Kalsiyum deposu olarak bilinen süt, kalp ve kemiklerinizi hastalıktan koruyor. Kalsiyum azlığında kaslar düzgün olarak kasılamaz, kan pıhtılaşamaz, sinir iletimi düzgün yapılamaz. Kemiklerimizin oluşumunu ve sağlamlığını sağlayan vücudumuz için zorunlu minerallerden biri olan kalsiyum, tüm vücut ağırlığımızın yüzde 1.5- 2′ sini oluşturur. Bu kalsiyumun yüzde 98′i kemiklerimizde, yüzde 1′i dişlerimizde, diğer yüzde 1′i ise kan dolaşımı ve yumuşak dokularda bulunur ve bu yüzde 1′lik kısım hayati rol oynar.
Kalp için kalsiyum
Çünkü bu küçük miktarlardaki kalsiyum azaldığında vücut kasları düzgün olarak kasılamaz, kan pıhtılaşamaz ve sinir iletimi düzgün olarak yapılamaz. Bu kalsiyum düzeyi diyetle dışarıdan alınarak veya kemikteki kalsiyum kullanılarak vücut tarafından dengelenmeye çalışılır. Kalsiyum dengesi özellikle kalp fonksiyonları için önem taşır. Normal kan kalsiyum düzeyi yüzde 10 mg'dır. Bunun 5.5 mg'ı Ca iyonu şeklinde, 4 mg'ı taşıyıcı protein şeklinde, 0.5 mg'ı da fosfat ve sitratlarla kombine şekildedir.
Kemiklere D vitamini
D vitamini, kalsiyum ve fosforun emilmesine yardımcı olur. Yeterince kalsiyum alınmaması durumunda, vücut kemiklerde depolanan kalsiyumu kullanmaya başlar, eksilen kalsiyum yerine konulmazsa kemikler güçsüzleşir, kolay kırılır ve osteoporoz adı verilen kemik hastalığını oluşturur. Kalsiyum emiliminde, birçok besin, D vitamini ve bazı hormonlar rol oynar. Kemiklerdeki kalsiyum fosfor oranı 2.5/1 civarındadır. Kalsiyum magnezyumla birlikte kalp ve diğer kaslarının kasılmasında, sinir iletisinin sağlanmasında düzenleyici rol oynar.
Kalsiyum içeren ilaçların istenmeyen etkileri
Kalsiyum içeren ilaçların kullanımı ile bazen kabızlık, gaz ve şişkinlik gibi şikayetler oluşabilir. Süt ve süt ürünleri ile birlikte yüksek miktarda kalsiyum alındığında, süt alkali sendromu ortaya çıkabilir. Hiperparatiroidi ve kronik böbrek hastalığı olanların, önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerekir. Böbrek taşı hikayesi olan hastaların kalsiyum içeren ilaçları kullanması ile taş oluşumu riski artabilir.
Bu besinler kalsiyum deposu
En iyi kalsiyum kaynağı süt ve peynir, yoğurt gibi süt ürünleridir. Yeşil yapraklı sebzeler de iyi birer kalsiyum kaynağıdır ancak, ıspanak gibi yüksek ogzalik asit içerenlerinde kalsiyum emilimi azdır. Karnabahar, brokoli, kuru baklagiller, kurutulmuş meyveler, susam, fındık, pekmez kalsiyum içeriği yüksek gıdalardandır. Limon, portakal, çilek, yumurta gibi besinlerde orta derecede, etler ve diğer taze sebze ve meyvelerde ise daha az kalsiyum bulunur.
Vücudumuzun günlük kalsiyum ihtiyacı:
0-6 ay bebek 360 mg
6 ay – 1 yaş 540 mg
1 – 10 yaş 800 mg
11 – 18 yaş 1000 mg
Erişkin kadın – erkek 800 mg
Hamile kadın 1200 mg
Emziren kadın 1200 mg
Menopozdaki kadın 1200 mg
Kalsiyum emilimini artıran faktörler:
* Büyüme, hamilelik, emzirme gibi doğal ihtiyaç artışı
* Vitamin D
* Sütteki laktoz
* Hidroklorik asit, sitrik asit, askorbik asit (vitamin C)
* Egzersiz, fosfor dengesi
Kalsiyum emilimini azaltan faktörler:
* D vitamini eksikliği
* Mide bağırsak sistemi hastalıkları
* Düşük mide asidi
* Stres, hareketsizlik
* Çok yüksek oranda protein ve yağ alımı
* Ispanak, pazı, pancar, kakao gibi ogzalik asitli yiyecekler
* Yüksek fosfor alımı
Kalp için kalsiyum
Çünkü bu küçük miktarlardaki kalsiyum azaldığında vücut kasları düzgün olarak kasılamaz, kan pıhtılaşamaz ve sinir iletimi düzgün olarak yapılamaz. Bu kalsiyum düzeyi diyetle dışarıdan alınarak veya kemikteki kalsiyum kullanılarak vücut tarafından dengelenmeye çalışılır. Kalsiyum dengesi özellikle kalp fonksiyonları için önem taşır. Normal kan kalsiyum düzeyi yüzde 10 mg'dır. Bunun 5.5 mg'ı Ca iyonu şeklinde, 4 mg'ı taşıyıcı protein şeklinde, 0.5 mg'ı da fosfat ve sitratlarla kombine şekildedir.
Kemiklere D vitamini
D vitamini, kalsiyum ve fosforun emilmesine yardımcı olur. Yeterince kalsiyum alınmaması durumunda, vücut kemiklerde depolanan kalsiyumu kullanmaya başlar, eksilen kalsiyum yerine konulmazsa kemikler güçsüzleşir, kolay kırılır ve osteoporoz adı verilen kemik hastalığını oluşturur. Kalsiyum emiliminde, birçok besin, D vitamini ve bazı hormonlar rol oynar. Kemiklerdeki kalsiyum fosfor oranı 2.5/1 civarındadır. Kalsiyum magnezyumla birlikte kalp ve diğer kaslarının kasılmasında, sinir iletisinin sağlanmasında düzenleyici rol oynar.
Kalsiyum içeren ilaçların istenmeyen etkileri
Kalsiyum içeren ilaçların kullanımı ile bazen kabızlık, gaz ve şişkinlik gibi şikayetler oluşabilir. Süt ve süt ürünleri ile birlikte yüksek miktarda kalsiyum alındığında, süt alkali sendromu ortaya çıkabilir. Hiperparatiroidi ve kronik böbrek hastalığı olanların, önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerekir. Böbrek taşı hikayesi olan hastaların kalsiyum içeren ilaçları kullanması ile taş oluşumu riski artabilir.
Bu besinler kalsiyum deposu
En iyi kalsiyum kaynağı süt ve peynir, yoğurt gibi süt ürünleridir. Yeşil yapraklı sebzeler de iyi birer kalsiyum kaynağıdır ancak, ıspanak gibi yüksek ogzalik asit içerenlerinde kalsiyum emilimi azdır. Karnabahar, brokoli, kuru baklagiller, kurutulmuş meyveler, susam, fındık, pekmez kalsiyum içeriği yüksek gıdalardandır. Limon, portakal, çilek, yumurta gibi besinlerde orta derecede, etler ve diğer taze sebze ve meyvelerde ise daha az kalsiyum bulunur.
Vücudumuzun günlük kalsiyum ihtiyacı:
0-6 ay bebek 360 mg
6 ay – 1 yaş 540 mg
1 – 10 yaş 800 mg
11 – 18 yaş 1000 mg
Erişkin kadın – erkek 800 mg
Hamile kadın 1200 mg
Emziren kadın 1200 mg
Menopozdaki kadın 1200 mg
Kalsiyum emilimini artıran faktörler:
* Büyüme, hamilelik, emzirme gibi doğal ihtiyaç artışı
* Vitamin D
* Sütteki laktoz
* Hidroklorik asit, sitrik asit, askorbik asit (vitamin C)
* Egzersiz, fosfor dengesi
Kalsiyum emilimini azaltan faktörler:
* D vitamini eksikliği
* Mide bağırsak sistemi hastalıkları
* Düşük mide asidi
* Stres, hareketsizlik
* Çok yüksek oranda protein ve yağ alımı
* Ispanak, pazı, pancar, kakao gibi ogzalik asitli yiyecekler
* Yüksek fosfor alımı