamanı: Yetiştiği yöreye göre farklı zamanlarda meyveleri olgun-laşır ve ona göre toplanır, dövülür, çıkan tohumları kurutulur ve kaldırılır. Almanya’da ise bitki ancak Ağustos’ta çiçek açar.
Birleşimi: Hayıt meyvesinin birleşimindeki önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Labdan-Diterpenler;Rotundifuran %0,04-0,3, Vitexilakton %0,04-0,17 ve 6β, 7β-Diyasedoksi-13-hidroksilabda-8, 14-Diene
b) Flavonitlerden; Gasticin (5,3-Dihidroksi-3,6,7,4-Metoksiflavon, 6-Hidroksikampferol-3,6,7,4-tetrametileter ve Chrysosplenol
c) İridoidglikozitlerden; Agnosid ve aucubin
d) Eter yağı türevleri (uçucu yağlar) %0,5-1,2 arasında olup bunun da en önemlisi Eukaliktol (1,8-Cineol), Limonen, α-Pinen, β-Pinen, Borylasetat ve Kafur içerir.
e) Sabit yağlardan; Caprinasit, Palomitinasit, Palomittoleinasit ve Sitearinasit
f) Ayrıca acı maddeler, vitaminler ve mineraller içerir.
Araştırmalar: Günümüze kadar oldukça çok araştırma ve tedavi dene-mesi yapılmıştır. Bu araştırmalarda Hayıt ekstresinden elde edilen hap veya damlanın hastalarda görülen adet öncesi rahatsızlıklar (premenstural sendrom) adet anormallikleri (regal tempoanomalie) ve göğüs ağrılarını (mastitit) iyileştirdiği tespit edilmiştir.
1) F.W.Diltmar ve ekibi 1992’de adet öncesi rahatsızlıkları olan 1542 hasta üzerinde hayıt ekstresinden elde edilen kapsülle tedavi dene-mesi yapmışlardır. bu tedavi denemesi sırasında hastalarda görülen, sinirlilik, iç huzursuzluk, migren, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, hırçınlık, depresyon, içe kapanma, kilo alma ve göğüs ağrısı gibi rahatsızlıkların %33 oranında tamamen, %75’inin de büyük oranda tespit edilmiştir. Tedaviye 6 ay devam edenlerde tamamen iyileşme %90’ı bulmuştur. (Nhp.7.97.1148 ZP.3.99.166)
2) Prof.Dr.Wolfgong Wutte ve ekibi Göttingen Üniversitesi kliniğinde 76 kadın üzerinde hayıt ilacıyla tedavi denemesi yapmışlar. Bunları iki gruba ayırmış; birinci gruba (35 kadın) hayıt ilacı, diğer gruba (41 kadın) ise sadece denek ilacı verilmiştir. Tedavi süresi sonunda hayıt ekstresinden elde edilen damlayı alanlarda Prolaktin salgısı azalmıştır. Böylece de göğüs ağrısı (mastodynic) ve adet öncesi rahatsızlıkları (premenstural sendrom) iyileştirdiği tespit edilmiştir. (Nhp.9.99.1468)
3) Kadın doktoru Dr.Mett.D.Rocder ve ekibi çeşitli adet rahatsızlıkları olan 13 hasta üzerinde hayıt ekstresinden elde edilen damla ile 3 ay süren tedavi denemesi yapmıştır. Bu tedavi denemesi sonunda adet sancısı menoraji (sancılı adet görme), metrorhagia (metroraji=adet dışı rahim kanaması), amenore (adet yetmezliği), oligomenore (seyrek adet görme) vb rahatsızlıkları iyileştirdiği tespit edilmiştir. (ZP.3.94.157)
4) D.proping, Th.Katzolke, L.Belkien ve ekibi kadınlarda progesteron hormon yetmezliği (lüteinizan hormon) nedeni ile çocuk yapmaya muktedir olmamalarına karşı hayıt ekstresinden elde edilen damla ile tedavi denemesi yapılmıştır. Kadınlardaki progesteron hormon se-viyesi yükselmiş ve bunlardan 7’si normal yollarla hamile kalmıştır. Tedavi denemesi 587 oranıyla başarıyla tamamlanmıştır. (Zp.3.99. 167)
5) Göttingen’den Prof.Dr.W.Wutke Biona firması ile ortaklaşa yaptıkları çalışma sonucu hayıt tohumu ekstresinin Parkinson’a karşı etkili olduğu görülmüştür. Hayıt ekstresi D1-reseptörünü bağlama ve D2-reseptörünü (sinir düğümü, beyin giriş ve çıkışlarında) uyarır. Beyin merkezindeki depolanan salgıları nöronların (sinir hücreleri) azalması onucu Parkinson hastalığı görülür. Hayıt ekstresi acetilkolin salgılan-masını frenler ve Dopamin salgılanmasını uyarır. Bunu profesör doktor W.Wutke yaptığı araştırmalarda belgelemiştir. (PR.2.96.18 ve ZP.5.95.300)
6) Ayrıca E.Coeunied ve ekibi 1986’da PMS rahatsızlığı olan 36, H.U. Feldman ve ekibi 1990’da PMS ve başka rahatsızlıkları olan 1571, A.Lieble ve ekibi 1992’de PMS rahatsızlığı olan 596 ve C.Teters-Welte, M.Alberecht ve ekibi 1994’de adet öncesi rahatsızlıkları (PMS) ve göğüs ağrıları (mastodynie) olan 551 hasta üzerinde hayıt damlası ile tedavi denemeleri yapmış ve başarılı sonuçlar elde etmişlerdir. (ZP.3.99.166)
7) Merger ve ekibi 1992’de adet kesilmesi (Amenorrhea) rahatsızlığı olan 50, Merger ve ekibi 1992’de seyrek adet görme (Oligomenorrhea) rahatsızlığı olan 787 ve Merger 1992’de sık sık adet görme (Polimenorrhea) rahatsızlığı olan 192 hasta üzerinde tedavi denemesi yapmışlar ve hastaların iyileştiğini tespit etmişlerdir. (ZP.3.99.167)
Tesir Şekli: Hormon salgısını etkiler, adet öncesi rahatsızlıkları önler, iltihapları önler, kısırlık, sinirsel rahatsızlıklar ve bunamayı önler.
Kullanılması:
a) Araştırmalara göre Hayıt ekstresinden elde edilen damlama ve haplar başta adet öncesi rahatsızlıklar (PMS=Permenstural Syndrom), adet düzensizlikleri (Regeltempoanomali), göğüs ağrısına (Mastodgnie) ve kısırlığa ve de Parkinson hastalığına karşı kullanılır. Adet öncesi rahatsızlıkların başında sinirlilik, moral bozukluğu, göğüs ağrısı, baş dönmesi, migren, baş ağrısı, depresyon, hırçınlık, gerginlik ve iç hu-zursuzluk gelir. Adet düzensizliklerinin başında adet kesilmesi (Amenore), seyrek adet görme (Oligomenore), sık sık adet görme (Polimenore), Menorrhagia (Menoraji=Sancılı adet görme) ve Metorrhagia (Metoraji=Adet dışı rahim kanaması) sayabiliriz. Ayrıca Parkinson’a karşıda etkili olduğu tespit edilmiştir.
b) Komisyon E’nin 27.10.1992 tarihli monografi bildirisine göre Hayıt tohum ekstresinden elde edilen damlama ve haplar başta adet öncesi rahatsızlıklar (PMS), göğüs ağrıları (Mastodynie) ve adet düzensiz-liklerine (Regeltempoanomali) karşı kullanılır.
c) Homeopatide Hayıt tentürü başta iktidarsızlık (Erkeklerde) cinsel soğukluk (Kadınlarda), süt yapma yetersizliği, adet öncesi rahat-sızlıklar (Permenstural Sydrom), adet kesilmesi, hipermonore (aşırı ve uzun süre adet görme), siterillitöt (kısırlık), Cünüp olma, periapüm (Penisen sürekli reaksiyon göstermesi), depresyon ve aşağılık duygusuna karşı kullanılır.
d) Halk arasında adet rahatsızlıklarından; adet kesilmesi, sık sık adet görme, seyrek adet görme, uzun ve çok kanama gibi rahatsızlıklarla, iştahsızlık, uykusuzluk, iktidarsızlık, prostat iltihaplanması, kısırlık, yumurtalık iltihaplanması, rahim ağrıları, şişkinliğe ve göğüslerin yeterince süt yapmaması ve de ağrımasına karşı kullanılır.
Açıklama: Hipofizin aşırı prolektin üretmesiyle kandaki prolektin oranı yükselir ve bu da progestron hormonunun azalmasına sebep olur. Bu da östrojen hormonunun yetersiz salgılanmasına neden olur. Netice de adet öncesi rahatsızlıklar (Premenstural Syndrom); göğüs ağrısı (Mastodynie), baş dönmesi, baş ağrısı, migren, sinirlilik, içe kapanma, hırçınlık, depresyon, huzursuzluk, ödem ve kilo alma gibi rahatsızlıklarla adet düzensizliklerinden; sık sık adet görme (Polimenore), seyrek adet görme (Oligomenore), adet kesilmesi (Amenore), dış menore (ağrılı, sancılı adet görme), menore (Menoraji=Aşırı adet görme), hipermenore (aşırı ve uzun süre adet görme) vb. rahatsızlıklar ortaya çıkar. Hayıt ekstresinden elde edilen damlama ve haplar dopaminerg (Dopamin gibi) etkiye sahip olup hipofis bezesini uyararak aşırı prolektin hormononu salgılamasını önler ve böylece bütün rahatsızlıklar ortadan kalkar. Ayrıca prolektin yüksek oranda olması (Hiperprolektinamie) kısırlığa sebep olduğu da tespit edilmiştir. Parkinson hastalığının da oluş sebebi yine depormin yetersizliğidir, şayet Parkinson hastaları Hayıt ilaçları kullanırlarsa Parkinson’u önler. Ruhbanların Hayıt tohumlarını karabiber gibi kullandıkları ve cinsel arzularının böylece yok olduğu bilinmektedir. Hayıt tentürü ise iktidarsızlığa karşı kullanılır. Hayıt tohumları erkekleri iktidarsız yaparken tentürü iktidarsızlığı önlemektedir. Bunun mümkün olmayacağı düşünülebilir, fakat bu doğrudur. Çünkü bir yandan Hayıt tentürü ile baharatı farklı maddeler içerirken diğer yandan tentür baharatın ancak %1000’i kadardır.
Çay: Hayıt tohumlarından iki kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edilir ve 5-10 dakika demlemeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. Bu çaydan sabah, öğle ve akşam birer bardak 2-3 ay süre ile içilir.
Hayıt Sirkesi: Hayıt tohumlarından 50 gr hafif ezildikten sonra bir şişeye konu ve üzerine 250 ml kaliteli sirke ilave edildikten sonra 4-6 hafta güneş ışınlarından uzakta muhafaza edilir. Şişe iki günde bir çalkalanır ve bu süre sonunda süzülerek günde 3-5 defa bir kahve kaşığı bir miktar su ile alınır.
Çay Harmanları:
Gökçek Âdet çayı
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kaz otu
>40 gr Oğul otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Civanperçemi otu
Gökçek Ağrılı adete karşı çay:
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kaz otu
>40 gr Oğul otu
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Nane yaprağı
Gökçek Âdet çayı (Âdet sırasındaki ve yaadet dışı aşırı kanamalar):
>20 gr Hayıt tohumu
>60 gr Çobançantası otu
>20 gr Civanperçemi otu
Gökçek Âdet çayı (Anormal ve kramplı adete karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Papatya çiçeği
>40 gr Kaz otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Ballıbaba çiçeği
Gökçek Âdet çayı (Anormal ve kramplı hallerde):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Papatya çiçeği
>20 gr Civanperçemi otu
>10 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Gilaboru kabuğu
Gökçek Âdet çayı (Âdet kesilmesi ve ya sık sık adet görmeye karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Civanperçemi otu
>40 gr Kaz otu
>10 gr Rezene tohumu
>10 gr Sedef otu
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklara (PMS) karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Aslanpençesi otu
>20 gr Kadın kökü
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Ballıbaba çiçeği
Gökçek Âdet çayı (Âdet sırasındaki ve ya adet dışı aşırı kanamaya karşı):
>20 gr Hayıt tohumu
>40 gr Çobançantası otu
>20 gr Civanperçemi otu
>20 gr Atkuyruğu otu
Gökçek Göğüs ağrısı ve iltihaplanmasına karşı çay:
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Kadın kökü
>30 gr Civanperçemi otu
>30 gr K.Yonca otu
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklar (PMS), kramp çözücü,ağrı dindirici ve âdet düzenleyici)
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Aslanpençesi otu
>10 gr Civanperçemi otu
>30 gr Oğul otu
>20 gr Kadın kökü
Gökçek Âdet çayı (Âdet öncesi rahatsızlıklar (PMS), kramp çözücü ve âdet düzenletici):
>20 gr Hayıt tohumu
>20 gr Aslanpençesi otu
>40 gr Çörek tohumu
>10 gr Civanperçemi otu
>10 gr Lavanta çiçeği
>10 gr Kimyon tohumu
Homeopati’de: Hayıt tohumlarından 20 gr ezilerek bir şişeye konur ve üzerine 80 ml %70’lik alkol ilave edilerek güneş ışığından uzakta 2 günde bir çalkalamak suretiyle muhafaza edilir. Bu nesne 4-6 hafta sonra süzülerek homeopatide <
Hastalığın Belirtileri (Semptom):
1) Kişi temiz havaya çıkmak ister.
2) Cinsiyet organları soğuk hissediyorsa
3) Hayalar sert, şiş, soğuk ve ağrıyorsa.
4) İç organlar aşağı sarkmış gibi hissediyorsa.
5) Göğüsler yeterince süt yapmaz ve ağrıyorsa.
6) Cinsel taşkınlık ve ya bel soğukluğu sonucu rahatsızlıklar.
7) Meninin kendiliğinden akması ve iktidarsızlıkla birlikte cinsel ve sinirsel yorgunluk
8) Okumada baş ağrısı ve gözlerin yanmasında kullanılır.
Yan Tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.
Gülibik Taskin
ERKEN MENOPOZ hastasıyım gitmediğim doktor kalmadı hocam. HAYIT SETİ verdi KULLANIYORUM ÇOK MEMNUNUM inşallah 3 ay kullanımda sonuç alacağım ilk önce Allah sonra hocama çok inanıyorum.
KAYNAK
Hediye Özçelik
Evet HAYIT SETİNİN gerçekten ÇOK FAYDASI VAR ben kullandığım için biliyorum.
KAYNAK
Meral Apaydın Yağcı
HAYIT SETİ, REGL DÖNEMİ ADETLERİNDE ETKİLİ. Kullandım faydasını gördüm. İbrahim hocama çok teşekkür ederim.
KAYNAK
Arzu Şentürk
Hocam allah razı olsun HAYIT SETİ - O kullanıyorum 2 AYDAN BERİ faydasını gördüm çok teşekkür ediyorum
KAYNAK
Esma Akdağ
Adet öncesi HUZURSUZLUK, STRES, UYKUSUZLUK gibi şikayetlerim vardı HAYIT SETİ - O ile 3 AYDA İYİLEŞTİM.
KAYNAK
Ayşen Çağlar
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ - O kullandım. 5 AYDA MİYOMLARIM ERİDİ. Allah razı olsun hocam, ADET DÜZENSİZLİĞİ DÜZENE GİRDİ. Doktorum çocuk sahibi olmam için artık önümde bir engel olmadığını söyledi. Çok mutluyum hocam ellerinizden öperim.
KAYNAK
Gülibik Taskin
ERKEN MENOPOZ hastasıyım gitmediğim doktor kalmadı hocam. HAYIT SETİ verdi KULLANIYORUM ÇOK MEMNUNUM inşallah 3 ay kullanımda sonuç alacağım ilk önce Allah sonra hocama çok inanıyorum.
KAYNAK
F** S** K**
REGL AĞRISI ve öncesindeki GERGİNLİK için HAYIT KAPSÜL kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
cakirgozgulsen
Dikkat! Gökçek ürünleri bağımlılık yapabilir. Ben HORMON BOZUKLUĞU ve ERKEN MENOPOZ için HAYIT - G SETİ kullandım ayrıca ÜZERLİK KAPSÜL'ün faydalarını saymakla bitmez. Peygamberin (s.a.) söz konusu hadisi: " İki acı şeyde, sabır ve üzerlik otunda ne şifa vardır biliyor musunuz?" şeklindedir.
KAYNAK
Mustafa Korkmaz
Hocam hanıma önermiş olduğunuz HAYIT SETİ kullandı allah sizden razı olsun MİYOMLAR ERİDİ, ADET DÜZENSİZLİĞİ DÜZENE GİRDİ. Doktorumuz çocuk sahibi olmamız için artık önümüzde bir engel olmadığını söyledi. Çok mutluyuz hocam ellerinizden öperim.
KAYNAK
Seçil Kaymak
ADET DÜZENSİZLİĞİ rahatsızlığım için İbrahim hocamın HAYIT SETİNİ kullanıyorum ve çok memnunum. Düzenli kullanımda eşinize de iyi geleceğinden emin olabilirsiniz. Allah şifa versin.
KAYNAK
Şadiye Çetinkaya
Kızım ADET GÖREMİYORDU ve ayrıca yoğun olarak AKNE, SİVİLCE SORUNU YAŞIYORDU. HAYIT SETİ kullanmaya başladı şu an ADET GÖRMEYE BAŞLADI ve ayrıca AKNE ve SİVİLCELERİ de AZALMAYA BAŞLADI Allah sizden razı olsun hocam bizi bir üzüntüden kurtardınız.
KAYNAK
Aslıhan Gündüz
ADET ÖNCESİ HUZURSUZLUK, STRES gibi sorunlarım vardı. İbrahim hocamın HAYIT SETİNİ kullanarak kurtuldum. Allah kendisinden razı olsun.
KAYNAK
serap_celik_ersoy
Ben de HAYIT SETİ kullandım KADINSAL SIKINTILARIMA İYİ GELDİ. İbrahim Gökçek beye teşekkür ederim.
KAYNAK
duygu.genceraksun
HAYIT SETİ ile MENOPOZ şikayetim geçti.
KAYNAK
Sultan Durmuş
Kızım yoğun adet gördüğü için DEMİR EKSİKLİĞİ ve KANSIZLIK SORUNU yaşıyordu. Bundan dolayı halsiz ve bitkindi psikolojik olarak da yıpranmıştı sizden aldığımız HAYIT SETİ ve ÇEMEN KAPSÜL kullandı çok şükür düzelti kansızlığı gitti adeti düzene girdi.
KAYNAK
Aslı Doğan
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ + MAYTAKE KAPSÜL kullandım. 6 ayda MİYOMLARIM eridi. Allah razı olsun hocam.
KAYNAK
Aslı Doğan
Hocam önermiş olduğunuz HAYIT SETİ + MAYTAKE KAPSÜL kullandım. 6 ayda MİYOMLARIM eridi. Allah razı olsun hocam.
KAYNAK
Kadriye Yavuz
YOĞUN REGL SANCISI ve YOĞUN KANAMALARIM için HAYIT SETİ kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
Sultan Yildirim
YOĞUN ADET KANAMASI için HAYIT SETİ kullandım bende çok FAYDALI oldu.Eski kanamanın yarısından bile daha az kan kaybederek geçiriyorum. Çok iyiyim ALLAH a şükür. Tavsiye ederim.
KAYNAK
Kadriye Yavuz
YOĞUN REGL SANCISI ve YOĞUN KANAMALARIM için HAYIT SETİ kullanıyorum, etkili bir takviye ürünü.
KAYNAK
Vitex Agnus Castus'un Premenstrüel, Postmenstrüel ve İnfertilite Bozukluklarının Sistematik Olarak İncelenmesi
Mahmoud Rafieian-Kopaei 1 ve Mino Movahedi 2
Yazar bilgileri Makale notları Telif hakkı ve Lisans bilgileri Sorumluluk Reddi
Bu makale, PMC'deki diğer makaleler tarafından alıntılanmıştır .
Soyut giriiş
Vitex olarak da adlandırılan Vitex agnus-castus, uzun yaprakları, hassas gövdesi, çiçekleri ve olgunlaşan tohumları ile Akdeniz bölgesine özgüdür. Bu çalışmanın amacı, Vitex agnus-castus'un adet öncesi, adet sonrası ve kısırlık bozukluğunu gözden geçirmekti.
yöntemler
Bu derleme makalesi PubMed, Medline, Web of Science ve IranMedex veri tabanlarında yapılan çalışmalar taranarak yapılmıştır. İlk arama stratejisi yaklaşık 87 referans belirledi. Bu çalışmada, 43 çalışma ileri tarama için kabul edildi ve tüm dahil etme kriterlerimizi karşıladı (İngilizce, tam metin, Vitex agnus-castus'un terapötik etkileri ve esas olarak 2009'dan 2016'ya kadar).
Arama terimleri Vitex agnus-castus, adet öncesi, adet sonrası, kısırlık bozukluğu özellikleri ve farmakolojik etkilerdi.
Sonuç
Vitex agnus-castus'un adet öncesi sendromun (PMS) tedavisine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Ayrıca, bu çalışmanın sonucu, bu değerli bitkinin postmenstrüel hastalıktan kaynaklanan ağrıların hafifletilmesinde yardımcı olduğunu göstermiştir. Ayrıca Vitex agnus-castus'un infertilite bozukluğunda faydalı olduğu bulundu.
Çözüm
Vitex agnus-castus (AC), bir fitofarmasötik bileşiktir ve PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilmiştir. Ayrıca adet sonrası durumlarda faydalı olduğu ve hem erkek hem de kadınlarda kısırlık vakalarının tedavisine katkıda bulunabileceği gösterilmiştir. Bu bitkide bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromunun diğer semptomlarını tedavi etmeye yardımcı olur.
Anahtar Kelimeler: Vitex agnus-castusis, Fitokimyasallar, Terapötik etkiler, Farmakognozi, Alternatif tıp
Git: 1. Giriş
1.1. Arka fon
Botanik tıp, geleneksel olarak tıbbi amaçlar için birçok türde morbiditeyi iyileştirmek için kullanılmıştır ( 1 – 13 ). Vitex olarak da adlandırılan Vitex agnus-castus, çiçekler ve olgunlaşan tohumlarla birlikte uzun yaprakları ve hassas gövdesiyle Akdeniz bölgesine özgüdür. Bu bitkinin ana Kimyasal bileşimi vitexin, casticin, agnusid, p-hidroksibenzoik asit, alkaloidler, diterpenoidler içerir. Meyvesi flavonoidler, terpenoidler, neolignanlar ve fenolik bileşiklerin yanı sıra bir gliserit içerir. Premenstrüel sendrom, mastalji, inflamasyon ve cinsel işlev bozukluğu gibi birçok morbiditeyi iyileştirmeye katkıda bulunan bitki, ağrıların giderilmesine de yardımcı olur ve antinosiseptif etkilere sahiptir ( 14 ).). Vitex agnus-castus, birçok jinekolojik problemin semptomlarını azaltmada etkilidir. Klinik olarak anormal uterin kanama bozukluklarında ve mastodinide kullanılır. Bu bitki hafif hiperprolaktinemi ve luteal faz kusurunda faydalıdır. Ayrıca menstrüasyonun hafifletilmesinde, uterus fibroidlerinin kanama yönetiminde, polikistik over sendromunda, prostat bozukluklarında, adet öncesi sendromu olan migrenli kadınlarda faydalıdır.
1.2. Sorun bildirimi
Bitkilerin tıbbi tedavi amaçlı kullanımı olan herbalizm, günümüzde hala yaygın olarak uygulanmaktadır. Klinik deney çalışmalarından elde edilen kanıtlar, bitkiciliğin insanlığın hastalıklarını iyileştirmek için ön koşulunu yerine getirebileceğini göstermektedir. Organik, uygun maliyetli, vücutla uyumlu ve daha az yan etkiye sahip olması, insanların şifalı amaçlar için bitkileri tüketmeye daha istekli olmasına neden olur, ancak bunların etkinliği, dozu, toksisitesi ve standardizasyonu konusunda hala kafa karışıklığı vardır. Bu nedenle, faydalı kimyasal ve farmakolojik yapı oluşturan botanik bitkileri keşfetmek için birçok araştırma yapılmıştır.
1.3. Araştırmanın amacı
Bu derleme makalesi, Vitex agnus-castus'un adet öncesi, adet sonrası ve kısırlık bozukluklarını gözden geçirmeyi amaçlamaktadır.
2. Gereç ve Yöntemler
2.1. veritabanlarında arama
Bu derleme makalesi PubMed, Medline, Web of Science ve IranMedex veri tabanlarında yapılan çalışmalar taranarak yapılmıştır. İlk arama stratejisi yaklaşık 87 referans belirledi. Bu çalışmada, 43 çalışma daha ileri tarama için kabul edildi ve tüm dahil etme kriterlerimizi karşıladı (İngilizce, tam metin, Vitex agnus-castus L'nin terapötik etkileri ve esas olarak 1997'den 2016'ya tarihlendi). Arama terimleri şunlardı: Vitex agnus-castus, adet öncesi, adet sonrası, kısırlık bozukluğu özellikleri ve farmakolojik etkiler.
2.2. Ekleme ve hariç tutma ölçütleri
Dahil etme kriterleri, 1997'den 2016'ya kadar yayınlanan ve tam metni İngilizce olarak sunulması gereken ilgili makaleleri aramak için kullanılan aşağıdaki anahtar kelimelerdi. Dahil edilen makaleler, klinik deneyler, in vitro, in vivo, inceleme veya meta-analiz çalışmalarından oluşuyordu. Hariç tutma kriterleri, bu bitkinin anti-premenstrüel, anti-postmenstrüel ve anti-infertilite aktiviteleri dışındaki diğer özellikleriyle ilgiliydi, çalışmanın zaman çizelgesinde değil, sadece özet mevcuttu. Dahil etme kriterlerimize uymayan makaleler (çalışmanın zaman çizgileri arasında İngilizce dışındaki dillerde) çalışma dışı bırakıldı.
2.3. Kalite değerlendirme
Dahil etme ve hariç tutma kriterleri kontrol edildi. Arama stratejimize göre 54 makale dahil edildi; bu arada, 11 çalışma çalışmadan çıkarıldı; 43 makale daha fazla çalışma için bırakıldı.
3. Sonuçlar
3.1. Adet öncesi stres sendromu (PMS)
Premenstrüel sendromlu (PMS) kadınlarda Vitex agnus-castus ekstresinin etkisi araştırıldı. Bitkinin etkili, güvenli ve iyi tolere edildiği görüldü ( 15 ). VAC özütünün hiperprolaktinemi, adet bozuklukları, PMS ve mastalji tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. VAC'nin faydaları, yan etkisi ve ilaç etkileşimi olmaksızın yüksek tolere edilebilirliğidir ( 16 ). Almanya'daki bir çalışmada, bitki özü Vitex agnus-castus'un PMS/PMDD'yi iyileştirmek için tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanıldığı PMS/PMDD vakaları araştırıldı ( 17 ). Başka bir çalışmada PMDD'li hastalar fluoksetin ve Vitex agnus-castus ile tedavi edildi. Fluoksetin psikolojik semptomları tedavi etmeye yardımcı olurken, VAC özütü fiziksel semptomları azalttı ( 18). Vitex agnus-castus özütünün adet öncesi sendromdaki etkinliği Çin'de değerlendirildi. Sonuçlar, bitkinin orta ila şiddetli PMS tedavisinde çok faydalı olduğunu gösterdi ( 19 ). Bitki özü BNO 1095, özellikle olumsuz etki ve su bakımı belirtilerinde, orta ila ciddi PMS tedavisinde güçlü etkiler gösterir ( 20 ). Ek olarak, Vitex agnus hafif ve orta dereceli PMS semptomlarını hafifletebilir ( 21 ). Başka bir çalışmada, Vitex agnus-castus özü Ze 440'ın, bırakma sonrası kademeli geri dönüş durumunda PMS iyileştirmesinde yardımcı olduğu bulundu ( 22 ). VAC özü Ze 440, 20 mg'lık bir dozda PMS semptomlarını hafifletebilir ( 23). Piridoksin ile karşılaştırıldığında, VAC, göğüs hassasiyeti, ödem, içe doğru basınç, serebral ağrı, tıkanıklık ve depresyon dahil olmak üzere PMTS şikayetlerini belirgin şekilde hafifletir. Böylece, Agnolyt® kapsüllerinin PMTS tedavisinde yardımcı olduğu gösterilmiştir ( 24 ). Yeni Vitex preparasyonu yüksek verimlilik gösterdi ve diğer Vitex preparasyonlarına kıyasla PMS'nin tüm yönleri için güvenlidir ( 25 ). Bir Japon popülasyonunda, VAC özü, belirgin bir yan etki olmaksızın PMS semptomlarını iyileştirdi ( 26 ). PMS'li migrenli kadınlarda VAC kullanımının güvenli ve iyi tolere edildiği ve migren atak sıklığını ve süresini azalttığı kanıtlanmıştır ( 27 ).). Vitex agnus-castus meyve özü, patofizyolojik olarak artan prolaktin serum seviyelerini azaltır ve adet öncesi sendromundan muzdarip kadınlar için etkili bir tedavi olabilir ( 28 ). Bu sonuçlar, VAC'nin terapötik etkilerini MOR, DOR aktivasyonu yoluyla gösterebileceğini, ancak KOR'u göstermediğini göstermektedir ( 29 ). VAC, mu-opiat reseptöründe bir agonist görevi gördü ( 30 ). Hypericum perforatum ve Vitex agnus-castus kombinasyonu premenopozal kadınlarda PMS tedavisinde faydalıdır. Bununla birlikte, etkisini garanti etmek için daha fazla araştırma gereklidir ( 31 ). Bir klinik deneme çalışmasında, VACS grubu ile meme ağrısının yoğunluğu daha hızlı azaldı. Tolere edilebilirlik tatmin ediciydi ve VACS'nin kadınlarda döngüsel meme ağrısının tedavisinde yararlı olduğu bulundu.32 ).
3.2. menopoz sonrası dönem
Vitex agnus-castus'tan elde edilen VAC'nin ham özü ve butanolik fraksiyonu, postmenopozal dönemde anormal karaciğer fonksiyonlarının sık görülen nedenlerini engellemede etkili olduğunu göstermiştir ( 33 ). Vitex agnus-castus, daha fazla araştırmanın uygun olabileceğini düşündüren menopoz semptomlarını hafifletir ( 34 ). Kortikal ve ayrıca trabeküler kemiği korur ve HRT için korunaklı bir seçenek olabilir. Testosteron takviyesi, kortikal kemik kaybıyla dengelenen trabeküler kemiği etkiler ( 35 ).
3.3. Doğurganlık Karşıtı Bozukluklar
Bir klinik deney çalışmasının sonucu, Vitex agnus-castus L.'nin doğurganlık karşıtı etkilerini doğruladı ( 36 ). Bitkinin meyvelerinde bulunan linoleik asit, östrojen reseptörlerine bağlanma ve bazı östrojen genlerinin indüksiyonuna neden olma yeteneğine sahiptir ( 37 ). Östrojenik aktivitelere östrojen reseptörleri (ER) aracılığı ile müdahale edilir. Flavonoid apigenin bağlantısı kesildi ve en dinamik ERss, özellikle de VAC'deki fitoöstrojen olarak ayırt edildi. Diğer bağlantısız karışımlar vitexin ve penduletindir. Sonuç, VAC'deki fitoöstrojenlerin ERss'ye özgü olduğunu göstermektedir ( 38). Bir erkek çalışmasında, dopaminin gonadotroph-leyding hücre merkezini kontrol ettiği gösterilmiştir. VAC'nin etkileri dopaminerjik çerçeve ve farklı yollar aracılığıyla uyguladığı izlenimini yaratır. Bu araştırmanın sonucu, VAC konsantresinin obsesif LH ve testosteron artışı vakaları için kullanılabileceğini göstermektedir ( 39 ).
4. Tartışma ve sonuçlar
PMS ve türevi PMDD tıbbi bozukluklardır ( 40 ). PMS, anksiyete, huysuzluk, melankoli, göğüs hassasiyeti ve yemek arzusu gibi çeşitli semptomlara sahiptir ( 15 ).). Premenstrüel sendrom, hormonal ve nöronal dengesizlik, diyet ve yaşam tarzı ile ilişkilidir. Hiperprolaktinemi, endokrin bozukluğun bir parçası olarak kabul edilen önemli bir nedendir. PMDD, adet öncesi dönemin en önemli komplikasyonlarından biridir (41). Vitex agnus-castus'un PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilmiştir. Ayrıca adet sonrası durumlarda faydalı olduğu ve kısırlık tedavisine de katkı sağladığı gösterilmiştir. Vitex agnus-castus'ta bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromun diğer semptomlarını iyileştirmeye katkıda bulunur. Bitkide bulunan bazı kimyasal bileşikler, hipofiz bezini etkiler ve bunun hormonal seviyelerdeki etkilerini açıklar. Prolaktin azalması, kadınlarda folikül uyarıcı hormon (FSH) ve östrojen ve erkeklerde testosteron düzeylerini etkileyecektir. Sonuç olarak, Vitex agnus-castus (AC), PMS ve PMDD'yi tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldığı gösterilen bir fitofarmasötik bileşiktir. Ayrıca, adet sonrası durumlarda faydalı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca hem erkek hem de kadınlarda kısırlık vakalarının tedavisine katkı sağlar. Bitkide bulunan dopaminerjik bileşikler, adet öncesi mastodininin yanı sıra adet öncesi sendromun diğer semptomlarını iyileştirmede yardımcı olur.
Teşekkür
Bu makalenin yazarı, teknik ve finansal destekleri için Shahrekord Tıp Bilimleri Üniversitesi Araştırma ve Teknoloji Yardımcısına teşekkür eder. Ayrıca, bu araştırmada işbirliği yapan herkese teşekkür ederiz.
Dipnotlar
iThenticate gösterimi: 18 Aralık 2016, İngilizce düzenleme: 08 Ocak 2017, Kalite kontrol: 17 Ocak 2017
Çıkar çatışması:
Bildirilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur.
Yazar katkıları:
Her iki yazar da bu projeye ve makaleye eşit katkıda bulunmuştur. Her iki yazar da son makaleyi okudu ve onayladı.






























Yorum yap