Boldo, Boldo, Peumus boldus
BOLDO/BOLDO
Ağaç | 3-6m | 5-8 Aylar | Ca,Ho,Na | Yaprakları Zehirli
Boldo, Boldo, Peumus boldus L.
Familyası: Monimiengillerden, Monimiengewaechse, Monimioceae
Drugları: Boldo yaprakları: Boldo folium
Boldo tentürü: Boldo
Boldo yaprakları çay ve tentür, ekstresi ise natürel ilaç yapımında kullanılır. Çok ve uzun süre kullanılması zehirlenmelere sebep olur.
Botanik: Vatanı Şili ve Peru gibi güney Amerika ülkeleri olup buraların kurak, güneşli, dağlık ve tepelik bölgelerinde kendiliğinden yetişen bir çalı ve bazen bir ağaç görünümünde olan Boldo bu yörelerde çok olup adeta maki oluştururlar. Akdeniz ikliminin Şili iklimine çok benzemesi nedeniyle bu bitki İtalya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerde yetiştirilmektedir. Türkiye’de henüz yetiştirilmemektedir, fakat Türkiye’nin Akdeniz ve Ege bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Yaprakları 4-7 cm uzunluğunda 2-4 cm eninde kenarları bütün ve hafif geri kıvrık, üst yüzeyi parlak yeşil, alt yüzeyi mavimsi yeşil renkte olup oval veya yumurta şeklindedir. Çiçekleri dal uçlarında veya yaprak koltuklarından çıkan bir sap üzerinde 6-10 çiçeği bir arada ve her çiçek narin beş adet beyaz oval taç yapraktan oluşur ve ortasında sarımsı döllenme tozlukları vardır.
Hasat zamanı: Kışın yapraklarını dökmediğinden yılın hemen her mev-siminde yaprakları toplanıp kurutulur. Yaprakları kuruturken 40 dereceyi geçilmemesine dikkat edilir. Zira sıcaklık bu oranı geçerse birleşimindeki eterik yağlar (uçucu yağlar) yok olur.
Birleşimi: Birleşiminde çok çeşitli maddeler vardır fakat bunlardan iki tür önemlidir;
a) Alkaloit türevleri(%0,3-0,6); Boldin (ana alkaloit, en yüksek oranda bulunur), İsocorydin, Norisocorydin, Laurotetanin, N-Methyllaurotetanin, Isoboldin ve Reticulin 20’nin üzerindeki alkaloitlerden bazılarıdır.
b) Eterik yağ türevleri(%1-2); p-cymol (%˜30), Sineol (˜%30) ve Ascaridol (40-45), Ascaridol’ün Struktur formülü için Kaz ayağı otuna bak.
c) Ayrıca az miktarda flavonitler, şeker, tanin ve zamk içerir.
Tesir şekli: Safra ve mide asidini artırıcı, hafif teskin edici, krampları önleyici ve ürenin dışarı atılmasını sağlayıcı özelliklere sahiptir.
Kullanılması: Boldonun birçok özellikleri hatta kokusu hafif naneye benzer. Boldo yaprakları karaciğer, mide ve bağırsaklara tesir eder. Şili’de ayrıca bağırsak kurtlarına karşı da kullanılır.
Çayı: Bir tatlı kaşığı Boldo yaprağı demliğe konur üzerine 250-300 ml kaynar su doldurulur ve 5-10 dakika dinlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. Uzun süre ve çok miktarda içilmesi mahzurludur.
Çay Harmanları;
Gökçek mide çayı (mide asidini düzenleyici);
30 g Kimyon tohumu
30 g Nane yaprağı
15 g Kantaron otu
15 g Boldo yaprağı
10 g Papatya çiçeği
Gökçek karaciğer ve safra çayı;
40 g Boldo yaprağı
20 g Kırlangıç otu
20 g Y.Hindiba kökü
20 g Lavanta çiçeği
Gökçek Mide asidini ve safrayı artırıcı çay;
30 g Turunç kabuğu
30 g Nane yaprağı
20 g Boldo yaprağı
10 g Çentiyan kökü
Gökçek Sindirim zafiyetine karşı çay;
30 g Papatya çiçeği
30 g Nane yaprağı
10 g Çentiyan kökü
10 g Civanperçemi otu
10 g Kantaron otu
10 g Boldo yaprağı
Gökçek Karaciğer ve safra çayı;
30 g Nane yaprağı
20 g Şahtereotu
20 g Civanpercemiotu
20 g Kırlangıç otu
10 g Boldo yaprağı
Yan tesirleri: Boldo yapraklarının uzun süre veya çok miktarda çay olarak içilmesi merkez sinir sistemine zarar vererek önce kulak çınlaması ve görme bozuklukları sonra dengede kalamama ve aptallaşma gibi rahatsızlıklara sebep olur. Uzun süre kullanılması halinde ise kişide renkleri ve sesleri karıştırma ve de konuşmada anormallikler görülür. Aslında enginar yaprağı, devedikeni tohumu, zerdeçal kökü, kırlangıçotu, şahtere, gibi bitkiler 1. sınıf bitkiler veya Gökçek İksir varken boldoya gerek yoktur. Hatta nane dahi baldodan daha faydalı ve yan tesiri çok az olan (küçük çocuklar hariç) bir bitki olması nedeniyle nane tercih edilir. Burada bu bitkiden bahsetmemiz bazı Türk yazarlarının bu bitki hakkında abartılı bilgi vermeleri ve okuyucuyu yanıltmalarındandır.
Ağaç | 3-6m | 5-8 Aylar | Ca,Ho,Na | Yaprakları Zehirli
Boldo, Boldo, Peumus boldus L.
Familyası: Monimiengillerden, Monimiengewaechse, Monimioceae
Drugları: Boldo yaprakları: Boldo folium
Boldo tentürü: Boldo
Boldo yaprakları çay ve tentür, ekstresi ise natürel ilaç yapımında kullanılır. Çok ve uzun süre kullanılması zehirlenmelere sebep olur.
Botanik: Vatanı Şili ve Peru gibi güney Amerika ülkeleri olup buraların kurak, güneşli, dağlık ve tepelik bölgelerinde kendiliğinden yetişen bir çalı ve bazen bir ağaç görünümünde olan Boldo bu yörelerde çok olup adeta maki oluştururlar. Akdeniz ikliminin Şili iklimine çok benzemesi nedeniyle bu bitki İtalya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerde yetiştirilmektedir. Türkiye’de henüz yetiştirilmemektedir, fakat Türkiye’nin Akdeniz ve Ege bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Yaprakları 4-7 cm uzunluğunda 2-4 cm eninde kenarları bütün ve hafif geri kıvrık, üst yüzeyi parlak yeşil, alt yüzeyi mavimsi yeşil renkte olup oval veya yumurta şeklindedir. Çiçekleri dal uçlarında veya yaprak koltuklarından çıkan bir sap üzerinde 6-10 çiçeği bir arada ve her çiçek narin beş adet beyaz oval taç yapraktan oluşur ve ortasında sarımsı döllenme tozlukları vardır.
Hasat zamanı: Kışın yapraklarını dökmediğinden yılın hemen her mev-siminde yaprakları toplanıp kurutulur. Yaprakları kuruturken 40 dereceyi geçilmemesine dikkat edilir. Zira sıcaklık bu oranı geçerse birleşimindeki eterik yağlar (uçucu yağlar) yok olur.
Birleşimi: Birleşiminde çok çeşitli maddeler vardır fakat bunlardan iki tür önemlidir;
a) Alkaloit türevleri(%0,3-0,6); Boldin (ana alkaloit, en yüksek oranda bulunur), İsocorydin, Norisocorydin, Laurotetanin, N-Methyllaurotetanin, Isoboldin ve Reticulin 20’nin üzerindeki alkaloitlerden bazılarıdır.
b) Eterik yağ türevleri(%1-2); p-cymol (%˜30), Sineol (˜%30) ve Ascaridol (40-45), Ascaridol’ün Struktur formülü için Kaz ayağı otuna bak.
c) Ayrıca az miktarda flavonitler, şeker, tanin ve zamk içerir.
Tesir şekli: Safra ve mide asidini artırıcı, hafif teskin edici, krampları önleyici ve ürenin dışarı atılmasını sağlayıcı özelliklere sahiptir.
Kullanılması: Boldonun birçok özellikleri hatta kokusu hafif naneye benzer. Boldo yaprakları karaciğer, mide ve bağırsaklara tesir eder. Şili’de ayrıca bağırsak kurtlarına karşı da kullanılır.
Çayı: Bir tatlı kaşığı Boldo yaprağı demliğe konur üzerine 250-300 ml kaynar su doldurulur ve 5-10 dakika dinlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. Uzun süre ve çok miktarda içilmesi mahzurludur.
Çay Harmanları;
Gökçek mide çayı (mide asidini düzenleyici);
30 g Kimyon tohumu
30 g Nane yaprağı
15 g Kantaron otu
15 g Boldo yaprağı
10 g Papatya çiçeği
Gökçek karaciğer ve safra çayı;
40 g Boldo yaprağı
20 g Kırlangıç otu
20 g Y.Hindiba kökü
20 g Lavanta çiçeği
Gökçek Mide asidini ve safrayı artırıcı çay;
30 g Turunç kabuğu
30 g Nane yaprağı
20 g Boldo yaprağı
10 g Çentiyan kökü
Gökçek Sindirim zafiyetine karşı çay;
30 g Papatya çiçeği
30 g Nane yaprağı
10 g Çentiyan kökü
10 g Civanperçemi otu
10 g Kantaron otu
10 g Boldo yaprağı
Gökçek Karaciğer ve safra çayı;
30 g Nane yaprağı
20 g Şahtereotu
20 g Civanpercemiotu
20 g Kırlangıç otu
10 g Boldo yaprağı
Yan tesirleri: Boldo yapraklarının uzun süre veya çok miktarda çay olarak içilmesi merkez sinir sistemine zarar vererek önce kulak çınlaması ve görme bozuklukları sonra dengede kalamama ve aptallaşma gibi rahatsızlıklara sebep olur. Uzun süre kullanılması halinde ise kişide renkleri ve sesleri karıştırma ve de konuşmada anormallikler görülür. Aslında enginar yaprağı, devedikeni tohumu, zerdeçal kökü, kırlangıçotu, şahtere, gibi bitkiler 1. sınıf bitkiler veya Gökçek İksir varken boldoya gerek yoktur. Hatta nane dahi baldodan daha faydalı ve yan tesiri çok az olan (küçük çocuklar hariç) bir bitki olması nedeniyle nane tercih edilir. Burada bu bitkiden bahsetmemiz bazı Türk yazarlarının bu bitki hakkında abartılı bilgi vermeleri ve okuyucuyu yanıltmalarındandır.