Bası Yarası ( Dekübit Ülser )

Bası yaraları adından da anlaşılacağı gibi vücudumuzn herhangi bir yerinin uzun süre basıya maruz kalması sonucu, bu bölgede olşan yaralara verilen isimdir.
Neden Oluşur?
Bası yaralarının temel mekanizması, maruz kalınan basıdan (basınçtan ) dolayı, kan dolaşımının basıya maruz kalan bölgede azalması ve durmasına bağlı olarak zaman içerisinde, kanlanamayan doku alanında meydana gelen ölüme bağlı olarak oluşan yaradır.
Doku ölümü zaman içerisinde gelişir ve bilinenin aksine ölüm sıklıklla, ilk olarak ciltde değil sizin göremediğiniz cilt altı dokuda ve özellikle kas dokusundadır. Bu yüzden dolayı çoğunlukla olay hasta yakınları tarafından farkedilemez.
Etkilenmenin ilk olarak kas dokusundan kaynaklanmasının sebebi ise cilt dokusunun kanlanamamaya kasa göre daha dayanıklı olduğu içindir.
Bulgular
Bası yarasında ile bulgu ciltde meydana gelen kızarıklıkdır ve bu kızarıklık cilde basmakla solmaz. Daha sonra bası önlenemez ve devam ederse ciltde soyulmalar ve bazen büller başlar.
Bu seviyeye kadar olan bası yaraları pansuman ve ilaç kullanımı ve bölgenin basıdan korunması ile düzeltilebilir.
Zedelenme süreci devam ederse, cilt altı yağ dokusu ve kaslara kadar yara alanı görünür hale gelir ve bahsettiğim gibi kaslar ilk etkilenen olduğu için bu süreçte bir anda üst tarafı dar alt tarafı geniş kocaman bir yara haline gelir ve süreç daha da ilerlerse kemik dokuda da çürümeler başlar.
Bkz: http://www.phc-online.com/v/vspfiles...tus-stages.gif
Kimlerde Olur ?
- Bası yarası çoğunlukla ileri yaşa bağlı halsiz düşen ve yatalak kalan insanlarla, felç sonucu yatalak kalan her yaş grubundaki insanlarda meydana gelir.
- Sıkı yapılan bir alçının bile bası yapması sonucu bası yarası meydana getirmesi mümkündür veya sağlıklı bir insanın deney amaçlı yatağa bağlayı sağa sola dönmesini engellerseniz bu kişidede günler içinde bası yarası oluşmaya başlar.
- Felçli kişilerde duyu olmadığı için yaranın oluşum esnasındaki ağrı duyulmaz ve bakımları dikkatli yapılmıyorsa yaralar başta farkedilmeyebir.
- Ayak şekil bozukluğu olan kişilerde basınç dağılımındaki bozumaya bağlı olarak ayaklarda, tekerlekli sandalyede sürekli oturmaya bağlı kalça bölgesinde, yoğunbakımda uzun süre yatan hastalarda bası yarası oluşabiliyor.
- Bası yaraları vücudun her yerinde oluşabilir. Ör: Kulaklarda, kafa bölgesinde , bileklerde , dizlerde, ...
- En sık kalça bölgesinde oluşur.
Havalı yatak kullanımı koruyucu bir yöntemdir, oluşan yaranın tedavisinde etkisi yoktur.
Havalı yatak mevcut diye hasta hep aynı şekilde yatamaz , havalı yatak oldupunda bile hep aynı pozisyonda yatılırsa bası yarası oluşabilir.
Önlemler
- Bası yarası oluşum riski olan hastalarda havalı yatak kullanımı, 2 saatde bir yapılan pozisyon değişimi, günlük düzenli vücut temizliği gereklidir.
- Tekerlekli sandalyede 2 saatden fazla oturulmamalı, oturulması gerekiyorsada kollarda arada bir vücudu kaldırarak kalçalardaki basının azaltılması sağlanmalıdır.
- Yatalak hastalar hareket ettirilirken sürtünmeden korunmalı mümkünse kaldırılarak hareket ettirilmelidir. ( sürtünmede farklı bir mekanizma ile yara oluşturabiliyor )
- İdrar, dışkı temizliği titizlikle yapılmalı ve cildin bunlarla uzun süre teması önlenmelidir.
- Beslenmeleri bol proteinli olmalı hastalar zayıf düşmemelidir.
- Sık sık vücutlar kontrol edilerek oluşan en hafif yara durumunda dahi hemen doktora başvurulmalıdır.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi tedavi olarak işk aşama ölü dokuların yara alanında uzaklaştırılmasıdır. Daha sonra yara seviyesine göre bakım veya yarayı kapatıcı ileri cerrahi tedavi uygulanır.
Cerrahi tedavide püf nokta hastanın en az 2 hafta cerrahi sonrası yara bölgesinin üzerine yatamayacak olduğunun bilinmesidir ki hasta eğer bunu sağlayamayacaksa yapılacak cerrahi müdehale başarısızlıkla sonuçlanabilir.
Daha ayrıntılı bilgi için plastik cerraha başvurunuz.
Saygılar...
Not: Yukarıdakiler genel açıdan bilgilendirmek amaçlı olup, kaynak niteliği içermez.

Bası yaraları adından da anlaşılacağı gibi vücudumuzn herhangi bir yerinin uzun süre basıya maruz kalması sonucu, bu bölgede olşan yaralara verilen isimdir.
Neden Oluşur?
Bası yaralarının temel mekanizması, maruz kalınan basıdan (basınçtan ) dolayı, kan dolaşımının basıya maruz kalan bölgede azalması ve durmasına bağlı olarak zaman içerisinde, kanlanamayan doku alanında meydana gelen ölüme bağlı olarak oluşan yaradır.
Doku ölümü zaman içerisinde gelişir ve bilinenin aksine ölüm sıklıklla, ilk olarak ciltde değil sizin göremediğiniz cilt altı dokuda ve özellikle kas dokusundadır. Bu yüzden dolayı çoğunlukla olay hasta yakınları tarafından farkedilemez.
Etkilenmenin ilk olarak kas dokusundan kaynaklanmasının sebebi ise cilt dokusunun kanlanamamaya kasa göre daha dayanıklı olduğu içindir.
Bulgular
Bası yarasında ile bulgu ciltde meydana gelen kızarıklıkdır ve bu kızarıklık cilde basmakla solmaz. Daha sonra bası önlenemez ve devam ederse ciltde soyulmalar ve bazen büller başlar.
Bu seviyeye kadar olan bası yaraları pansuman ve ilaç kullanımı ve bölgenin basıdan korunması ile düzeltilebilir.
Zedelenme süreci devam ederse, cilt altı yağ dokusu ve kaslara kadar yara alanı görünür hale gelir ve bahsettiğim gibi kaslar ilk etkilenen olduğu için bu süreçte bir anda üst tarafı dar alt tarafı geniş kocaman bir yara haline gelir ve süreç daha da ilerlerse kemik dokuda da çürümeler başlar.
Bkz: http://www.phc-online.com/v/vspfiles...tus-stages.gif
Kimlerde Olur ?
- Bası yarası çoğunlukla ileri yaşa bağlı halsiz düşen ve yatalak kalan insanlarla, felç sonucu yatalak kalan her yaş grubundaki insanlarda meydana gelir.
- Sıkı yapılan bir alçının bile bası yapması sonucu bası yarası meydana getirmesi mümkündür veya sağlıklı bir insanın deney amaçlı yatağa bağlayı sağa sola dönmesini engellerseniz bu kişidede günler içinde bası yarası oluşmaya başlar.
- Felçli kişilerde duyu olmadığı için yaranın oluşum esnasındaki ağrı duyulmaz ve bakımları dikkatli yapılmıyorsa yaralar başta farkedilmeyebir.
- Ayak şekil bozukluğu olan kişilerde basınç dağılımındaki bozumaya bağlı olarak ayaklarda, tekerlekli sandalyede sürekli oturmaya bağlı kalça bölgesinde, yoğunbakımda uzun süre yatan hastalarda bası yarası oluşabiliyor.
- Bası yaraları vücudun her yerinde oluşabilir. Ör: Kulaklarda, kafa bölgesinde , bileklerde , dizlerde, ...
- En sık kalça bölgesinde oluşur.
Havalı yatak kullanımı koruyucu bir yöntemdir, oluşan yaranın tedavisinde etkisi yoktur.
Havalı yatak mevcut diye hasta hep aynı şekilde yatamaz , havalı yatak oldupunda bile hep aynı pozisyonda yatılırsa bası yarası oluşabilir.
Önlemler
- Bası yarası oluşum riski olan hastalarda havalı yatak kullanımı, 2 saatde bir yapılan pozisyon değişimi, günlük düzenli vücut temizliği gereklidir.
- Tekerlekli sandalyede 2 saatden fazla oturulmamalı, oturulması gerekiyorsada kollarda arada bir vücudu kaldırarak kalçalardaki basının azaltılması sağlanmalıdır.
- Yatalak hastalar hareket ettirilirken sürtünmeden korunmalı mümkünse kaldırılarak hareket ettirilmelidir. ( sürtünmede farklı bir mekanizma ile yara oluşturabiliyor )
- İdrar, dışkı temizliği titizlikle yapılmalı ve cildin bunlarla uzun süre teması önlenmelidir.
- Beslenmeleri bol proteinli olmalı hastalar zayıf düşmemelidir.
- Sık sık vücutlar kontrol edilerek oluşan en hafif yara durumunda dahi hemen doktora başvurulmalıdır.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi tedavi olarak işk aşama ölü dokuların yara alanında uzaklaştırılmasıdır. Daha sonra yara seviyesine göre bakım veya yarayı kapatıcı ileri cerrahi tedavi uygulanır.
Cerrahi tedavide püf nokta hastanın en az 2 hafta cerrahi sonrası yara bölgesinin üzerine yatamayacak olduğunun bilinmesidir ki hasta eğer bunu sağlayamayacaksa yapılacak cerrahi müdehale başarısızlıkla sonuçlanabilir.
Daha ayrıntılı bilgi için plastik cerraha başvurunuz.
Saygılar...
Not: Yukarıdakiler genel açıdan bilgilendirmek amaçlı olup, kaynak niteliği içermez.



Yorum yap