Güvenli Gıda nedir?
Temiz, bozulmamış ve içinde sağlığa zararlı maddeler bulunmayan gıdalara “güvenli gıda” denir. Güvenli olmayan gıdaları yememiz sonucunda sağlığımız bozulabilir.
Temizlik ve hijyen nedir?
Yüzeylerde bulunmaması gereken her türlü maddeye kir denir. Temizlik, yüzeylerdeki gözle görülür kir ve gıda artıklarının uzaklaştırılması işlemidir.
Hijyen, insan sağlığını tehlikeye düşürmeyecek seviyedeki temizlik, ortamdaki mikro-organizmaların hastalık yapıcı seviyenin altında olması durumu veya güvenli temizlik ortamı olarak tanımlanabilir.
Gıdaların kirlenmesini ve sağlığa zararlı hale gelmesini önlemek için gıdaların satın alımından tüketimine kadar geçen tüm aşamalarında temizlik ve hijyen kurallarına uymamız gerekmektedir.
Bakteriler bizi nasıl hasta eder?
Bakterilerin bizi hasta edebilmesi için ya kendisinin yada toksinlerinin (zehir) vücudumuzun içine girmesi gerekiyor. Hastalığın oluşması için bakteri vücutta çoğalır. Yada bakterinin yemekte ürettiği TOKSİN hasta eder.
Gıda Kaynaklı hastalıkların belirtileri:
Mide bulantısı ve ağrısı
Kusma (istifra)
İshal
Ateş
Başağrısı
Karına kramp girmesi
Yüksek ateş.
Bu belirtilerin hepsinin bir arada bulunması şart değildir. Zehirlenmenin sebebine göre bu semptomlar değişiklik gösterebilir. Zehirlenmenin belirtisi genellikle 1 ile 36 saat içinde belli olur. Birkaç günde sürebilir.
Gıda zehirlenmelerinde kimler daha çok risk altında:
Bebekler
Çocuklar
Yaşlılar
Hamile kadınlar
Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
Gıdaların kirlenmesine yol açan etmenler
Gıdaların kirlenmesi; gıdada bulunması istenmeyen her hangi bir şeyin gıdalarda bulunmasıdır. Gıdalarımız 3 şekilde kirlenebilir.
1- Fiziksel Kirlenme : Fiziksel kirlenmeye gıda olmayan yabancı maddeler, cam kırıkları, saç, sinek vb. neden olabilir. Fiziksel riskler normal olarak gıda kaynaklı hastalıklara sebep olmaz, ama insan vücuduna zarar verilmesine sebep olabilirler.
Örneğin,
Taşlar – Dişleri kırabilir
Cam ve sert Plastik – Ağızda ve boğazda kesikler oluşturabilir.
Balık kılçıkları, tavuk kemikleri – Boğaza kaçabilir.
2- Kimyasal Kirlenme : Kimyasal bulaşmaya gıdaların yetiştirilmesi sırasında kullanılan tarım ilaçları, yemek yenilen tabak, çatal vs. gibi araçların iyi durulanmaması nedeniyle üzerlerinde kalan deterjanlar, gıda üretim basamaklarında kullanılan makinelerin temizliğinde kullanılan deterjan, temizlik malzemesi,defenfektan kalıntıları, gıda ambalajında kullanılan özellikle renkli plastikler vb. neden olabilir.
3- Biyolojik Kirlenme : Besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli maddeler (yeşillenmiş ve filizlenmiş patates, zehirli bal, bazı mantar türleri vb. ), besinlere bulaşan ve uygun koşullarda saklanmaması, hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle hızla üreyen mikroorganizmalar (küfler, parazitler, virüsler, bakteriler) biyolojik kirlenmeye neden olan etmenlerdir. Biyolojik kirlenmeye en fazla neden olan etmen, gıdaları kirleterek gıda aracılığı ile oluşan hastalıklara ve gıda zehirlenmelerine sıklıkla yol açan bakterilerdir.
Temiz, bozulmamış ve içinde sağlığa zararlı maddeler bulunmayan gıdalara “güvenli gıda” denir. Güvenli olmayan gıdaları yememiz sonucunda sağlığımız bozulabilir.
Temizlik ve hijyen nedir?
Yüzeylerde bulunmaması gereken her türlü maddeye kir denir. Temizlik, yüzeylerdeki gözle görülür kir ve gıda artıklarının uzaklaştırılması işlemidir.
Hijyen, insan sağlığını tehlikeye düşürmeyecek seviyedeki temizlik, ortamdaki mikro-organizmaların hastalık yapıcı seviyenin altında olması durumu veya güvenli temizlik ortamı olarak tanımlanabilir.
Gıdaların kirlenmesini ve sağlığa zararlı hale gelmesini önlemek için gıdaların satın alımından tüketimine kadar geçen tüm aşamalarında temizlik ve hijyen kurallarına uymamız gerekmektedir.
Bakteriler bizi nasıl hasta eder?
Bakterilerin bizi hasta edebilmesi için ya kendisinin yada toksinlerinin (zehir) vücudumuzun içine girmesi gerekiyor. Hastalığın oluşması için bakteri vücutta çoğalır. Yada bakterinin yemekte ürettiği TOKSİN hasta eder.
Gıda Kaynaklı hastalıkların belirtileri:
Mide bulantısı ve ağrısı
Kusma (istifra)
İshal
Ateş
Başağrısı
Karına kramp girmesi
Yüksek ateş.
Bu belirtilerin hepsinin bir arada bulunması şart değildir. Zehirlenmenin sebebine göre bu semptomlar değişiklik gösterebilir. Zehirlenmenin belirtisi genellikle 1 ile 36 saat içinde belli olur. Birkaç günde sürebilir.
Gıda zehirlenmelerinde kimler daha çok risk altında:
Bebekler
Çocuklar
Yaşlılar
Hamile kadınlar
Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
Gıdaların kirlenmesine yol açan etmenler
Gıdaların kirlenmesi; gıdada bulunması istenmeyen her hangi bir şeyin gıdalarda bulunmasıdır. Gıdalarımız 3 şekilde kirlenebilir.
1- Fiziksel Kirlenme : Fiziksel kirlenmeye gıda olmayan yabancı maddeler, cam kırıkları, saç, sinek vb. neden olabilir. Fiziksel riskler normal olarak gıda kaynaklı hastalıklara sebep olmaz, ama insan vücuduna zarar verilmesine sebep olabilirler.
Örneğin,
Taşlar – Dişleri kırabilir
Cam ve sert Plastik – Ağızda ve boğazda kesikler oluşturabilir.
Balık kılçıkları, tavuk kemikleri – Boğaza kaçabilir.
2- Kimyasal Kirlenme : Kimyasal bulaşmaya gıdaların yetiştirilmesi sırasında kullanılan tarım ilaçları, yemek yenilen tabak, çatal vs. gibi araçların iyi durulanmaması nedeniyle üzerlerinde kalan deterjanlar, gıda üretim basamaklarında kullanılan makinelerin temizliğinde kullanılan deterjan, temizlik malzemesi,defenfektan kalıntıları, gıda ambalajında kullanılan özellikle renkli plastikler vb. neden olabilir.
3- Biyolojik Kirlenme : Besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli maddeler (yeşillenmiş ve filizlenmiş patates, zehirli bal, bazı mantar türleri vb. ), besinlere bulaşan ve uygun koşullarda saklanmaması, hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle hızla üreyen mikroorganizmalar (küfler, parazitler, virüsler, bakteriler) biyolojik kirlenmeye neden olan etmenlerdir. Biyolojik kirlenmeye en fazla neden olan etmen, gıdaları kirleterek gıda aracılığı ile oluşan hastalıklara ve gıda zehirlenmelerine sıklıkla yol açan bakterilerdir.