Makula Dejenerasyonu ileri safhalarda dahi körlüğe sebep olmaz, periferik görme bozulmaz. Keskin görme gerektirmeyen işlerini yapabilirler. Günlük işlerini başkalarına bağımlı olmadan sürdürebilirler.
Hasta başlangıçta okuma güçlüğü, kırık, çarpık, dalgalı görme, renkli görmede bozukluk gibi şikayetlerle hekime müracaat eder. İleri safhalarda ise hasta baktığı yeri göremediğini ancak baktığı yerin etrafını görebildiğini ifade eder. Makula dejenerasyonu olan hastaların büyük çoğunluğu tekrar normal görmeyi kazanamaz. Ancak yeni tekniklerle olguların bir kısmında erken dönemde yapılan bazı tedaviler hastalığın ilerlemesini durdurabilir veya yavaşlatabilir. Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonun iki çeşidi vardır: yaş ve kuru tip. Yaş tip Makula Dejenerasyonu genellikle çok hızlı gelişir. Retinada kontrolsüz bir şekilde sürekli yeni kan damarları oluşur ve bu damarların oluştuğu yer de görmenin en net oluştuğu yer olan makulada oluşur. Hasta düz çizgileri eğimli görmeye başlar. Kuru tipi, hastaların yaklaşık %85'inde görünmektedir. Çok yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Zamanla retinanın merkezindeki dokular ölür ve bu da görmenin zamanla bozulmasına yol açar.
Hastalık yaş ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Yaş faktörüne ilave olarak risk faktörleri sıralandığında özellikle güneş ışınına fazla maruz kalan mesleklerde çalışanlarda (denizciler, pilotlar, çiftçiler vb) ve kadınlarda daha sık görülür. Ayrıca kişide hipertansiyon bulunması, kan yağlarının yüksek olması ve ailevi hikayesinin olması önemli faktörlerdir. Öte yandan göz ve göze ait bazı faktörler de bu hastalığa ait riskler taşımaktadır.
Özellikle açık renkli gözler, hipermetroplar ve katarakt ameliyatlı bireyler öncelikli risk grubuna girerler. Bu nedenle öncelikle, önlenmesi mümkün olan risk faktörlerinin ortadan kaldırılması gerekir:
• Güneşten korunulmalıdır.
• Sigara, serum antioksidan seviyesini düşürür ve kan akımını bozar. Sigara kullanılmamalıdır.
Sigarayı bırakmanızı sağlayacak formüller için tıklayınız!
• Yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine dikkat edilmeli, özellikle antioksidan özellik gösteren vitamin (Vitamin A, C ve E) ve minerallerin (çinko, magnezyum, selenyum) alınmasının fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. Geniş çaplı yapılan bir çalışmada günlük olarak alınan antioksidan (500 mg vitamin C, 400 IU vitamin E, 15 mg ?-karoten) ve yüksek doz çinko (80 mg çinko ve 2 mg bakır) suplementasyonunun makula dejenerasyonu riskini azalttığı saptanmıştır.
• Antioksidan eklerin yapılması erken evre yaşa bağlı makula dejenerasyonundan geç evre yaşa bağlı makula dejenerasyonuna ilerlemeyi önleyebilir. Ancak bunların dengeli bir diyetle alınması önerilirken yüksek dozlarda alınan vitamin ve minerallerin toksik etkilerinin de olabileceği göz ardı edilmemelidir.
• Vitamin A (karaciğer, böbrek, balık yağı, süt ve yağı, terayağ, yumurta sarısı, sarı ve koyu yeşil sebzeler ve meyveler) ve C (kuşburnu, acı kırmızı biber, sivri biber, karnabahar, kuşkonmaz, yeşil yapraklı sebzeler, limon, portakal, greyfurt, çilek, karadut, kivi, ananas, frenk üzümü, patates vb...)' den zengin meyve ve sebze tüketen ve serum antioksidan seviyeleri yüksek olan kişilerde sarı nokta hastalığı riski azalır.
• Makulaya sarı rengi veren pigment lutein ve zeaksantinden oluşur. Brokoli, ıspanak, mısır, koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler / meyveler, yumurta lutein ve zeaksantin içeren besinlerdir. Yaşa bağlı dejenerasyonlarda yavaşlatıcı etkileri mevcuttur.
• Retinada normalde yüksek moleküllü yağ asitleri vardır ve bunlar retinanın bütünlüğünün sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Bu yağ düzeninin bozulmasına yol açacak şekilde doymuş yağ ve kolesterolün yüksek miktarda alımı ile erken dönem yaşa bağlı makula dejenerasyonu riski artmaktadır.
• Omega 3 yağ asitleri yaşa bağlı makula dejenerasyonunda koruyucu etki göstermektedir. Bu nedenle haftada en az iki kez balık tüketimi önerilmektedir.
Omega 3 vitamin ürünleri için tıklayınız!!!
• Kuru ve yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonunda bitkisel yağların kullanımı yarar sağlamaktadır.
• Rafine karbonhidrat tüketimi yüksek olan kişilerde dejenerasyon oranı artış göstermektedir. Bu nedenle kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.
Dr. Özge Küçükerdönmez Beslenme ve Diyet Uzmanı
Hasta başlangıçta okuma güçlüğü, kırık, çarpık, dalgalı görme, renkli görmede bozukluk gibi şikayetlerle hekime müracaat eder. İleri safhalarda ise hasta baktığı yeri göremediğini ancak baktığı yerin etrafını görebildiğini ifade eder. Makula dejenerasyonu olan hastaların büyük çoğunluğu tekrar normal görmeyi kazanamaz. Ancak yeni tekniklerle olguların bir kısmında erken dönemde yapılan bazı tedaviler hastalığın ilerlemesini durdurabilir veya yavaşlatabilir. Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonun iki çeşidi vardır: yaş ve kuru tip. Yaş tip Makula Dejenerasyonu genellikle çok hızlı gelişir. Retinada kontrolsüz bir şekilde sürekli yeni kan damarları oluşur ve bu damarların oluştuğu yer de görmenin en net oluştuğu yer olan makulada oluşur. Hasta düz çizgileri eğimli görmeye başlar. Kuru tipi, hastaların yaklaşık %85'inde görünmektedir. Çok yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Zamanla retinanın merkezindeki dokular ölür ve bu da görmenin zamanla bozulmasına yol açar.
Hastalık yaş ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Yaş faktörüne ilave olarak risk faktörleri sıralandığında özellikle güneş ışınına fazla maruz kalan mesleklerde çalışanlarda (denizciler, pilotlar, çiftçiler vb) ve kadınlarda daha sık görülür. Ayrıca kişide hipertansiyon bulunması, kan yağlarının yüksek olması ve ailevi hikayesinin olması önemli faktörlerdir. Öte yandan göz ve göze ait bazı faktörler de bu hastalığa ait riskler taşımaktadır.
Özellikle açık renkli gözler, hipermetroplar ve katarakt ameliyatlı bireyler öncelikli risk grubuna girerler. Bu nedenle öncelikle, önlenmesi mümkün olan risk faktörlerinin ortadan kaldırılması gerekir:
• Güneşten korunulmalıdır.
• Sigara, serum antioksidan seviyesini düşürür ve kan akımını bozar. Sigara kullanılmamalıdır.
Sigarayı bırakmanızı sağlayacak formüller için tıklayınız!
• Yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine dikkat edilmeli, özellikle antioksidan özellik gösteren vitamin (Vitamin A, C ve E) ve minerallerin (çinko, magnezyum, selenyum) alınmasının fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. Geniş çaplı yapılan bir çalışmada günlük olarak alınan antioksidan (500 mg vitamin C, 400 IU vitamin E, 15 mg ?-karoten) ve yüksek doz çinko (80 mg çinko ve 2 mg bakır) suplementasyonunun makula dejenerasyonu riskini azalttığı saptanmıştır.
• Antioksidan eklerin yapılması erken evre yaşa bağlı makula dejenerasyonundan geç evre yaşa bağlı makula dejenerasyonuna ilerlemeyi önleyebilir. Ancak bunların dengeli bir diyetle alınması önerilirken yüksek dozlarda alınan vitamin ve minerallerin toksik etkilerinin de olabileceği göz ardı edilmemelidir.
• Vitamin A (karaciğer, böbrek, balık yağı, süt ve yağı, terayağ, yumurta sarısı, sarı ve koyu yeşil sebzeler ve meyveler) ve C (kuşburnu, acı kırmızı biber, sivri biber, karnabahar, kuşkonmaz, yeşil yapraklı sebzeler, limon, portakal, greyfurt, çilek, karadut, kivi, ananas, frenk üzümü, patates vb...)' den zengin meyve ve sebze tüketen ve serum antioksidan seviyeleri yüksek olan kişilerde sarı nokta hastalığı riski azalır.
• Makulaya sarı rengi veren pigment lutein ve zeaksantinden oluşur. Brokoli, ıspanak, mısır, koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler / meyveler, yumurta lutein ve zeaksantin içeren besinlerdir. Yaşa bağlı dejenerasyonlarda yavaşlatıcı etkileri mevcuttur.
• Retinada normalde yüksek moleküllü yağ asitleri vardır ve bunlar retinanın bütünlüğünün sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Bu yağ düzeninin bozulmasına yol açacak şekilde doymuş yağ ve kolesterolün yüksek miktarda alımı ile erken dönem yaşa bağlı makula dejenerasyonu riski artmaktadır.
• Omega 3 yağ asitleri yaşa bağlı makula dejenerasyonunda koruyucu etki göstermektedir. Bu nedenle haftada en az iki kez balık tüketimi önerilmektedir.
Omega 3 vitamin ürünleri için tıklayınız!!!
• Kuru ve yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonunda bitkisel yağların kullanımı yarar sağlamaktadır.
• Rafine karbonhidrat tüketimi yüksek olan kişilerde dejenerasyon oranı artış göstermektedir. Bu nedenle kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.
Dr. Özge Küçükerdönmez Beslenme ve Diyet Uzmanı