İki Yıllık | 0,5-1,8m | 7-9 Aylar | Ça,Ho,Na,Ar | Kökü, Yağı
Dulavrat otu, Pıtrak, Klette, Arctium Lappa L.
Dul Avrat otu Syn: Arctium majus
Ulu avrat otu Arctium vulgare
Şifalı Dul avrat otu Arctium major
Lappa major
Familyası; Bileşikgillerden, Korbbütengewaechse, Asteracea
Drugları; Dulavrat otukökü: Bardanae radix
Dulavrat otuotunun genellikle kökleri çay, tentür, natürel ilaç, ekstre ve eterik yağ yapımında kullanılır.
Giriş; Dulavrat otu oldukça çok türü mevcuttur, bizi bunlardan sadece üç türü ilgilendirmektedir. Bunlar: a) Şifalı Dulavrat ot; Arvtium lappa, küçük dulavrat otu; A. Minus ve tüylü dulavrat otunu sayabiliriz. Kozalak şeklin-deki meyvelerinin etrafındaki kanca şeklindeki dikensi kupa yapraklarının hayvan ve insanlara takılması nedeni ile Dulavrat otu denir. Tarihte ilk defa M.Ö Çinliler tarafından kullanıldığı ve onu diğer ülkelerin takip ettiğidir. Vatanının Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinin olduğu ve buradan Amerika’ya taşındığı bilinmektedir.
Botanik; Dulavrat otu 50-180cm boyunda dikine yükselen oldukça sık çatlaşan gövdenin içi dolu dışı kırmızımsı kahve renkli iki yıllık bir bitkidir. Yaprakları yumurta veya kalıp şeklinde olup alt yaprakları oldukça büyük olup 30-50cm büyüklüğünde olabilir ve yukarıya doğru oldukça küçülür. Yaprakların üst yüzeyi açık yeşil, alt yüzeyi tüylü ve kenarları dalgalıdır. Çiçekleri dalların uç kısmına kümelenmiş olup salkım gibi bir aradadır. Her bir çiçek takriben 3-4cm çapında olup ortadaki taç yaprakları boru şeklinde olup kırmızımsı renkte ve kozalak şeklindeki çiçeğin etrafına dizilmiş olan diken gibi kuruduğunda uçları kanca gibi geri dönen kupa yapraklara sahiptir. Kökleri 40cm boyunda 3-5cm çapında oldukça çok yan köklere sahip olup dışı grimsi kahve renkli içi sarımsı beyaz veya beyaz renktedir.
Yetiştirilmesi; Tohumları Mart’ta Kasa, Yastık veya seralara ekilir ve fideleri Nisan-mayıs aylarında bahçe ve tarlalara ekilir.
Hasat Zamanı; iki yıllık olan bitkinin kökleri nisan-mayıs veya eylül-ekim aylarında sökülerek çıkarılır ve güneşli gölgelik havalı bir yerde kurutulur. Dulavrat kökü hemen küflenebilir, bu nedenle dikkat etmek gerekir. Kökler kurutulurken sıcaklığın 40˚yi geçmemesi gerekir aksi halde birleşimindeki eterik yağı kaybeder.
Birleşimindeki; Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz.
a) Polisakkarit türevi; Inulin takriben %20-40 arasında olabilir. (Andız ve Yer elmasına bak)
b) Poliasetilen türevleri: Tridecadien-(1,11)-tetrain-(3,5,7,9,), Tridecen-pentain, Trideca-trien-triin. (Mavi çiçeğe bak)
c) Kükürtlü Polisakkarit türevleri: Arctinon, Arctinol, Arctinal ve Aretasit.
d) Acı madde Guaianolittürevleri; Dehydrocostus ve 11,13-Dihydrocostuslacton içerir.
e) Karbonikasitlerden; Kaffeeasit (kahve asidi), Chlorogenasit, Izochlorogenasit, Butrik asit, Asetik asit, Propinoasit ve Izovalerinasit.
f) Sabit yağlardan; Oleik-, Limol-, Linolen-, Stearin-, Palmitin-, Capron- ve Oenanthasit içerir.
g) Ayrıca %0,05-0,19 oranında Uçucu yağ türevleri (Eterik ayağlar) %0,05-0,18 oranında olup en önemlileri; Fenilasetalaldehid, Benzalaldehit, 2-Alkil (C3-C5)- 3 Metoksipirazin ve 2-metoksi-3-metilpirazin içerir.
h) Ayrıca Tanin, Reçine %15 Proteinler, %30-50Karbonhidratlar ve az miktarda Vitaminler ve de Mineraller içerir.
Araştırmalar;
1) Almanya’da 1967 ve Japonya’da 1986 yıllarında yapılan Klinik araştırmalarında Dulavrat kökündeki Polinlerin (Poliastiyler ve Kükürtlü Poliasetilenler) antibiotik özelliğe sahip oldukları (taze olma şartı ile) tespit edilmiştir.
2) Dr. W. Bohn (1927) Dulavrat otukökünün kan temizleyici olarak ve Deri hastalıklarında; cerahatlı, kabarcıklı yaralara karşı kullanılmış ve olumlu netice elde edilmiştir. (LBH. 2. 931)
3) LECONTE ve BURNIER (1927) çıban, kanlı çıban ve yanıklardan sonraki şişliklere karşı Dulavrat kökü ekstresi pansuman yaparak ve de çayını içerek hastalarını iyileştirmiştir. (LBH.2.931)
4) Dulavrat otu ile yapılan son klinik araştırmalara göre Dulavrat otunun antioksidan antiagin olduğu ve Diyabete karşı etkili olduğı belgelenmiştir. Artı içerdiği yüksek orandaki İnulin, polisakaritler ve aminoasitler nedeniyle DOĞAL KOLOJEN olduğu tespit edilmiştir.
5) İçerdiği yüksek orandaki İnulin nedeniylerde PREBİYOTİKTİR, ayni faydalı bakterilerin besinidir.
6) OSTEOARTRİT, yani eklem kıkırdakları ve kıkırdak altındaki kemik iltihaplanmasına karşı etkili olduğu belgelenmiştir. Geniş bilgi için PUB MEDE.
7) Hem Akut Enfeksiyona hemde kronik hastalıklara karşı etkili olduğu yapılan araştırmlar ile belgelenmiştir. Pub med
Tesir Şekli; Kanı temizleyici, yaraları iyileştirici, antibiotik (mikropları öldürücü), antimikozit (mantaraları yok edici), idrar söktürücü, terletici, hazmettirici, hafif müshil yapıcı, tonik, saçları kuvvetlendirici ve urları yok edicidir.
Kullanılması;
a) Komisyon E’nin 22nolu 01.02.1990 tarihli monografi bildirisine göre Dulavrat otukökü başta; mide bağırsak rahatsızlıkları, gut, romatizma, sedef ve deri hastalıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kul-lanılabileceği beyan edilmiştir. Aroma tedavide Dulavrat yaprağı saç ba-kımı, kafa kaşıntısı, ruhya, Ekzem ve Immun zafiyetine karşı kulla-nılır.
b) Halk arasında; Romatizma, Gut, Ekzema, Sivilce, Akne iyileşmeyen yaralar, çıbanlar, saç dökülmesi ve kepeklenmesi, böbrek taşları, karaciğer ve safra rahatsızlıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kullanılır. Dulavrat otukökü ekstresi ve zeytinyağı karışımı veya Dulavrat kökü ve zeytinyağı ile hazırlanan yağla saç dipleri ovalanır.
Çay; Kurutulmuş ve ince kıyılmış Dulavrat kökünden 2 kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilir, 5-10dakika demlemeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. İkinci ve daha etkili metot ise mazerasyondur buda Dulavrat kökünden 2 kahve kaşığı akşamdan demliğe konur üzerine 300-500ml soğuk su ilave edilir. 5-10saat sonra kaynatıldıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları;
Gökçek Kan temizleyici çay;
30g Saparna kökü
30g Dulavrat kökü
10g Atkuyruğu
10g Z. Yasemin sapı
10g Guayak odunu
10g Sasafras kökü
Gökçek Açık yara çayı;
30g Beşparmak kökü
20g Papatya çiçeği
20g Dulavrat kökü
20g Meşe kabuğu
10g Karakafes kökü
Gökçek İltihaplı yara çay;
30g Sinirli ot
20g Papatya çiçeği
20g Adaçayı yaprağı
10g Meşe kabuğu
10g Dulavrat kökü
10g Labada kökü
Gökçek kan temizleyici çay;
20g Isırganotu
20g Guayak odunu
20g Ardıç kozalağı
10g Santal odunu
10g Meyan kökü
10g Saparna kökü
10g Dulavrat kökü
Diskrazi: Vücut sıvısının yapısal bozukluğu. Saç Çayı (saç bakımı için) Bu çaydan 1 yemek kaşığı aynı çay gibi hazırlandıktan sonra süzülerek soğumaya bırakılır ve de süzülerek demi ile saç dipleri ovalanır;
20g Biberiye yaprağı
20g Atkuyruğu otu
20g ısırgan ot ve kökü
10g Dulavrat kökü
10g Eğri kökü
10g Lavanta çiçeği
10g Çentiyan kökü
Ar; Taze Dulavrat otukökleri su buharı ile damıtılarak (destilasyon) Eterik yağı elde edilir. Dulavrat otueterik yağı genellikle saç bakımında kullanılır.
Ekstresi; Dulavrat otukökü Etanol ile Ekstraksiyonu yapılarak Ekstresi elde edilir ve bu ekstrede aynı eterik yağı gibi kullanılır.
Yağı; Dulavrat otukökü ince ince doğranarak bir şişeye konur ve üzerini örte-cek şekilde zeytinyağı veya tatlı badem yağı ile doldurulur ve güneş gören bir yerde 4-6hafta bekletildikten sonra Dulavrat otuyağı elde edilir. Bu yağda saç diplerini ovalamak için Masaj yapmak ve yaralara sürmek için yani saç bakımı için kullanılır.
Homeopatide; Dulavrat köklerinden 100gram söküldükten sonra yıkanır ince ince doğrandıktan sonra bir şişeye doldurulur ve üzerine 500ml %50-70lik Alkol doldurulur. Güneş ışnlarından uzakta 4-6hafta bekletildikten sonra süzülerek homeopatide Lappa major adı ile anılan tentür elde edilir ve bu tentürü den günde 3-4defa 10-15damla alınır.
Hastalığın belirtisi (Sendrom);
1) Ekzema grimsi kabuklu ise.
2) Lenf bezleri şişmiş ise.
3) Çocuklarda görülen ruyhaya (süt içen çocukların başında peydah olan beyazımsı gri kabuklu ekzema) karşı.
4) Eklem ağrıları şayet aşağıya doğru çekiliyormuş gibi ise.
5) Rahim sarkması ve idrar sütlü gibi ise.
6) Koltuk altı pis kokuyorsa Dulavrat otutentürü kullanılır.
Yan Tesirleri; Bilinen bir yan tesiri yoktur, bazen çok nadiren kişilerde alerjiye sebep olabilir.
Dulavrat otu, Pıtrak, Klette, Arctium Lappa L.
Dul Avrat otu Syn: Arctium majus
Ulu avrat otu Arctium vulgare
Şifalı Dul avrat otu Arctium major
Lappa major
Familyası; Bileşikgillerden, Korbbütengewaechse, Asteracea
Drugları; Dulavrat otukökü: Bardanae radix
Dulavrat otuotunun genellikle kökleri çay, tentür, natürel ilaç, ekstre ve eterik yağ yapımında kullanılır.
Giriş; Dulavrat otu oldukça çok türü mevcuttur, bizi bunlardan sadece üç türü ilgilendirmektedir. Bunlar: a) Şifalı Dulavrat ot; Arvtium lappa, küçük dulavrat otu; A. Minus ve tüylü dulavrat otunu sayabiliriz. Kozalak şeklin-deki meyvelerinin etrafındaki kanca şeklindeki dikensi kupa yapraklarının hayvan ve insanlara takılması nedeni ile Dulavrat otu denir. Tarihte ilk defa M.Ö Çinliler tarafından kullanıldığı ve onu diğer ülkelerin takip ettiğidir. Vatanının Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinin olduğu ve buradan Amerika’ya taşındığı bilinmektedir.
Botanik; Dulavrat otu 50-180cm boyunda dikine yükselen oldukça sık çatlaşan gövdenin içi dolu dışı kırmızımsı kahve renkli iki yıllık bir bitkidir. Yaprakları yumurta veya kalıp şeklinde olup alt yaprakları oldukça büyük olup 30-50cm büyüklüğünde olabilir ve yukarıya doğru oldukça küçülür. Yaprakların üst yüzeyi açık yeşil, alt yüzeyi tüylü ve kenarları dalgalıdır. Çiçekleri dalların uç kısmına kümelenmiş olup salkım gibi bir aradadır. Her bir çiçek takriben 3-4cm çapında olup ortadaki taç yaprakları boru şeklinde olup kırmızımsı renkte ve kozalak şeklindeki çiçeğin etrafına dizilmiş olan diken gibi kuruduğunda uçları kanca gibi geri dönen kupa yapraklara sahiptir. Kökleri 40cm boyunda 3-5cm çapında oldukça çok yan köklere sahip olup dışı grimsi kahve renkli içi sarımsı beyaz veya beyaz renktedir.
Yetiştirilmesi; Tohumları Mart’ta Kasa, Yastık veya seralara ekilir ve fideleri Nisan-mayıs aylarında bahçe ve tarlalara ekilir.
Hasat Zamanı; iki yıllık olan bitkinin kökleri nisan-mayıs veya eylül-ekim aylarında sökülerek çıkarılır ve güneşli gölgelik havalı bir yerde kurutulur. Dulavrat kökü hemen küflenebilir, bu nedenle dikkat etmek gerekir. Kökler kurutulurken sıcaklığın 40˚yi geçmemesi gerekir aksi halde birleşimindeki eterik yağı kaybeder.
Birleşimindeki; Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz.
a) Polisakkarit türevi; Inulin takriben %20-40 arasında olabilir. (Andız ve Yer elmasına bak)
b) Poliasetilen türevleri: Tridecadien-(1,11)-tetrain-(3,5,7,9,), Tridecen-pentain, Trideca-trien-triin. (Mavi çiçeğe bak)
c) Kükürtlü Polisakkarit türevleri: Arctinon, Arctinol, Arctinal ve Aretasit.
d) Acı madde Guaianolittürevleri; Dehydrocostus ve 11,13-Dihydrocostuslacton içerir.
e) Karbonikasitlerden; Kaffeeasit (kahve asidi), Chlorogenasit, Izochlorogenasit, Butrik asit, Asetik asit, Propinoasit ve Izovalerinasit.
f) Sabit yağlardan; Oleik-, Limol-, Linolen-, Stearin-, Palmitin-, Capron- ve Oenanthasit içerir.
g) Ayrıca %0,05-0,19 oranında Uçucu yağ türevleri (Eterik ayağlar) %0,05-0,18 oranında olup en önemlileri; Fenilasetalaldehid, Benzalaldehit, 2-Alkil (C3-C5)- 3 Metoksipirazin ve 2-metoksi-3-metilpirazin içerir.
h) Ayrıca Tanin, Reçine %15 Proteinler, %30-50Karbonhidratlar ve az miktarda Vitaminler ve de Mineraller içerir.
Araştırmalar;
1) Almanya’da 1967 ve Japonya’da 1986 yıllarında yapılan Klinik araştırmalarında Dulavrat kökündeki Polinlerin (Poliastiyler ve Kükürtlü Poliasetilenler) antibiotik özelliğe sahip oldukları (taze olma şartı ile) tespit edilmiştir.
2) Dr. W. Bohn (1927) Dulavrat otukökünün kan temizleyici olarak ve Deri hastalıklarında; cerahatlı, kabarcıklı yaralara karşı kullanılmış ve olumlu netice elde edilmiştir. (LBH. 2. 931)
3) LECONTE ve BURNIER (1927) çıban, kanlı çıban ve yanıklardan sonraki şişliklere karşı Dulavrat kökü ekstresi pansuman yaparak ve de çayını içerek hastalarını iyileştirmiştir. (LBH.2.931)
4) Dulavrat otu ile yapılan son klinik araştırmalara göre Dulavrat otunun antioksidan antiagin olduğu ve Diyabete karşı etkili olduğı belgelenmiştir. Artı içerdiği yüksek orandaki İnulin, polisakaritler ve aminoasitler nedeniyle DOĞAL KOLOJEN olduğu tespit edilmiştir.
5) İçerdiği yüksek orandaki İnulin nedeniylerde PREBİYOTİKTİR, ayni faydalı bakterilerin besinidir.
6) OSTEOARTRİT, yani eklem kıkırdakları ve kıkırdak altındaki kemik iltihaplanmasına karşı etkili olduğu belgelenmiştir. Geniş bilgi için PUB MEDE.
7) Hem Akut Enfeksiyona hemde kronik hastalıklara karşı etkili olduğu yapılan araştırmlar ile belgelenmiştir. Pub med
Tesir Şekli; Kanı temizleyici, yaraları iyileştirici, antibiotik (mikropları öldürücü), antimikozit (mantaraları yok edici), idrar söktürücü, terletici, hazmettirici, hafif müshil yapıcı, tonik, saçları kuvvetlendirici ve urları yok edicidir.
Kullanılması;
a) Komisyon E’nin 22nolu 01.02.1990 tarihli monografi bildirisine göre Dulavrat otukökü başta; mide bağırsak rahatsızlıkları, gut, romatizma, sedef ve deri hastalıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kul-lanılabileceği beyan edilmiştir. Aroma tedavide Dulavrat yaprağı saç ba-kımı, kafa kaşıntısı, ruhya, Ekzem ve Immun zafiyetine karşı kulla-nılır.
b) Halk arasında; Romatizma, Gut, Ekzema, Sivilce, Akne iyileşmeyen yaralar, çıbanlar, saç dökülmesi ve kepeklenmesi, böbrek taşları, karaciğer ve safra rahatsızlıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kullanılır. Dulavrat otukökü ekstresi ve zeytinyağı karışımı veya Dulavrat kökü ve zeytinyağı ile hazırlanan yağla saç dipleri ovalanır.
Çay; Kurutulmuş ve ince kıyılmış Dulavrat kökünden 2 kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilir, 5-10dakika demlemeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. İkinci ve daha etkili metot ise mazerasyondur buda Dulavrat kökünden 2 kahve kaşığı akşamdan demliğe konur üzerine 300-500ml soğuk su ilave edilir. 5-10saat sonra kaynatıldıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları;
Gökçek Kan temizleyici çay;
30g Saparna kökü
30g Dulavrat kökü
10g Atkuyruğu
10g Z. Yasemin sapı
10g Guayak odunu
10g Sasafras kökü
Gökçek Açık yara çayı;
30g Beşparmak kökü
20g Papatya çiçeği
20g Dulavrat kökü
20g Meşe kabuğu
10g Karakafes kökü
Gökçek İltihaplı yara çay;
30g Sinirli ot
20g Papatya çiçeği
20g Adaçayı yaprağı
10g Meşe kabuğu
10g Dulavrat kökü
10g Labada kökü
Gökçek kan temizleyici çay;
20g Isırganotu
20g Guayak odunu
20g Ardıç kozalağı
10g Santal odunu
10g Meyan kökü
10g Saparna kökü
10g Dulavrat kökü
Diskrazi: Vücut sıvısının yapısal bozukluğu. Saç Çayı (saç bakımı için) Bu çaydan 1 yemek kaşığı aynı çay gibi hazırlandıktan sonra süzülerek soğumaya bırakılır ve de süzülerek demi ile saç dipleri ovalanır;
20g Biberiye yaprağı
20g Atkuyruğu otu
20g ısırgan ot ve kökü
10g Dulavrat kökü
10g Eğri kökü
10g Lavanta çiçeği
10g Çentiyan kökü
Ar; Taze Dulavrat otukökleri su buharı ile damıtılarak (destilasyon) Eterik yağı elde edilir. Dulavrat otueterik yağı genellikle saç bakımında kullanılır.
Ekstresi; Dulavrat otukökü Etanol ile Ekstraksiyonu yapılarak Ekstresi elde edilir ve bu ekstrede aynı eterik yağı gibi kullanılır.
Yağı; Dulavrat otukökü ince ince doğranarak bir şişeye konur ve üzerini örte-cek şekilde zeytinyağı veya tatlı badem yağı ile doldurulur ve güneş gören bir yerde 4-6hafta bekletildikten sonra Dulavrat otuyağı elde edilir. Bu yağda saç diplerini ovalamak için Masaj yapmak ve yaralara sürmek için yani saç bakımı için kullanılır.
Homeopatide; Dulavrat köklerinden 100gram söküldükten sonra yıkanır ince ince doğrandıktan sonra bir şişeye doldurulur ve üzerine 500ml %50-70lik Alkol doldurulur. Güneş ışnlarından uzakta 4-6hafta bekletildikten sonra süzülerek homeopatide Lappa major adı ile anılan tentür elde edilir ve bu tentürü den günde 3-4defa 10-15damla alınır.
Hastalığın belirtisi (Sendrom);
1) Ekzema grimsi kabuklu ise.
2) Lenf bezleri şişmiş ise.
3) Çocuklarda görülen ruyhaya (süt içen çocukların başında peydah olan beyazımsı gri kabuklu ekzema) karşı.
4) Eklem ağrıları şayet aşağıya doğru çekiliyormuş gibi ise.
5) Rahim sarkması ve idrar sütlü gibi ise.
6) Koltuk altı pis kokuyorsa Dulavrat otutentürü kullanılır.
Yan Tesirleri; Bilinen bir yan tesiri yoktur, bazen çok nadiren kişilerde alerjiye sebep olabilir.
Yorum yap