Boraks Nedir?

[maturidi]

BORAKS İÇERİĞİ
Boraks, su, oksijen, sodyum ve bordan meydana gelen doğal bir mineraldir. Antiseptik, antifungal, antibiyotik özellikleriyle güçlü bir doğal dezenfektandır. Mantar oluşumunu önlediğinden koku giderici olarak kullanılabilir, yine bu özelliğiyle küflenmeyi de önler.

Doğal ev temizliğinde sıklıkla kullanılan bir maddedir. Beyazlatır, suyun kirecini azaltarak yumuşamasını sağlar.

[maturidi]

BORAKS Nedir

Na2B4O7.10 H2O; doğal sodyum borat. (Cam, emaye, çömlekçilik ürünleri, temizleyiciler, roket yakıtları ve böcek öldürücülerin yapımında kullanılır.)

[maturidi]

[maturidi]

arım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı


Dünya bor tüketimi dikkate alındığında en yaygın bor kullanılan alanlardan biri de tarım sektörüdür. Özellikle tarım sektörü gelişmiş ülkelerde tarımsal verim ve ürün kalitesinin artırılmasında ana besin maddeleri yanında bor gibi mikro besleyicilerin de yaygın ve sistematik olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ülkemizde ise bu sektörde sistematik bor kullanım alışkanlığı henüz oluşmamıştır. Enstitümüzün kurulması ile birlikte tarımsal üretimde bor kullanım potansiyeli dikkate alınarak bir taraftan çeşitli ürünlerin yetiştirilmesinde bor gübrelemesinin verim ve kalite üzerine etkilerinin araştırıldığı projeler başlatılmış, bir taraftan da tarım sektöründe kullanılabilecek bor kimyasalının (Tarımbor) pilot ölçekte üretiminin ülkemizde gerçekleştirilmesi için çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmalara paralel olarak ülkemiz tarım topraklarının bor içeriğini belirlemeye yönelik proje yürütülerek “Türkiye Bor Haritası” oluşturulmuştur (Şekil 1).Şekil 1. Türkiye Bor Haritası
Tarım sektöründe kullanılan borlu gübrelerin (Tarımbor, EtiDOT-67) ülkemizde üretilmeye başlaması ve “Türkiye Bor Haritası” verilerinin ülkemiz tarım topraklarının yaklaşık yarısında bor eksikliğinin görülmesi, bu alanda yapılacak araştırma ve uygulama çalışmalarının daha sistematik ve etkin bir yöntemle yapılması ihtiyacını doğurmuştur.Bu ihtiyaç çerçevesinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile yapılan görüşmeler sonucu borlu gübrelemeye ilişkin çalışmaların öncelikle bir program çerçevesinde planlanması ve program çerçevesinde araştırma ve uygulama çalışmalarının yürütülmesinin yerinde olacağı düşünülerek 1 Mart 2011 tarihinde iki kurum arasında protokol imzalanarak “Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı” hazırlanması ve projelerin program çerçevesinde ve öncelikler dikkate alınarak yürütülmesi kararlaştırılmıştır.“Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı”, her iki kurum temsilcilerinden oluşan program yürütme kurulu tarafından yürütülmektedir. Yürütme Kurulu tarafından belirlenen öncelikli alanlarda çağrıya çıkılmakta ve çağrılar kapsamında gelen proje başvuruları yürütme kurulu tarafından oluşturulan hakem kurulu tarafından değerlendirilmektedir. Hakem kurulunun değerlendirmelerini ve BOREN bütçe imkânlarını dikkate alan program yürütme kurulu, projelere ilişkin görüşlerini Araştırma ve Geliştirme Koordinatörlüğü aracılığı ile Enstitü Başkanına iletmektedir. Projelerin desteklenmesine ve desteklenme biçimine BOREN Yönetim Kurulu karar vermektedir.Bu bağlamda borun tarım sektöründe sistematik ve etkin kullanımını sağlamaya yönelik olarak; bor kullanımına en fazla duyarlı ürünlerden başlamak üzere 2012 yılı içerisinde 3 adet proje çağrısına çıkılmıştır.Desteklenen ProjelerProgram çerçevesinde, borun tarım sektöründe ekonomik katma değer yaratmaya yönelik, yaygın ve sistematik kullanımını sağlamak üzere Enstitümüz internet sitesinde son başvuru tarihleri 27 Mart 2012, 1 Temmuz 2012 ve 26 Kasım 2012 olan üç adet çağrıya çıkılmıştır.Verilen süreler içerisinde Enstitümüze; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Araştırma Enstitüleri ve İstasyonları başta olmak üzere üniversitelerimizin Ziraat Fakültelerinden toplam 23 adet proje başvurusu yapılmıştır. Çağrı kapsamında sunulan ve aşağıda başlıkları verilen projelerin desteklenmesi uygun bulunarak başlatılmıştır.Tablo 1. Tarım-Bor Programı Kapsamında başlatılan Projeler

1	Trakya Yöresinde Ayçiçeği Yetiştiriciliğinde Borun (B) İhtiyaç Durumunun Belirlenmesi ve Verim Üzerine Etkileri”	İlker KURŞUN	Atatürk Toprak Su ve Tarımsal Meteoroloji Araştırma İstasyonu Müdürlüğü
2	Isparta Yöresi Elma Bahçelerinin Bor Beslenme Durumlarının İncelenerek, Farklı Bor Uygulamalarının Elmanın Verim Ve Kalite Değerlerine Etkisinin Araştırılması	Dr. İbrahim ERDAL	Süleyman Demirel Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü
3	Niğde, Karaman Ve Tokat Yörelerinde Bor Gübrelemesinin Golden Elma Çeşidinde Verim Ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi	Dr. Fatih ER	Selçuk Üniversitesi Çumra Meslek Yüksek Okulu
4	Orta Anadolu Bölgesinde Topraktan ve Yapraktan Bor Uygulamalarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi	Yusuf IŞIK	Konya Toprak Su ve Çölleşme ile Mücadele Araştırma İstasyonu Müdürlüğü
5	Niğde-Nevşehir Bölgesinde Patates Üretim Alanlarında Bitkilerin B’la Beslenme Düzeyi ile Bor Gübrelemesinin Yumru Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi	Dr. Bülent TORUN	Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü
6	Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Fındığın Bor Beslenme Durumun ve Uygun Bor Kaynağı İle Bor Gübreleme Yönteminin Belirlenmesi	Ömür DUYAR	Giresun Fındık Araştırma İstasyon Müdürlüğü
7	Bor Gübrelemesinin Orta Karadeniz Havzası Bölgesinde Yetiştirilen Fındık Bitkisinin Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi	Dr. Faruk ÖZKUTLU	Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü
8	Çay Tarımı Yapılan Toprakların Bor Durumu ile Çay Bitkisine Uygulanacak Bor Form ve Dozlarının Belirlenmesi ve Bor Verim-Kalite İlişkisi	Dr. Süleyman TABAN	Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
9	Antalya Bölgesinde Serada Yetiştirilen Domatesin Borla Beslenme Durumu ve Bor Uygulamalarının Verim ve Bazı Kalite Özelliklerine Etkisinin Araştırılması	Nuri ARI	Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (BATEM)
10	Bursa, İzmir ve Manisa Bölgelerinde Yetiştirilen Sanayi Domatesinin Bor İle Beslenme Durumu ve Farklı Bor Uygulamalarının Verim ve Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi	Dr. Erdinç UYSAL	Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
11	Adana ve Osmaniye Bölgesinde Mısır Üretim Alanlarında Bitkilerin Bor’la Beslenme Düzeyi ile Bor Gübrelemesinin Mısırın Dane Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi	Dr. Ayfer TORUN	Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak ve Bitki Besleme
12	Konya ve Karaman Bölgesinde Buğdayın Bor Beslenme Durumunun ve Farklı Bor Uygulamalarının Buğdayın Verimine Etkisinin Araştırılması	Dr. Mehmet HAMURCU	Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak ve Bitki Besleme bölümü
13	Ankara ve Eskişehir Bölgesinde Buğdayın Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi ve Farklı Bor Uygulamalarının Buğday Verimine Etkisi	Dr. Mehmet KEÇECİ	Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü

[maturidi]

Bor Elementi

Bor, periyodik tabloda B simgesi ile gösterilen, atom numarası 5, atom ağırlığı 10,81 olan metalle ametal arası yarı iletken özelliğe sahip bir elementtir. Periyodik cetvelin 3A grubunun ilk ve en hafif üyesidir. Temel hal elektron konfigürasyonu 1s² 2s²2p¹,dir.Bor elementi ⁸B, ¹⁰B, ¹¹B, ¹²B, ¹³B izotoplarından oluşmaktadır. En kararlı izotopları ¹⁰B ve ¹¹B,dir. Bu izotopların tabiatta bulunma oranları sırasıyla % 19.1-20.3 ve % 79.7-80.9'dir. ¹⁰B izotopu, çok yüksek termal nötron tutma özelliği gösterir. Böylelikle nükleer malzemeler ve nükleer enerji santrallerinde kullanılabilmektedir. Türkiye'de ¹⁰B izotop oranı yüksek bor cevher yatakları bulunmaktadır.Çeşitli metal veya ametal elementlerle yaptığı bileşiklerin gösterdiği farklı özellikler, bor bileşiklerinin birçok endüstride kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Bor, bileşiklerinde metal dışı bileşikler gibi davranır, ancak, farklı olarak saf bor, karbon gibi elektrik iletkenidir. Kristalize bor, görünüm ve optik özellikleri açısından elmasa benzer ve neredeyse elmas kadar serttir.Borun saf elementi ilk kez, 1808 yılında Fransız kimyager J.L. Gay-Lussac ve Baron L.J. Thenard ile İngiliz kimyager H. Davy tarafından elde edilmiştir.Bor, biri amorf ve altısı kristalin polimorf olmak üzere, çeşitli allotropik formlarda bulunur. Alfa ve beta rombohedral formlar en çok çalışılmış olan kristalin polimorflarıdır. Alfa rombohedral strüktür 1200 ⁰C'nin üzerinde bozulur ve 1500 ⁰C'de beta rombohedral form oluşur. Amorf form yaklaşık 1000 ⁰C'nin üzerinde beta rombohedrale dönüşür ve her türlü saf bor ergime noktasının üzerinde ısıtılıp tekrar kristalleştirildiğinde beta rombohedral forma dönüşür.Bor, yerkabuğunda yaygın olarak bulunan 51. elementtir. Bor tabiatta hiçbir zaman serbest halde bulunmaz. Doğada yaklaşık 230 çeşit bor minerali olduğu bilinmektedir. Yaygın olarak bulunan bor minerallerinden bir tanesi bir tür aluminoborosilikat minerali olan ve yapısında %10'a kadar bor içerebilen Turmalin'dir. Ancak, sanayide alkali ve toprak alkali bor mineralleri olan tinkal (Na₄B₄O₂. 10H₂O), kernit (Na₂B₄O₇. 4H₂O), kolemanit (Ca₂B₆O₁₁. 5H₂O) ve üleksit (NaCaB₅O₉. 8H₂O) kullanılmaktadır. Ticari maden yatakları sınırlı olup en çok Türkiye ve ABD'de bulunmaktadır.Bor elementinin kimyasal özellikleri morfolojisine ve tane büyüklüğüne bağlıdır. Mikron ebadındaki amorf bor kolaylıkla ve bazen şiddetli olarak reaksiyona girerken kristalin bor kolay reaksiyon vermez. Bor yüksek sıcaklıkta su ile reaksiyona girerek borik asit ve bazı diğer ürünleri oluşturur. Mineral asitleri ile reaksiyonu, konsantrasyona ve sıcaklığa bağlı olarak yavaş veya patlayıcı olabilir ve ana ürün olarak borik asit oluşur.

Atomik Çapı	1.17 Ã…
Atomik Hacmi	4.6 cm3/mol
Kristal yapısı	Rhombohedral
Elektron Konfigürasyonu	1s2 2s2p1
İyonik Çapı	0.23 Ã…
Elektron Sayısı (yüksüz)	5
Nötron Sayısı	6
Proton sayısı	5
Valans Elektronları	2s2p1

Elektrokimyasal Eşdeğer	0.1344 g/amp-hr
Elektronegativite (Pauling)	2.04
Füzyon Isısı	50.2 kJ/mol
İyonizasyon potansiyeli	Birinci: 8.298	İkinci: 25.154	Üçüncü: 37.93
Valans elektron potansiyeli (-eV)	190

Atomik Kütlesi	10.811
Kaynama Noktası	4275 K - 4002°C - 7236°F
Termal Genleşme Katsayısı	0.0000083 cm/cm/°C (0°C)
Kondüktivite	Elektriksel: 1.0E -12 106/cm	Termal: 0.274 W/cmK
Yoğunluk:	2.34 g/cc @ 300K
Görünüş	Sarı-Kahverengi ametal kristal
Elastik Modülü	Bulk: 320/GPa
Atomizasyon Entalpisi	573.2 kJ/mole @ 25°C
Füzyon Entalpisi	22.18 kJ/mole
Buharlaşma Entalpisi	480 kJ/mole
Sertlik	Mohs: 9.3	Vickers: 49000 MN m-2
Buharlaşma Isısı	489.7kJ/mol
Ergime Noktası	2573 K - 2300°C - 4172°F
Molar Hacmı	4.68 cm3/mole
Fiziksel Durumu	(20°C & 1 atm): Katı
Spesifik Isısı	1.02 J/gK
Buhar Basıncı	0.348 Pa@2300°C