BALLI BABA
Çok Yıllık | 0,2-0,5m | 4-10 Aylar | Ca,Ho,Na | Çiçeği | Otu
Ballıbaba Taubnessel Lamium album
Ak ballı baba
Beyaz ballı baba
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblütgwâchse, Lamiaceae(Labiatae)
Drugları: Ballıbaba çiçeği; Lamii albi flos
Ballıbaba otu; Lamii albi herba
Ballıbabanın sadece çiçekleri çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır, nadiren de otunun kullanıldığı olmaktadır.
Giriş: Ballıbabagiller ailesine dahil olan Ballıbabanın oldukça çok türü vardır, fakat bunlardan sadece ak ballıbaba tıbbi maksatlı kullanılır. Ak ballıbabanın haricinde Sarı ballıbaba; Lamium galeobdolon, kan kırmızısı ballıbaba; L.purpureum, Benekli ballıbaba; L. Maculatum ve Sarmalı ballıbaba; L.ampılexicaule’yi sayabiliriz. Lamium eski yunanca da << Lamos>> kelimesinden türemiş olup, yutak anlamına ve Latince album kelimesi beyaz anlamına gelir. Almanca Taubnessel denir. Taub uyuşuk, Nessel ısırgan yani yakmayan ısırgan otu anlamına gelir. Türkçe de ballıbaba denmesi çiçeklerinin bal tadında olması nedeni iledir. Ballıbaba çok eskilerden beri kadın hastalıklarına ve özelliklede beyaz akıntıya karşı kullanılmıştır. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerikanın ılıman bölgelerinde özelliklede nemli, kumlu ve humuslu topraklarda, Türkiye’nin ise genellikle Marmara, Karadeniz ve Doğu Anadolu da yabani olarak yetişir.
Botanik: Ballıbaba 20-50cm arasında dikine yükselen, çatallaşmayan ve köşeli bir gövdeye sahiptir. Yaprakları kalp, yumurta veya mızrak şeklinde ve yahut ta yarıya kadar kalp ve yarıdan sonra üçgen şeklinde olabilir. Yapraklarının kenarları kertikli, üzeri pürtüklü, koyu yeşil renkli kısa saplı üzeri narin tüylü, karşılıklı ve bir sonraki ile çaprazdır. Çiçekleri yaprak saplarının hemen üstünde gövdenin kenarına halka gibi oturmuş ve bu halka üzerinde 6-12 adet çiçekten meydana gelir. Çiçek taç yapraklarının üst dudağı miğfer şeklinde, alt dudağı iki loplu beyaz renkli ve iç kısmında döllenme tozlukları bulunur. Arı ve yaban arıları çiçeklerin bitki özünü emmek istedikleri zaman çiçek tozu arıların üstüne yapışır ve böylece çiçek döllenmiş olur. Ballıbaba otu ile Kedi başı otunu birbirinden ayırmak oldukça zordur. Fakat dikkat edince bazı farklılıkları görebiliriz. Bu farklardan bazıları; kedi başı otu çatallaşır, iki taç yaprakların üst dudakları (Miğferleri) alttakinden küçüktür ve yaprak sapları daha uzundur.
Yetiştirilmesi: Ballıbaba ağaç altlarında veya gölgeliklerde daha iyi yetişir. Tohumların yetiştirmek mümkün olduğu gibi kök sürgünleri ile de yetiştirilebilir.
Hasat Zamanı: Mayıstan Ekime kadar sadece çiçekleri toplanır gölgede 35˚’yi geçmeyecek sıcaklıkta kurutulur şayet tentürü yapılacak ise taze olarak işlenir. Maalesef şifalı bitkiler toplama, kurutma, paketleme ve depolama işlemleri sırasında çok yanlışlar yapılmaktadır. Bitkinin şifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla Güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır. Ayrıca örneğin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleşimindeki eterik yağları kaybettiğinden kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri Güneş’te kuru-tulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanması gerekir. Şifalı bitkilerin Aktarlarda açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür ve etkisini oldukça azaltır.
Birleşimi: Ballıbaba çiçeğinin birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) İridoitglikozitler; lamalbid ve caryoptosid
b) Secoiridoitglikozitler; albosid A ve albosid B
c) Biogen aminler; tyramin, histamin ve metilamin
d) Flavonitglikozitler; Quercimetrin (Quercetin-7-β-glikozit), Kâmpferol-3-diglikozit ile az miktarda Katechin taninler (Catechin taninler) içerir.
e) Ayrıca müsilajlar, eterik yağlar, saponinler, zamk, şeker, kolin ve az miktarda alkaloit ve fenol karbonik asitler içerir.
Tesir şekli: Damarları büzücü, mukoza zarını koruyucu, kanı temiz-leyici, iç kanamayı durdurucu, iltihapları önleyici ve mantarları yok edi-cidir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde modern anlamda araştırmalar yapılmamıştır. Bu nedenle ballıbaba yerine kadın hastalıklarında Gökçek İksir tercih edilir, çünkü çok çok etkilidir.
b) Komisyon E’nin 14.07.1993 tarih ve 128 nolu Monografi bildirisine göre Ballıbaba çiçeği başta mide bağırsak rahatsızlıklarına; mide zafiyeti, tıkanma ve şişkinliğe karşı ve de bağırsakları kuvvetlendirmek için kullanılır. Ballıbaba çiçeği ayrıca adet rahatsızlıkları, kadın hastalıkları uyuyama, sinirlilik, karaciğer, böbrek ve kalp zafiyetine karşı da diğer bitkilerle birlikte harman çayı olarak kullanılır.
c) Halk arasında; kadın hastalıklarından beyaz akıntı, menopoz ve adet rahatsızlıkları ile varis basur ve idrar tutamamaya karşı kullanılır.
Açıklama: Her beyaz akıntının doktorlar tarafından iyice incelenmesi ve ona göre tedavi edilmesi gerekir. Çünkü hastalık yapan mantarların (candida albicans) veya parazitlerin (trichomonaden) iyi olup olmaya-caklarının tespiti gerekir. Vajinada faydalı laktik asit bakterileri hem burada beslenirler hem de vajinayı korurlar. Bu nedenle beyaz akıntı grimsi, pembe, sarı, kırmızı veya kahverengimsi olabilir ve de kokmaya başlayabilir. Akıntının renginin değişmesi veya koyulaşması ve de koku-sunun değişmesi önemli bir hastalığa delalet olabilir.
Çayı: 2 kahve kaşığı Ballıbaba çiçeği demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika demlenmeye bıraktıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları:
Gökçek LÖSEMİ çayı;
16 g Söğüt kabuğu
10 g Sefa çiçeği
10 g Atkuyruğu otu
10 g Isırgan otu
10 g Harpago
10 g Karakafes kökü
10 g Ceviz yaprağı
10 g Centiyan kökü
10 g Ballıbaba çiçeği
4 g Boy otu tohumu
Gökçek beyaz akıntıya karşı çay;
20 g Biberiye yaprağı
20 g Papatya çiçeği
20 g Ballıbaba çiçeği
10 g Atkuyruğu otu
20 g Civanpercemi
Gökçek Beyaz Akıntı çayı
25 g Ballıbaba çiçeği
25 g Aslanpençesi otu
25 g Atkuyruğu otu
25 g Civanpercemiotu
Gökçek İltihaplı kadın hastalıklarına karşı çay;
20 g Biberiye yaprağı
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Isırgan otu
20 g Civanpercemiotu
20 g Ayı üzümü yaprağı
Gökçek beyaz akıntıya karşı çay;
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Aslanpençesi otu
20 g Ceviz yaprağı
20 g Adaçayı yaprağı
20 g Biberiye yaprağı
Gökçek böbrek büyümesine karşı çay;
20 g Papatya çiçeği
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Atkuyruğu otu
20 g Altınbaşak
20 g Yoğurt otu
Homeopatide: Ballıbaba çiçekleri ezilmeden toplanır, taze olarak bir şişeye konur ve üzerine %70lik alkol ilave edilerek 4-6 hafta bekledikten sonra süzülerek Homeopatide <> ismi ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-5 defa 10-15 damla 4-6 hafta süreyle alınır.
Yan Tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.
Çok Yıllık | 0,2-0,5m | 4-10 Aylar | Ca,Ho,Na | Çiçeği | Otu
Ballıbaba Taubnessel Lamium album
Ak ballı baba
Beyaz ballı baba
Familyası: Ballıbabagillerden, Lippenblütgwâchse, Lamiaceae(Labiatae)
Drugları: Ballıbaba çiçeği; Lamii albi flos
Ballıbaba otu; Lamii albi herba
Ballıbabanın sadece çiçekleri çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır, nadiren de otunun kullanıldığı olmaktadır.
Giriş: Ballıbabagiller ailesine dahil olan Ballıbabanın oldukça çok türü vardır, fakat bunlardan sadece ak ballıbaba tıbbi maksatlı kullanılır. Ak ballıbabanın haricinde Sarı ballıbaba; Lamium galeobdolon, kan kırmızısı ballıbaba; L.purpureum, Benekli ballıbaba; L. Maculatum ve Sarmalı ballıbaba; L.ampılexicaule’yi sayabiliriz. Lamium eski yunanca da << Lamos>> kelimesinden türemiş olup, yutak anlamına ve Latince album kelimesi beyaz anlamına gelir. Almanca Taubnessel denir. Taub uyuşuk, Nessel ısırgan yani yakmayan ısırgan otu anlamına gelir. Türkçe de ballıbaba denmesi çiçeklerinin bal tadında olması nedeni iledir. Ballıbaba çok eskilerden beri kadın hastalıklarına ve özelliklede beyaz akıntıya karşı kullanılmıştır. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerikanın ılıman bölgelerinde özelliklede nemli, kumlu ve humuslu topraklarda, Türkiye’nin ise genellikle Marmara, Karadeniz ve Doğu Anadolu da yabani olarak yetişir.
Botanik: Ballıbaba 20-50cm arasında dikine yükselen, çatallaşmayan ve köşeli bir gövdeye sahiptir. Yaprakları kalp, yumurta veya mızrak şeklinde ve yahut ta yarıya kadar kalp ve yarıdan sonra üçgen şeklinde olabilir. Yapraklarının kenarları kertikli, üzeri pürtüklü, koyu yeşil renkli kısa saplı üzeri narin tüylü, karşılıklı ve bir sonraki ile çaprazdır. Çiçekleri yaprak saplarının hemen üstünde gövdenin kenarına halka gibi oturmuş ve bu halka üzerinde 6-12 adet çiçekten meydana gelir. Çiçek taç yapraklarının üst dudağı miğfer şeklinde, alt dudağı iki loplu beyaz renkli ve iç kısmında döllenme tozlukları bulunur. Arı ve yaban arıları çiçeklerin bitki özünü emmek istedikleri zaman çiçek tozu arıların üstüne yapışır ve böylece çiçek döllenmiş olur. Ballıbaba otu ile Kedi başı otunu birbirinden ayırmak oldukça zordur. Fakat dikkat edince bazı farklılıkları görebiliriz. Bu farklardan bazıları; kedi başı otu çatallaşır, iki taç yaprakların üst dudakları (Miğferleri) alttakinden küçüktür ve yaprak sapları daha uzundur.
Yetiştirilmesi: Ballıbaba ağaç altlarında veya gölgeliklerde daha iyi yetişir. Tohumların yetiştirmek mümkün olduğu gibi kök sürgünleri ile de yetiştirilebilir.
Hasat Zamanı: Mayıstan Ekime kadar sadece çiçekleri toplanır gölgede 35˚’yi geçmeyecek sıcaklıkta kurutulur şayet tentürü yapılacak ise taze olarak işlenir. Maalesef şifalı bitkiler toplama, kurutma, paketleme ve depolama işlemleri sırasında çok yanlışlar yapılmaktadır. Bitkinin şifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla Güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır. Ayrıca örneğin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleşimindeki eterik yağları kaybettiğinden kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri Güneş’te kuru-tulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanması gerekir. Şifalı bitkilerin Aktarlarda açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür ve etkisini oldukça azaltır.
Birleşimi: Ballıbaba çiçeğinin birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) İridoitglikozitler; lamalbid ve caryoptosid
b) Secoiridoitglikozitler; albosid A ve albosid B
c) Biogen aminler; tyramin, histamin ve metilamin
d) Flavonitglikozitler; Quercimetrin (Quercetin-7-β-glikozit), Kâmpferol-3-diglikozit ile az miktarda Katechin taninler (Catechin taninler) içerir.
e) Ayrıca müsilajlar, eterik yağlar, saponinler, zamk, şeker, kolin ve az miktarda alkaloit ve fenol karbonik asitler içerir.
Tesir şekli: Damarları büzücü, mukoza zarını koruyucu, kanı temiz-leyici, iç kanamayı durdurucu, iltihapları önleyici ve mantarları yok edi-cidir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde modern anlamda araştırmalar yapılmamıştır. Bu nedenle ballıbaba yerine kadın hastalıklarında Gökçek İksir tercih edilir, çünkü çok çok etkilidir.
b) Komisyon E’nin 14.07.1993 tarih ve 128 nolu Monografi bildirisine göre Ballıbaba çiçeği başta mide bağırsak rahatsızlıklarına; mide zafiyeti, tıkanma ve şişkinliğe karşı ve de bağırsakları kuvvetlendirmek için kullanılır. Ballıbaba çiçeği ayrıca adet rahatsızlıkları, kadın hastalıkları uyuyama, sinirlilik, karaciğer, böbrek ve kalp zafiyetine karşı da diğer bitkilerle birlikte harman çayı olarak kullanılır.
c) Halk arasında; kadın hastalıklarından beyaz akıntı, menopoz ve adet rahatsızlıkları ile varis basur ve idrar tutamamaya karşı kullanılır.
Açıklama: Her beyaz akıntının doktorlar tarafından iyice incelenmesi ve ona göre tedavi edilmesi gerekir. Çünkü hastalık yapan mantarların (candida albicans) veya parazitlerin (trichomonaden) iyi olup olmaya-caklarının tespiti gerekir. Vajinada faydalı laktik asit bakterileri hem burada beslenirler hem de vajinayı korurlar. Bu nedenle beyaz akıntı grimsi, pembe, sarı, kırmızı veya kahverengimsi olabilir ve de kokmaya başlayabilir. Akıntının renginin değişmesi veya koyulaşması ve de koku-sunun değişmesi önemli bir hastalığa delalet olabilir.
Çayı: 2 kahve kaşığı Ballıbaba çiçeği demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika demlenmeye bıraktıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları:
Gökçek LÖSEMİ çayı;
16 g Söğüt kabuğu
10 g Sefa çiçeği
10 g Atkuyruğu otu
10 g Isırgan otu
10 g Harpago
10 g Karakafes kökü
10 g Ceviz yaprağı
10 g Centiyan kökü
10 g Ballıbaba çiçeği
4 g Boy otu tohumu
Gökçek beyaz akıntıya karşı çay;
20 g Biberiye yaprağı
20 g Papatya çiçeği
20 g Ballıbaba çiçeği
10 g Atkuyruğu otu
20 g Civanpercemi
Gökçek Beyaz Akıntı çayı
25 g Ballıbaba çiçeği
25 g Aslanpençesi otu
25 g Atkuyruğu otu
25 g Civanpercemiotu
Gökçek İltihaplı kadın hastalıklarına karşı çay;
20 g Biberiye yaprağı
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Isırgan otu
20 g Civanpercemiotu
20 g Ayı üzümü yaprağı
Gökçek beyaz akıntıya karşı çay;
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Aslanpençesi otu
20 g Ceviz yaprağı
20 g Adaçayı yaprağı
20 g Biberiye yaprağı
Gökçek böbrek büyümesine karşı çay;
20 g Papatya çiçeği
20 g Ballıbaba çiçeği
20 g Atkuyruğu otu
20 g Altınbaşak
20 g Yoğurt otu
Homeopatide: Ballıbaba çiçekleri ezilmeden toplanır, taze olarak bir şişeye konur ve üzerine %70lik alkol ilave edilerek 4-6 hafta bekledikten sonra süzülerek Homeopatide <
Yan Tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.