Süpürge otu, Besinginster, Cytisus scoparius
SÜPÜRGE OTU
Funda | 0,5-5m | 5-7 Aylar | Ça,Ho,Na | Otu | Zehirli
Süpürgeotu, Besinginster, Cytisus scoparius L.
Süpürge Katırtırnağı Syn: Sarothamnus scoparius L
Katırtırnağı Saprtium scoparium
Familyası: Baklagillerden, Schmettelingblütengewaeche, Fabiaceae (Leguminosae)
Drugları: Süpürgeotu: Cytisi scoparii herba
Süpürge otu çiçeği: Cytisi scoparii flos
Süpürgeotunun yaprak, çiçek ve taze sürgünleri çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır ve nadiren sade çiçeklerinin kullanıldığı da olur.
Giriş: Süpürgeotu önce spartium scoparium, sonra sarothamnus scopa-rius ve nihayet cytisus scoparium adı verilmiştir. Saros süpürge, thamnus funda anlamına gelir. Baklagillerin alt grubu süpürgeotugillerin takriben 25 alttürü mevcuttur, fakat bunlardan sadece süpürge katırtırnağı tıbbi maksatla kullanılır.
Botanik: Genellikle 0,5-2metre boyunda bir funda nadiren 5m olabilen küçük bir ağaçtır. Genellikle yol kenarları, demiryolları kenarları, taşlı, kumlu, topraklarda ve güneşli yerlerde yetişir. Yaprakları oldukça küçük, takriben 0,5-1cm uzunluğunda bir sap üzerinde iç yaprak birlikte bulunur. Çiçekleri 2-3cm büyüklüğünde, üste geniş büyük ters yumurta şeklinde bir taç yaprak ve altta üç adet taç yaprak bulunur. Ortada döllenme tozlukları ve göbek bulunur. Kapsülleri siyah uzun, yastı, tohumları esmer veya siyah renktedir. Katırtırnağı Avrupa, kuzey Afrika, Asya’ nın ılıman bölgeleri, güney Afrika, Güney Amerika, Kuzey Amerika ve Türkiye’nin Trakya bölgesinde yabani olarak yetişir.
Yetiştirilmesi: Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirmek mümkün-dür, özelliklede taşlı ve kumlu topraklarda ve güneşlik yörelerde daha gür yetişir.
Hasat zamanı: Taze sürgünleri, yaprakları ve çiçekleri Nisandan Tem-muza kadar toplanır, kurutulur ve nemden uzakta muhafaza edilir veya tazesinin tentürü yapılır.
Birleşimi: Otunun (yaprak, çiçek ve sürgünleri) birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Chinolizidinalkaloit türevleri %0,5-1,5 oranında bulunur ve en önemlisi (-)-Spartein olup takriben %75-98’ini içerir ayrıca 17-Oxospartein,11,12-Dehydrospartein (%2-29), α-Izospartein, Lupanin, α-Izolupalin, 13-Hydroxylupanin ve Anagirin içerir. (Biogen aminler)
b) Phenylalanin türevleri (Fenilalanin); Tyramin, Dopamin, Epinin ve Methyltyramin içerir.
c) Flavonlar ve flavonglikozitler %0,2-0,6 oranında olup en önemlileri; Scoparin (Spiraeosid), Quercitringlikozitler, Kâmpferolglikozitler, Apigenin, Luteolin ve Izoflavonlardan; Sarothmnosid ve Genistein içerir.
d) Ayrıca tanenler, eter yağları ve mineraller içerir.
Tesir şekli: Damarları genişletici, kalp çalışmasını düzenleyici, idrar sök-türücü, doğum sancısını kuvvetlendiricidir.
Araştırmalar: Süpürge otunun birleşimindeki maddelerle araştırma yapılmıştır.
a) Spartein’in koronerleri genişletici ve düz kasları hareketlendirici özelliği olduğu S......... Tropfen (Dr.K.....) damlası ile yapılan deneylerle ispatlanmıştır. Tyramin çevre sinir sistemine etki ederek damarları büzücü ve tansiyonu yükseltici özellikleri vardır.
b) Scoparin ise idrar söktürücü ve vücuttan suları atıcıdır.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmalar sonunda süpürgeotunun aritmiye (kalp ritim anormallikleri) karşı etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Alıç, ZYE preparatları ve de Gökçek İksir’de etkilidir.
b) Komisyon E’nin 17.01.1991 tarih ve 11 nolu monografi bildirisine göre başta kalp ve kan dolaşımındaki fonksiyonel rahatsızlıklara, ritim bozukluğuna karşı kullanılacağı beyan edilmiştir.
c) Halk arasında romatizma, gut, böbrek taşları, böbrek ağrıları, ödem, karaciğer ve dalak rahatsızlıklarına karşı kullanılmıştır. Yüksek tasniyonu olanların kullanması sakıncalıdır çünkü tansiyonu yükseltici özelliğe sahiptir.
Açıklama: Spartein aynı kına kınanın birleşiminde chinidin gibi düz kaslara etki eder, fakat chinidin gibi çok zehirli olmadığından aynı maksatla rahatlıkla kullanılabilir. Spartein bağırsaklar ve rahimdeki düz kaslara etki eder, bu nedenle de hamile kadınların bazılarında doğum esnasında yetersiz veya hiç sancı olmaması nedeni ile sezaryen gerekir. İşte bu gibi hallerde sancı çıkarıcı veya sancıyı kuvvetlendirici olarak kullanılır. (Klein firması)
Çay: Süpürgeotunun bir kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilir ve soğuduktan sonra süsülerek çayı içilir. Günde içilecek oran üç bardaktan fazla olmamalıdır ve sabah, öğle ve akşam birer bardak içilmelidir.
Çay harmanları:
Gökçek Kalp ritim çayı;
20g Süpürge otu
30g Aslankuyruğu otu
30g Oğulotu yaprağı
10g Kedi otu kökü
10g Civanperçemi otu
Gökçek Alçak Tansiyon çayı (tonik, kan dolaşımını artırıcı ve kalbi güçlendirici)
40g Alıç yaprak ve çiçeği
20g Biberiye yaprağı
20g Süpürge otu
10g Eğri kökü
10g Turunç kabuğu
Gökçek Kalp zafiyeti çayı (kalp yıpranması ve yüksek tansiyona)
30g Alıç yaprak + çiçeği
20g Biberiye yaprağı
20g Süpürge otu
20g Çentiyan kökü
10g Turunç kabuğu
Gökçek Hafif kalp ritim çay (ritm bozuklukları)
20g Süpürge otu
20g Oğulotu
20g Kedi otu kökü
30g Aslan otu
10g Lavanta çiçeği
Gökçek Hafif kalp ritim bozuklukları çayı;
20g Süpürge otu
30g Alıç yaprak + çiçeği
10g Mübarek otu
20g Aslan otu
10g Oğulotu
10g Lavanta çiçeği
Gökçek Hafif kalp ritim bozuklukları çayı;
20g Süpürge otu
30g Alıç yaprak ve çiçeği
20g Aslan otu
20g Oğulotu yaprağı
10g Mübarek otu
Günther Lindemann kalp ritim çayı;
25g Süpürge otu
15g Civanperçemi otu
10g Kedi otu kökü
Homeopati’de: Süpürge otunun taze sürgünleri, yaprakları ve çiçekle-rinden 50gr kahverengimsi bir şişeye konur ve üzerine %70’lik 500ml etanol ilave edilir. Şişe güneş ışınlarından uzakta 4-6hafta muhafaza edi-lir. İki günde bir çalkalanır ve bu süre sonunda süzülerek Homeopati’de <> adı ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-4defa 10-15damla 4-6hafta süreyle alınır.
Yan tesirleri: Tarife uygun alınmazsa ve fazla dozajda alınırsa zehirler. Zehirlenme belirtileri aynı Nikotinde olduğu gibidir. Kan dolaşımı zafiyeti, kalp çarpıntısı, baş ağrısı, baş dönmesi, kusma ve ishal gibi belirtileri ola-bilir.
B) Adi Süpürgeotu Gemeiner Ginster Spartium junceum
Türk Süpürgeotu
Genellikle Türkiye ve diğer Akdeniz ülkelerinin sahil kenarlarında yetişir. Boyu 3 metreyi bulabilen, bu dikensizdir. Yaprakları 1,5- uzunluğunda, 15-25çiçek bir arada ve sarı renkli ve meyveleri fasulye kapçığı gibi ve de her kapsülde 10-20 tohum bulunur. Çok zehirli olması neniyle bu tür kullanılmaz.
Funda | 0,5-5m | 5-7 Aylar | Ça,Ho,Na | Otu | Zehirli
Süpürgeotu, Besinginster, Cytisus scoparius L.
Süpürge Katırtırnağı Syn: Sarothamnus scoparius L
Katırtırnağı Saprtium scoparium
Familyası: Baklagillerden, Schmettelingblütengewaeche, Fabiaceae (Leguminosae)
Drugları: Süpürgeotu: Cytisi scoparii herba
Süpürge otu çiçeği: Cytisi scoparii flos
Süpürgeotunun yaprak, çiçek ve taze sürgünleri çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır ve nadiren sade çiçeklerinin kullanıldığı da olur.
Giriş: Süpürgeotu önce spartium scoparium, sonra sarothamnus scopa-rius ve nihayet cytisus scoparium adı verilmiştir. Saros süpürge, thamnus funda anlamına gelir. Baklagillerin alt grubu süpürgeotugillerin takriben 25 alttürü mevcuttur, fakat bunlardan sadece süpürge katırtırnağı tıbbi maksatla kullanılır.
Botanik: Genellikle 0,5-2metre boyunda bir funda nadiren 5m olabilen küçük bir ağaçtır. Genellikle yol kenarları, demiryolları kenarları, taşlı, kumlu, topraklarda ve güneşli yerlerde yetişir. Yaprakları oldukça küçük, takriben 0,5-1cm uzunluğunda bir sap üzerinde iç yaprak birlikte bulunur. Çiçekleri 2-3cm büyüklüğünde, üste geniş büyük ters yumurta şeklinde bir taç yaprak ve altta üç adet taç yaprak bulunur. Ortada döllenme tozlukları ve göbek bulunur. Kapsülleri siyah uzun, yastı, tohumları esmer veya siyah renktedir. Katırtırnağı Avrupa, kuzey Afrika, Asya’ nın ılıman bölgeleri, güney Afrika, Güney Amerika, Kuzey Amerika ve Türkiye’nin Trakya bölgesinde yabani olarak yetişir.
Yetiştirilmesi: Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirmek mümkün-dür, özelliklede taşlı ve kumlu topraklarda ve güneşlik yörelerde daha gür yetişir.
Hasat zamanı: Taze sürgünleri, yaprakları ve çiçekleri Nisandan Tem-muza kadar toplanır, kurutulur ve nemden uzakta muhafaza edilir veya tazesinin tentürü yapılır.
Birleşimi: Otunun (yaprak, çiçek ve sürgünleri) birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Chinolizidinalkaloit türevleri %0,5-1,5 oranında bulunur ve en önemlisi (-)-Spartein olup takriben %75-98’ini içerir ayrıca 17-Oxospartein,11,12-Dehydrospartein (%2-29), α-Izospartein, Lupanin, α-Izolupalin, 13-Hydroxylupanin ve Anagirin içerir. (Biogen aminler)
b) Phenylalanin türevleri (Fenilalanin); Tyramin, Dopamin, Epinin ve Methyltyramin içerir.
c) Flavonlar ve flavonglikozitler %0,2-0,6 oranında olup en önemlileri; Scoparin (Spiraeosid), Quercitringlikozitler, Kâmpferolglikozitler, Apigenin, Luteolin ve Izoflavonlardan; Sarothmnosid ve Genistein içerir.
d) Ayrıca tanenler, eter yağları ve mineraller içerir.
Tesir şekli: Damarları genişletici, kalp çalışmasını düzenleyici, idrar sök-türücü, doğum sancısını kuvvetlendiricidir.
Araştırmalar: Süpürge otunun birleşimindeki maddelerle araştırma yapılmıştır.
a) Spartein’in koronerleri genişletici ve düz kasları hareketlendirici özelliği olduğu S......... Tropfen (Dr.K.....) damlası ile yapılan deneylerle ispatlanmıştır. Tyramin çevre sinir sistemine etki ederek damarları büzücü ve tansiyonu yükseltici özellikleri vardır.
b) Scoparin ise idrar söktürücü ve vücuttan suları atıcıdır.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmalar sonunda süpürgeotunun aritmiye (kalp ritim anormallikleri) karşı etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Alıç, ZYE preparatları ve de Gökçek İksir’de etkilidir.
b) Komisyon E’nin 17.01.1991 tarih ve 11 nolu monografi bildirisine göre başta kalp ve kan dolaşımındaki fonksiyonel rahatsızlıklara, ritim bozukluğuna karşı kullanılacağı beyan edilmiştir.
c) Halk arasında romatizma, gut, böbrek taşları, böbrek ağrıları, ödem, karaciğer ve dalak rahatsızlıklarına karşı kullanılmıştır. Yüksek tasniyonu olanların kullanması sakıncalıdır çünkü tansiyonu yükseltici özelliğe sahiptir.
Açıklama: Spartein aynı kına kınanın birleşiminde chinidin gibi düz kaslara etki eder, fakat chinidin gibi çok zehirli olmadığından aynı maksatla rahatlıkla kullanılabilir. Spartein bağırsaklar ve rahimdeki düz kaslara etki eder, bu nedenle de hamile kadınların bazılarında doğum esnasında yetersiz veya hiç sancı olmaması nedeni ile sezaryen gerekir. İşte bu gibi hallerde sancı çıkarıcı veya sancıyı kuvvetlendirici olarak kullanılır. (Klein firması)
Çay: Süpürgeotunun bir kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilir ve soğuduktan sonra süsülerek çayı içilir. Günde içilecek oran üç bardaktan fazla olmamalıdır ve sabah, öğle ve akşam birer bardak içilmelidir.
Çay harmanları:
Gökçek Kalp ritim çayı;
20g Süpürge otu
30g Aslankuyruğu otu
30g Oğulotu yaprağı
10g Kedi otu kökü
10g Civanperçemi otu
Gökçek Alçak Tansiyon çayı (tonik, kan dolaşımını artırıcı ve kalbi güçlendirici)
40g Alıç yaprak ve çiçeği
20g Biberiye yaprağı
20g Süpürge otu
10g Eğri kökü
10g Turunç kabuğu
Gökçek Kalp zafiyeti çayı (kalp yıpranması ve yüksek tansiyona)
30g Alıç yaprak + çiçeği
20g Biberiye yaprağı
20g Süpürge otu
20g Çentiyan kökü
10g Turunç kabuğu
Gökçek Hafif kalp ritim çay (ritm bozuklukları)
20g Süpürge otu
20g Oğulotu
20g Kedi otu kökü
30g Aslan otu
10g Lavanta çiçeği
Gökçek Hafif kalp ritim bozuklukları çayı;
20g Süpürge otu
30g Alıç yaprak + çiçeği
10g Mübarek otu
20g Aslan otu
10g Oğulotu
10g Lavanta çiçeği
Gökçek Hafif kalp ritim bozuklukları çayı;
20g Süpürge otu
30g Alıç yaprak ve çiçeği
20g Aslan otu
20g Oğulotu yaprağı
10g Mübarek otu
Günther Lindemann kalp ritim çayı;
25g Süpürge otu
15g Civanperçemi otu
10g Kedi otu kökü
Homeopati’de: Süpürge otunun taze sürgünleri, yaprakları ve çiçekle-rinden 50gr kahverengimsi bir şişeye konur ve üzerine %70’lik 500ml etanol ilave edilir. Şişe güneş ışınlarından uzakta 4-6hafta muhafaza edi-lir. İki günde bir çalkalanır ve bu süre sonunda süzülerek Homeopati’de <
Yan tesirleri: Tarife uygun alınmazsa ve fazla dozajda alınırsa zehirler. Zehirlenme belirtileri aynı Nikotinde olduğu gibidir. Kan dolaşımı zafiyeti, kalp çarpıntısı, baş ağrısı, baş dönmesi, kusma ve ishal gibi belirtileri ola-bilir.
B) Adi Süpürgeotu Gemeiner Ginster Spartium junceum
Türk Süpürgeotu
Genellikle Türkiye ve diğer Akdeniz ülkelerinin sahil kenarlarında yetişir. Boyu 3 metreyi bulabilen, bu dikensizdir. Yaprakları 1,5- uzunluğunda, 15-25çiçek bir arada ve sarı renkli ve meyveleri fasulye kapçığı gibi ve de her kapsülde 10-20 tohum bulunur. Çok zehirli olması neniyle bu tür kullanılmaz.