Çağımızın hastalığı yorgunluk hakkında en çok merak edilen sorular ve cevapları!
19. yüzyıl ve sonrasında toplumlardaki sosyal dokunun değişimi, çalışma şartlarının, kişisel rollerin farklılaşması ve ağırlaşması sonucu yorgunluk çok sık duyulan bir şikayet olmaya başladı.
Son yıllarda ülkemizde yapılan taramalarda 100 kişiden 55'i çok yorgun olduğunu dile getirmekte. Bu oran İngiltere için yaklaşık % 38 gibi... ABD'de yapılan çalışmalarda ise yorgunluğun getirdiği ekonomik kayıp yıllık 43 milyar dolar düzeyinde. Bu değerler, olayın sıklığı ve topluma getirdiği ekonomik kayıpların oldukça önemli düzeylerde olduğunu gösteriyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrfan Berber yorgunluk hakkında en çok merak edilen soruları sizin için yanıtladı!
YORGUNLUK NEDİR?
Yorgunluk için genel anlamda bir tanımlama yapmak zordur. Kişinin günlük aktivitelerine
başlamak için kendinde yeterli gücü, enerjiyi bulamaması ya da rutin aktivitelerinin bitiminde tükenmişlik hissinin gelişmesi durumudur. Yorgunluk, subjektif, kişinin algılaması ile ilgili bir yakınmadır, bu sebeple kişisel farklılıklar gösterir.
Halsizlik, isteksizlik, güçsüzlük, yıpranmışlık, sıkıntı gibi tanımlamalar benzer durumu
tanımlamak için sıklıkla kullanılır. Ancak, bazı hastalar egzersiz esnasındaki nefes darlığını veya bacaklardaki ağrıyı yorgunluk olarak dile getirebilir. Bu durumda tarif edilen yorgunluk bizim sıklıkla kullandığımız tanımın dışında kalp – damar sisteminin hastalığının şikayet bulgusu olabilir. Bu sebeple güçsüzlük, yorgunluk gibi yakınmaların arkasında gerçekte anlatılmak istenenin ne olduğu netleştirilmelidir.
YORGUNLUK NEDENLERİ:
FİZYOLOJİK YORGUNLUK
Sağlık durumu normal olan kişilerde stres, yetersiz dinlenme, yetersiz uyku, diyet değişiklikleri veya aşırı aktivite durumunda görülür. Yaşlı hastalarda bu tip yorgunluk daha sıktır.
ORGANİK YORGUNLUK
Bu tip yorgunluk bazı hastalıklarla birlikte görülür. Orta ve ileri yaş hastalarda en sık karşılaşılan durumdur. Aile hikayesi, tam bir fizik muayene ve yapılan kan ve görüntüleme ile ilgili tetkikler sonrası nedeninin belirlenip, ilgili hastalığın tedavisi ile yorgunluk ortadan kaldırılabilir.
PSİKOJENİK YORGUNLUK
Genelde tüm yorgunlukların %50'sini oluşturur. En sık depresyonla birliktedir. Herhangi bir yaş gurubunda oluşabilir. Çoğunlukla gün içinde azalır. Duygu, düşünce ve stres durumuna paralel olarak şiddeti değişebilir.
KRONİK YORGUNLUK SENDROMU
19. yüzyılda "Kronik Nervöz Tükenme" olarak tanımlanmıştır. Kronik yorgunluk
sendromu büyük ihtimalle yüzyılımızın yaygın hastalığı olacaktır. Yaşlılarda
nadirdir. Yorgunluğu olan hastaların %30'unda organik veya psikolojik sebep
bulunmaz. Tanı koyulana dek idiyopatik kronik yorgunluk olarak değerlendirilir.
Bu olgularda motivasyon azlığı konsantrasyon yetersizliği, güçsüzlük,
irritabilite vardır. Sıklıkla psikomotor yavaşlama vardır.
YORGUNLUK BİR HASTALIK MI, YOKSA BİR HASTALIK İŞARETİ MİDİR?
Yorgunluk çoğunlukla bir hastalık bulgusu olmakla birlikte kronik yorgunluk sendromu adı altında hastalığın kendisi de olabilir. Yorgunluk her türlü bakteriyel, viral
ya da parazitik enfeksiyonun, kansızlık ve benzeri kan hastalığının, karaciğer
ya da böbrek hastalığının, kandaki vitamin ve mineral eksikliklerinin, hormonal hastalıkların, beslenme ve uyku bozuklukları sonucunda oluşabilir. Özellikle tiroit hormon yetmezliği, böbrek üstü bezi yetmezliği, büyüme hormonu yetmezliği ve hipoglisemi gibi hormonal sebepler erken dönemde gözden kaçabilir.
Kronik yorgunluk sendromunun tanısı içinse; tam bir klinik değerlendirme sonrası
tanımlanamayan devamlı ve tekrarlayan yorgunluğun yeni ve bilinen bir zamanda
başlaması, devamlılığı, sosyal ve iş hayatındaki aktivitelerde yavaşlamaya yol
açması gerekir. 6 ay üzerinde devam eden durumlarda bu sendrom düşünülmelidir.
TEHLİKELİ OLDUĞU DURUMLAR!
Yorgunluk yakınması; daha önce yaşanılmayan ölçüde yoğunsa, günlük aktiviteleri sınırlıyorsa, beraberinde başka yakınmalar mevcutsa, takipte olduğunuz kronik bir hastalığınız mevcutsa ya da aile hikayesi veya vücut yapısı nedeniyle bazı organik hastalıklar açısından risk grubunda bulunuyorsanız ve kendi çabalarınızla
geçmiyorsa zaman kaybetmeden bir hekimle görüşmelisiniz. Yakınmanın
tehlikeye işaret edip etmediği bazı tıbbi araştırmalar sonucunda netleşecek bir
durumdur. Pek çok sinsi seyirli kanserin ilk bulgusu yorgunluk olabilmektedir.
Ve bu durumda kilo kaybı, beslenme bozukluğu ve hastalığın tutulma bölgesi ile
ilgili pek çok ek yakınma sonradan tabloya eklenebilmektedir.
YORGUNLUKLA KRONİK YORGUNLUK ARASINDAKİ FARKLILIKLAR NELERDİR?
Kronik yorgunluk sendromu sürekli ve tekrarlayıcı seyreden, birçok sistemi etkileyen bir hastalığı tanımlamak için kullanılır. Tek bir sebebi yoktur. Bu hastalığın
viral bir enfeksiyon tarafından çalışma dengesi bozulan beyin kaynaklı olduğu
veya stres ve savunma sisteminde oluşan bozulmanın ve hedef sapmasının içinde
olduğu bir durum olduğunu kabul etmeliyiz. Kronik yorgunluğun en ayırt edici
özelliği yatak istirahati ile geçmemesidir. Bu sürecin sonucu bitkinliktir.
FİZİKSEL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Başka bir nedene bağlı olmayan,istirahatle geçmeyen, 6 aydan uzun süren, ortalama günlük aktiviteyi en azından%50 azaltacak derecede, sürekli ve tekrarlayıcı fiziksel ve mental bitkinlik hissi.
-Güçsüzlük, daha önce tolore edilebilen egzersizden sonra oluşan ve 24 saat ya da üzerinde devam eden bir durumdur.
-Enerji kaybı, Yıpranma, Hastalıklara karşı daha hassas olma, Baş ağrıları, Bulantı, Kas krampları ve miyalji, Bel ağrıları, Denge kaybı, Sindirim sorunları, Uyku bozuklukları, Çabuk yorulma, Hafif ateş, üşüme, Boğaz ağrısı, Boyunda ağrılı lenf bezleri, Açıklanamayan genelleşmiş kas zayıflığı, Kaslarda katılaşma, Geçici eklem ağrıları, Farenjit, Bazı hastalarda gribal enfeksiyon benzeri durumlar
DUYGUSAL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Işıktan rahatsızlık
-Düşünmede zorluk
-Göz önünde beneklerin uçuştuğu hissi
-Depresyon
-Umutsuzluk, unutkanlık
-Evde, işte gerginlik- tartışma artışı
-Kızgınlık
-Net görememe
-Huzursuzluk, sabırsızlık
-Nezaket, saygı gibi pozitif bulgularda azalma
ZİHİNSEL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Doyumsuzluk
-İşi bırakma
-Kendine ve işine karşı negatif yaklaşım
-Hafıza problemleri
-İşi savsaklama
KRONİK YORGUNLUK DAHA ÇOK KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Kronik yorgunluk sendromu A tipi agresif dediğimiz hırslı, titiz, mükemmeliyetçi,
çabuk sinirlenen, tez canlı kişilik yapılarında daha çok görülür. Kentsel yaşam
ve çalışma yoğunluğunun sonucu olarak bu toplumun bireylerinde daha sıktır.
Doktorlar ve diğer yardımcı sağlık çalışanlarında, yönetici kadrosunda
çalışanlarda, ekonomi alanında çalışanlarda daha yoğun görülür. Kadın cinsiyet
erkeklerden daha fazla risk altındadır.
KRONİK YORGUNLUĞUN GİDERİLMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKENLER NELERDİR?
Kronik Yorgunluk Sendromunun tanı amaçlı kan testleri yoktur.
Tedavi planı:
-Tatil
-Egzersiz (kas gevşemesine yardımcı, hafif egzersizler)
-Günlük istirahat sürelerini uzatma
-İlaç
-Vitaminler (günlük ihtiyaca göre)
-Psikoterapi (hayat tarzı değişikliği)
YORGUNLUĞA NEDEN OLAN SAĞLIK SORUNLARI NELER OLABİLİR?
KAN HASTALIKLARI: kansızlık çeşitleri, kan kanserleri.
KALP VE DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI: koroner kalp hastalığı, kalp yetmezlikleri, kalp ritim bozuklukları, kapak hastalıkları, periferik atar ve toplardamar problemleri.
SOLUNUM SİSTEMİ BOZUKLUKLARı: uyku –apne sendromu, astım, KOAH gibi hastalıklar, akciğer kanserleri.
SİNDİRİM SİSTEMİ HASTALIKLARI: mide-bağırsak kanamaları, iltihabi bağırsak hastalıkları, karaciğer yetmezliği(siroz), hepatitler, kanserler.
BÖBREK YETMEZLİKLERİ VE İDRAR YOLLARININ BÖBREĞİN İLTİHABİ VE KÖTÜ HUYLU HASTALIKLARI.
HORMONAL HASTALIKLAR: tiroit hormonu yetmezliği, böbreküstü bezi yetmezliği, şeker dengesizliği (tip2 diyabet, hipoglisemi), büyüme hormonu yetmezliği, östrojen- testesteron hormonlarında dengesizlik.
NÖROLOJİK HASTALIKLAR.
VİTAMİN – MİNERAL YETERSİZLİKLERİ: B12, D vitamini yetersizliği gibi.
ENFEKSİYON HASTALIKLARI
YORGUNLUĞUNUN KAYNAĞINI ANLAMAYA YARAYAN TAHLİLLER HANGİLERİDİR?
1- Kan sayımı, sedimentasyon
2- Karaciğer fonksiyon
testleri
3- Böbrek fonksiyon testleri
4- Kan şekeri, tiroit hormonları
5- Kandaki vitamin, mineral ve elektrolit düzeyleri
6- Ek yakınmalarla ve muayene bulguları ile karar verilecek görüntüleme yöntemleri
ALKOL VE SİGARANIN ETKİLERİ
İzin verilen dozların üzerinde alkol alımı karaciğeri yoracağından, sinir sistemini
olumsuz etkileyeceğinden, bazı vitaminlerin (folik asit gibi) kan düzeyini
düşüreceğinden ve şeker dengesini olumsuz etkileyeceğinden yorgunluğa yol
açabilir.
Sigara kullanımı yarattığı hava yolu kasılması ve yıpranmasından dolayı, solunumla
alınan oksijen miktarını azaltır. Böylelikle dokuların yeterli oksijenlenmesi
bozulur. Ortaya çıkan serbest radikaller ve benzeri maddeler doku yaşlanmasına
ve yorgunluğa neden olur.
Her iki madde de uzun vadede kalp damar hastalığı sebebi olduğundan diğer önemli
bir yorgunluk nedeni de bu durumdur.
BESLENMENİN ETKİLERİ!
Beslenme şekli yorgunluk sebebi olabilir. Et ve kuru baklagilden fakir bir beslenme
demir ve vitamin B12 eksikliği nedeni ile kansızlığa dolayısıyla yorgunluğa
neden olabilir. Yoğun yağlı ve karbonhidratlı beslenme şekli hipoglisemiye,
diyabete eğilim yaratacağından ve kilo fazlası oluşturacağından yorgunluk
yaratabilir. Meyve ve sebzeden fakir beslenme folik asit, c vitamini, potasyum gibi pek çok mineral, vitamin eksiğine neden olabilir.
Sıvı alımımızın yeterli ve dengeli olması oldukça önemlidir. Kafein ve çay
tüketimine dikkat edilmelidir. Bu içeceklerin her birinin günde 2 - 3 fincandan
fazla tüketimi yorgunluk nedeni olabilir.
Hergıda grubunun dengeli alımı beslenmeden kaynaklanacak yorgunluğun önüne
geçecektir. Dengesiz beslenme ile sıkı diyetler oldukça önemli bir yorgunluk nedenidir.
GÜN İÇİNDE NELER YAPMALIDIR?
- Dengeli beslenmeli, fazla kilolarından kurtulmalı
- Yaşamlarını tekdüzelikten çıkaracak uğraşlar edinmeli
- Her Sabah 10 - 15 dakika kas gevşetici egzersizler yapmalı
- Uyku ritmine dikkat etmeli, günlük tempolarını düşürmeli
- Tatil fırsatlarını değerlendirmeli
- İş yerinde iş yükünü paylaşmaya yönelik çalışmalar yapmalı
- Organik nedenler olabileceği ihtimaline yönelik hekim desteği alınmalıdır.
19. yüzyıl ve sonrasında toplumlardaki sosyal dokunun değişimi, çalışma şartlarının, kişisel rollerin farklılaşması ve ağırlaşması sonucu yorgunluk çok sık duyulan bir şikayet olmaya başladı.
Son yıllarda ülkemizde yapılan taramalarda 100 kişiden 55'i çok yorgun olduğunu dile getirmekte. Bu oran İngiltere için yaklaşık % 38 gibi... ABD'de yapılan çalışmalarda ise yorgunluğun getirdiği ekonomik kayıp yıllık 43 milyar dolar düzeyinde. Bu değerler, olayın sıklığı ve topluma getirdiği ekonomik kayıpların oldukça önemli düzeylerde olduğunu gösteriyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrfan Berber yorgunluk hakkında en çok merak edilen soruları sizin için yanıtladı!
YORGUNLUK NEDİR?
Yorgunluk için genel anlamda bir tanımlama yapmak zordur. Kişinin günlük aktivitelerine
başlamak için kendinde yeterli gücü, enerjiyi bulamaması ya da rutin aktivitelerinin bitiminde tükenmişlik hissinin gelişmesi durumudur. Yorgunluk, subjektif, kişinin algılaması ile ilgili bir yakınmadır, bu sebeple kişisel farklılıklar gösterir.
Halsizlik, isteksizlik, güçsüzlük, yıpranmışlık, sıkıntı gibi tanımlamalar benzer durumu
tanımlamak için sıklıkla kullanılır. Ancak, bazı hastalar egzersiz esnasındaki nefes darlığını veya bacaklardaki ağrıyı yorgunluk olarak dile getirebilir. Bu durumda tarif edilen yorgunluk bizim sıklıkla kullandığımız tanımın dışında kalp – damar sisteminin hastalığının şikayet bulgusu olabilir. Bu sebeple güçsüzlük, yorgunluk gibi yakınmaların arkasında gerçekte anlatılmak istenenin ne olduğu netleştirilmelidir.
YORGUNLUK NEDENLERİ:
FİZYOLOJİK YORGUNLUK
Sağlık durumu normal olan kişilerde stres, yetersiz dinlenme, yetersiz uyku, diyet değişiklikleri veya aşırı aktivite durumunda görülür. Yaşlı hastalarda bu tip yorgunluk daha sıktır.
ORGANİK YORGUNLUK
Bu tip yorgunluk bazı hastalıklarla birlikte görülür. Orta ve ileri yaş hastalarda en sık karşılaşılan durumdur. Aile hikayesi, tam bir fizik muayene ve yapılan kan ve görüntüleme ile ilgili tetkikler sonrası nedeninin belirlenip, ilgili hastalığın tedavisi ile yorgunluk ortadan kaldırılabilir.
PSİKOJENİK YORGUNLUK
Genelde tüm yorgunlukların %50'sini oluşturur. En sık depresyonla birliktedir. Herhangi bir yaş gurubunda oluşabilir. Çoğunlukla gün içinde azalır. Duygu, düşünce ve stres durumuna paralel olarak şiddeti değişebilir.
KRONİK YORGUNLUK SENDROMU
19. yüzyılda "Kronik Nervöz Tükenme" olarak tanımlanmıştır. Kronik yorgunluk
sendromu büyük ihtimalle yüzyılımızın yaygın hastalığı olacaktır. Yaşlılarda
nadirdir. Yorgunluğu olan hastaların %30'unda organik veya psikolojik sebep
bulunmaz. Tanı koyulana dek idiyopatik kronik yorgunluk olarak değerlendirilir.
Bu olgularda motivasyon azlığı konsantrasyon yetersizliği, güçsüzlük,
irritabilite vardır. Sıklıkla psikomotor yavaşlama vardır.
YORGUNLUK BİR HASTALIK MI, YOKSA BİR HASTALIK İŞARETİ MİDİR?
Yorgunluk çoğunlukla bir hastalık bulgusu olmakla birlikte kronik yorgunluk sendromu adı altında hastalığın kendisi de olabilir. Yorgunluk her türlü bakteriyel, viral
ya da parazitik enfeksiyonun, kansızlık ve benzeri kan hastalığının, karaciğer
ya da böbrek hastalığının, kandaki vitamin ve mineral eksikliklerinin, hormonal hastalıkların, beslenme ve uyku bozuklukları sonucunda oluşabilir. Özellikle tiroit hormon yetmezliği, böbrek üstü bezi yetmezliği, büyüme hormonu yetmezliği ve hipoglisemi gibi hormonal sebepler erken dönemde gözden kaçabilir.
Kronik yorgunluk sendromunun tanısı içinse; tam bir klinik değerlendirme sonrası
tanımlanamayan devamlı ve tekrarlayan yorgunluğun yeni ve bilinen bir zamanda
başlaması, devamlılığı, sosyal ve iş hayatındaki aktivitelerde yavaşlamaya yol
açması gerekir. 6 ay üzerinde devam eden durumlarda bu sendrom düşünülmelidir.
TEHLİKELİ OLDUĞU DURUMLAR!
Yorgunluk yakınması; daha önce yaşanılmayan ölçüde yoğunsa, günlük aktiviteleri sınırlıyorsa, beraberinde başka yakınmalar mevcutsa, takipte olduğunuz kronik bir hastalığınız mevcutsa ya da aile hikayesi veya vücut yapısı nedeniyle bazı organik hastalıklar açısından risk grubunda bulunuyorsanız ve kendi çabalarınızla
geçmiyorsa zaman kaybetmeden bir hekimle görüşmelisiniz. Yakınmanın
tehlikeye işaret edip etmediği bazı tıbbi araştırmalar sonucunda netleşecek bir
durumdur. Pek çok sinsi seyirli kanserin ilk bulgusu yorgunluk olabilmektedir.
Ve bu durumda kilo kaybı, beslenme bozukluğu ve hastalığın tutulma bölgesi ile
ilgili pek çok ek yakınma sonradan tabloya eklenebilmektedir.
YORGUNLUKLA KRONİK YORGUNLUK ARASINDAKİ FARKLILIKLAR NELERDİR?
Kronik yorgunluk sendromu sürekli ve tekrarlayıcı seyreden, birçok sistemi etkileyen bir hastalığı tanımlamak için kullanılır. Tek bir sebebi yoktur. Bu hastalığın
viral bir enfeksiyon tarafından çalışma dengesi bozulan beyin kaynaklı olduğu
veya stres ve savunma sisteminde oluşan bozulmanın ve hedef sapmasının içinde
olduğu bir durum olduğunu kabul etmeliyiz. Kronik yorgunluğun en ayırt edici
özelliği yatak istirahati ile geçmemesidir. Bu sürecin sonucu bitkinliktir.
FİZİKSEL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Başka bir nedene bağlı olmayan,istirahatle geçmeyen, 6 aydan uzun süren, ortalama günlük aktiviteyi en azından%50 azaltacak derecede, sürekli ve tekrarlayıcı fiziksel ve mental bitkinlik hissi.
-Güçsüzlük, daha önce tolore edilebilen egzersizden sonra oluşan ve 24 saat ya da üzerinde devam eden bir durumdur.
-Enerji kaybı, Yıpranma, Hastalıklara karşı daha hassas olma, Baş ağrıları, Bulantı, Kas krampları ve miyalji, Bel ağrıları, Denge kaybı, Sindirim sorunları, Uyku bozuklukları, Çabuk yorulma, Hafif ateş, üşüme, Boğaz ağrısı, Boyunda ağrılı lenf bezleri, Açıklanamayan genelleşmiş kas zayıflığı, Kaslarda katılaşma, Geçici eklem ağrıları, Farenjit, Bazı hastalarda gribal enfeksiyon benzeri durumlar
DUYGUSAL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Işıktan rahatsızlık
-Düşünmede zorluk
-Göz önünde beneklerin uçuştuğu hissi
-Depresyon
-Umutsuzluk, unutkanlık
-Evde, işte gerginlik- tartışma artışı
-Kızgınlık
-Net görememe
-Huzursuzluk, sabırsızlık
-Nezaket, saygı gibi pozitif bulgularda azalma
ZİHİNSEL TÜKENMİŞLİK BULGULARI
-Doyumsuzluk
-İşi bırakma
-Kendine ve işine karşı negatif yaklaşım
-Hafıza problemleri
-İşi savsaklama
KRONİK YORGUNLUK DAHA ÇOK KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Kronik yorgunluk sendromu A tipi agresif dediğimiz hırslı, titiz, mükemmeliyetçi,
çabuk sinirlenen, tez canlı kişilik yapılarında daha çok görülür. Kentsel yaşam
ve çalışma yoğunluğunun sonucu olarak bu toplumun bireylerinde daha sıktır.
Doktorlar ve diğer yardımcı sağlık çalışanlarında, yönetici kadrosunda
çalışanlarda, ekonomi alanında çalışanlarda daha yoğun görülür. Kadın cinsiyet
erkeklerden daha fazla risk altındadır.
KRONİK YORGUNLUĞUN GİDERİLMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKENLER NELERDİR?
Kronik Yorgunluk Sendromunun tanı amaçlı kan testleri yoktur.
Tedavi planı:
-Tatil
-Egzersiz (kas gevşemesine yardımcı, hafif egzersizler)
-Günlük istirahat sürelerini uzatma
-İlaç
-Vitaminler (günlük ihtiyaca göre)
-Psikoterapi (hayat tarzı değişikliği)
YORGUNLUĞA NEDEN OLAN SAĞLIK SORUNLARI NELER OLABİLİR?
KAN HASTALIKLARI: kansızlık çeşitleri, kan kanserleri.
KALP VE DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI: koroner kalp hastalığı, kalp yetmezlikleri, kalp ritim bozuklukları, kapak hastalıkları, periferik atar ve toplardamar problemleri.
SOLUNUM SİSTEMİ BOZUKLUKLARı: uyku –apne sendromu, astım, KOAH gibi hastalıklar, akciğer kanserleri.
SİNDİRİM SİSTEMİ HASTALIKLARI: mide-bağırsak kanamaları, iltihabi bağırsak hastalıkları, karaciğer yetmezliği(siroz), hepatitler, kanserler.
BÖBREK YETMEZLİKLERİ VE İDRAR YOLLARININ BÖBREĞİN İLTİHABİ VE KÖTÜ HUYLU HASTALIKLARI.
HORMONAL HASTALIKLAR: tiroit hormonu yetmezliği, böbreküstü bezi yetmezliği, şeker dengesizliği (tip2 diyabet, hipoglisemi), büyüme hormonu yetmezliği, östrojen- testesteron hormonlarında dengesizlik.
NÖROLOJİK HASTALIKLAR.
VİTAMİN – MİNERAL YETERSİZLİKLERİ: B12, D vitamini yetersizliği gibi.
ENFEKSİYON HASTALIKLARI
YORGUNLUĞUNUN KAYNAĞINI ANLAMAYA YARAYAN TAHLİLLER HANGİLERİDİR?
1- Kan sayımı, sedimentasyon
2- Karaciğer fonksiyon
testleri
3- Böbrek fonksiyon testleri
4- Kan şekeri, tiroit hormonları
5- Kandaki vitamin, mineral ve elektrolit düzeyleri
6- Ek yakınmalarla ve muayene bulguları ile karar verilecek görüntüleme yöntemleri
ALKOL VE SİGARANIN ETKİLERİ
İzin verilen dozların üzerinde alkol alımı karaciğeri yoracağından, sinir sistemini
olumsuz etkileyeceğinden, bazı vitaminlerin (folik asit gibi) kan düzeyini
düşüreceğinden ve şeker dengesini olumsuz etkileyeceğinden yorgunluğa yol
açabilir.
Sigara kullanımı yarattığı hava yolu kasılması ve yıpranmasından dolayı, solunumla
alınan oksijen miktarını azaltır. Böylelikle dokuların yeterli oksijenlenmesi
bozulur. Ortaya çıkan serbest radikaller ve benzeri maddeler doku yaşlanmasına
ve yorgunluğa neden olur.
Her iki madde de uzun vadede kalp damar hastalığı sebebi olduğundan diğer önemli
bir yorgunluk nedeni de bu durumdur.
BESLENMENİN ETKİLERİ!
Beslenme şekli yorgunluk sebebi olabilir. Et ve kuru baklagilden fakir bir beslenme
demir ve vitamin B12 eksikliği nedeni ile kansızlığa dolayısıyla yorgunluğa
neden olabilir. Yoğun yağlı ve karbonhidratlı beslenme şekli hipoglisemiye,
diyabete eğilim yaratacağından ve kilo fazlası oluşturacağından yorgunluk
yaratabilir. Meyve ve sebzeden fakir beslenme folik asit, c vitamini, potasyum gibi pek çok mineral, vitamin eksiğine neden olabilir.
Sıvı alımımızın yeterli ve dengeli olması oldukça önemlidir. Kafein ve çay
tüketimine dikkat edilmelidir. Bu içeceklerin her birinin günde 2 - 3 fincandan
fazla tüketimi yorgunluk nedeni olabilir.
Hergıda grubunun dengeli alımı beslenmeden kaynaklanacak yorgunluğun önüne
geçecektir. Dengesiz beslenme ile sıkı diyetler oldukça önemli bir yorgunluk nedenidir.
GÜN İÇİNDE NELER YAPMALIDIR?
- Dengeli beslenmeli, fazla kilolarından kurtulmalı
- Yaşamlarını tekdüzelikten çıkaracak uğraşlar edinmeli
- Her Sabah 10 - 15 dakika kas gevşetici egzersizler yapmalı
- Uyku ritmine dikkat etmeli, günlük tempolarını düşürmeli
- Tatil fırsatlarını değerlendirmeli
- İş yerinde iş yükünü paylaşmaya yönelik çalışmalar yapmalı
- Organik nedenler olabileceği ihtimaline yönelik hekim desteği alınmalıdır.