liken planus: liken planus tedavisi cilt liken planus ailesel liken planus hastalığı

[maturidi]

liken planusta

Sebebi bilinmeyen ("liken ruber planus"ta oldugu gibi nadiren de sebebi bilinen), oldukca sik gorulen bir "papuloskuamoz" hastalik olan liken planusta, hastalarda cok kasintili, pullanan, duz tepeli lezyonlar bulunur. Tam olarak gelismis lezyonlarin rengi koyu kirmizi ile mor arasindadir. Lezyonlar pullanan plaklar olusturacak sekilde birbirleriyle birlesirler. Travmaya ugrayan bolgelerde yeni lezyonlar ortaya cikar (Koebner fenomeni). Tercih ettigi yerler diz ve bileklerin fleksor yuzleridir fakat vucut yuzeyinin bircok kisminda olabilir. Sacli deride, diger deri yuzeylerinde gorulen likenoid lezyonlarla birlikte veya tek basina inatci, skarlasan alopesi ("liken planopilaris") olabilir, fakat genellikle deri yuzeyinde en azindan follikuler hiperkeratoz bulunur. Hastalarin yaklasik yarisinda agiz lezyonlari da vardir ve bunlar ulserasyonlara bagli siddetli rahatsizlik olusturabilirler. Vakalarin %20 kadarinda da genital lezyonlar bulunur. Lezyonlarin merkezinde yuvarlak bir beyazlasma olabilir ve bu sifilitik sankrdan ayirmada onemlidir. Tirnaklar da etkilenebilir. Lezyonlarda kalin bir pullanma ("hipertrofik liken planus") ve hatta blisterler bile ("bulloz liken planus") olusabilir. Agiz boslugundaki kronik ulseratif liken planusta yassi hucreli karsinom gelisebilir fakat bu nadir gorulen bir durumdur.


PATOLOJI. Histopatolojik degisiklikler ayirdettiricidir. Travmaya ugramamis lezyonlarda, parakeratoz olmaksizin stratum korneumda kalinlasma ve sikilasma vardir. Granuler tabaka fokal olarak kalinlasir. Stratum spinozum da kalinlasmistir ve bazal keratinositler ortadan kalktigi icin bazal membran bolgesine dogru uzanir. Geride kalan bazal keratinositlerde sitoplazmik vakuolizasyon bulunabilir. Nekrotik bazal keratinosit kalintilari kolloid cisimcikler ("Civatte cisimcikleri") olarak gorunur.

Nekrotik keratinositlerin hemen cevresinde lenfositler birikir ("satellitozis"). Papiller dermis kalinlasir ve bant tarzinda lenfosit infiltrasyonuyla dolar. Tam olarak gelismis lezyonlarda lenfositler dermis epidermis sinirini siler. Papiller dermiste lenfositler kadar, melanofajlar ve fibrozis de bulunabilir. Dermis degisiklikleri karakteristik olarak yuzeyeldir ve papiller dermisi tutar fakat liken planopilariste kil follikullerinin derinliklerine kadar uzanabilir. Atrofik lezyonlarda nisbi hipergranuloz ile cok ince bir epidermis bulunabilir. Bulloz lezyonlarda dermis epidermis birlesim yerinde, bazal keratinositlerin nekrozundan kaynaklanan bir yarik vardir ve liken planus vakalarinin cogunda buna benzer daha kucuk yariklar bulunur ("Max Joseph mesafeleri").

Liken planus ilâclara sekonder, lupus eritematozus kaynakli gibi baska likenoid hastaliklardan ayirdedilmelidir. Likenoid ilâc erupsiyonlari dermiste hatta epidermiste orta derecede yogun olabilen eozinofillere sahiptir. Plazma hucreleri, ozellikle eozinofillerin bulunmadigi hallerde sekonder sifiliz ya da lupus eritematozus icin arastirma yapilmasini gerektirir. Bazi hastalarda lupus-liken planus cakisma sendromu (LE-LP overlap sendromu) denilen bir durum olusur; burada lupus lezyonlari klinik olarak liken planusa benzer ve bazi lezyonlar histopatolojik olarak dahi liken planustan ayirdedilemez. Dermis epidermis sinirinda ince granuler tarzda immunoglobulinlerin varligi gibi immunofloresan bulgular lupus eritematozusun gostergesidir. Liken niditus ve liken striatus yuzeyi parakeratotik bir pullanma ile ortulu, lenfositik infiltrasyon gosteren, kucuk likenoid papullere sahip farkli hastaliklardir. Liken striatusta papuller lineer bir dizilim gosterir. Histolojk olarak siklikla kil follikulleri ve ter bezlerini tutar hatta derin dermise de ilerler.

[maturidi]

LİKEN ...........İstanbul Tıp

SORU: Liken Planus nedir,nasıl bir hastalıktır?

YANIT: Liken Planus;deri,deri ekleri ve mukozaların(başta ağız içi, yemek borusu,kadın cinsel organın parçaları olan vulva, vagen) ve erkek cinsel organının tutulduğu iyi huylu bir deri hastalığıdır.

SORU: Bu hastalığın oluşumundaki başlıca etkenler nelerdir, ne gibi hastalıklara eşlik edebilir?

YANIT: Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, psikojenik stres gelişmesinde başlıca rol oynar.Bunun dışında bazen hepatit B,hepatit C,primer biliyer siroz gibi karaciğer hastalıklarına ve diyabet (şeker hastalığı)?e eşlik edebilir.

SORU: Kimlerde ve hangi yaşlarda daha sık görülür?

YANIT: 30-60 yaş arasında daha sık olmak üzere her yaşta görülebilir. Kadınlarda biraz daha sıktır.

SORU: Hastalıkta ortaya çıkan döküntülerin tipik görünütüsü nasıldır?

YANIT: Döküntüler genellikle 1mm ile 1cm arası değişen boyutlarda, hafif kabarık, sınırı düzensiz, mor renkli, parlak oluşumlardır. Üzerlerinde gri veya beyaz çizgilenmeler bulunması oldukça tipiktir. Döküntüler ilk başta kırmızı olup sonra asıl rengi olan mora dönüşebilir. Ağız içinde yerleşen döküntüler ise beyaz, hafif kabarık, silmekle geçmeyen, küçük yada daha yaygın oluşumlar şeklindedir. Bazen de dil üzerinde harabiyete sebep olabilir. Kadın ve erkek cinsel organlarındaki döküntüler ağız içinde çıkanlara benzerlik gösterebilir.

SORU: Liken Planus?lu hastada ne gibi şikayetler olabilir?

YANIT: Özellikle başlangıç döneminde şiddetli kaşıntı olabilir. Bunun dışında ateş, halsizlik, bulantı, kusma, ishal gibi diğer pekçok hastalıkta görülebilecek şikayetler görülmez.

SORU: Hatalığa ait döküntülerin ne gibi özellikleri vardır?

YANIT: Deri döküntüleri kaşımaya bağlı etkilerle ortaya çıkabilir ve çizgisel görünüm buna işarettir. Döküntülerin en sevdiği vücut bölgeleri; el ve ayak bilekleriyle ön kol iç yüzüdür. Küçük döküntüler birleşerek geniş oluşumlar meydana getirebilirler. Kabarık ve geniş döküntüler özellikle bacak ön yüz ve uylukta yerleşirler.Başka bir tipinde ise döküntüler normal renginden farklı olarak kahverengi ve siyahımsı renklerde olabilirler.

SORU: Hastalığın tanısı nasıl konur?

YANIT: Tanı doktorun klinik gözlemiyle konur,gerektiğinde biyopsiyle yani lezyondan parça alınarak tanı kesinleştirilir. Bazen lezyon kenarından alınan parçanın özel bir mikroskopta incelenmesi yani Direkt İmmünfloresan (DİF) tetkiki de tanıda yardımcıdır.

SORU: Hastalığın seyri nasıldır?

YANIT: Liken Planus çoğunlukla 1-1.5 yıl içinde iz bırakmadan iyileşir, ançak bazen atrofi dediğimiz tutulan derinin incelmesiyle de sonlanabilir. Bu hastalıkta %20 olguda bir veya birkaç kez nüks görülür. Ağız içi tutuluma ait erozif-ülseratif formda yani dilde hasarlanma yapan tipte kanserleşme riski vardır.

SORU: Liken Planusta tedaviyi etkileyen faktörler nelerdir?

YANIT: Liken Planusta tedavi seçimi lezyonların yerleşimi, tipi, yaygınlığı ve sübjektif semptomların varlığına göre değişir. Bunun dışında ağız içi, yemek borusu ve genital bölge yani cinsel organların olduğu bölge tutulumuna göre de tedavi etkilenir. Örneğin; az sayıda döküntüsü olan hastalarda deriye sürülen ilaçlar yeterli olabilirken yaygın hastalık ve şiddetli şikayetlerle başvuran hastalarda ağızdan ilaç tedavisine başvurmak gerekebilir.

SORU: Tedavide ne gibi ilaçlar kullanılır,kullanırken nelere dikkat edilmelidir?

YANIT: Hastalığın tedavisinde en çok kullanılan ilaçlar,kaşıntıyı önlemeye yönelik olarak sedatif(sakinleştirici) etkili antihistaminikler (Atarax, Avil vs..) ve topikal yani sürme şeklinde kullanılan güçlü kortizon içeren merhemlerdir (psovate, dermovate, elocon vs..). Kortizonlu merhemler doktor kontrolü dışında uzun vadeli kullanılmamalıdır. Aksi takdirde deride incelme, kıllanma, stria denilen ince, çizgilenmeler, telenjiektazi yani ince damarlanmalar oluşabilir. Ağızdan verilen kortizonlu ilaçlar en çok tercih edilen tedavi şekillerinden birisidir ve daha dirençli olgularda asitretin (a-vitamini türevi) ve siklosporin (bağışıklık sistemini baskılayarak hastalığın oluşma mekanizmasını kıran) gibi

İlaçlarda sistemik yoldan uygulanabilir.Asitretin yani Neotigason kullanımında düzenli olarak yapılan aylık kan tahlilleri ilacın karaciğere, kandaki lipid düzeylerine ve kan değerlerine etkisinin takibi açısından önemlidir.

[igokcek]

Liken Hastalığı

Ben Ahmet Sarıyerden bende ve ailemde liken var ağız içi, cinsel orğanlar ve kollarımızda oldukca çok liken vardı.15 yıl doktor doktor gezdik çaresi yok, hatta ışın tedavisi gördük sonuç yok.İbrahim beyin sitesini gördük, kendisi ile konuştuk.Likene karşı iksir ve tonik alıp kullananlar oldu.Fakat iyi olup olmadıklarını bilmiyorum.Çünkü bana dönen olmadı, benimde bunları araştıracak vaktim yok çok yoğun olmamdan dedi.Biz düşündük ve iksir ve toniki alalım dedik ve aldık.Likenlerden 2 ayda kurtulduk.15yıl boşuna acı çekmişiz ve o kadar parayı sokağa dökmüşüz.Bu iksir ve tonik gerçekten iksir.Bizim tanıdık Mehmet beyde bu likenden muzdaripti onuda ibrahim beye gönderdim.

Ahmet bey ve ailesi ile tanışıp konuşmuştum.Ama onlarla o kadar konuştumki adeta yoruldum.Tabii onlarıda anlamak lazım, bu kadar yıl iyileşimemiş likenleri ben iyileştiririm diyorum, fakat henüz elimizde iyileşen bir örnek yoktu.İyileşen var, ama malesef geri dönüp yazan olmadığından elimizde örenek yoktu.Şimdi bu örnekte var elimizde çok şükür.

[OMAMA]

liken

bende de 5 yıldır liken var yüzde çöküntü olustu kafa derimde de çöküntü olustu sacları çook döküldü
üreme bölgesindede dökülme oldu benzer şikayeti olup tedavi olan arkadas varmı

[igokcek]

bende de 5 yıldır liken var yüzde çöküntü olustu kafa derimde de çöküntü olustu sacları çook döküldü
üreme bölgesindede dökülme oldu benzer şikayeti olup tedavi olan arkadas varmı

Harici olarak Çay Ağacı Yağı sürülür ve LADEN GÜLÜ FORTE, SİNİRLİ OT FORTE, Gökçek Aloe Vera JEL ve Gökçek İKSİR, Mantar çayı ve Enfeksiyon Çayı kullanmanız gerekir.Bağırsaklarınıza mantar yerleşmiş, mantarlar tedavi edilmeden tedavi olmazsınız, çünkü mantarların üretmiş olduğu toksik maddeleri karaciğer arıtamazsa diğer organlara depolar.Hangi organa veya dokuya toksik madde depolanırsa orda problem çıkar.Günümüzde bakterilerin teşhisi kan, idrar ve gaita tahlilleri hemen yapılabilir, fakat mantarların teşhisi hemen hemen imkansız ve ancak belirtileri ve dilden anlaşılabilir.Antibiyotikler ve yanlış beslenme (tatlı, peynir türleri, siyah çay, kola vs) mantarları çoğaltır ve daha da kötüleşirsiniz.Kimyasal ilaçlar ve yanlış beslenme nedeniyle bozulan asit-baz dengesini kurmak gerekir, çünkü mikroplar asidik ortamda daha hızlı çoğalırlar.Her Lokma en az 30 defa çiğnenmeli, doğru ÇİĞNEME den yutulan besinler mide başta olmak üzere diğer organlara zarar verir.Hücre merkezlerinde bulunan mitokondirininleri soba veya mini atom sentraline benzetebiliriz.Sobaya kalitesiz kömürü doldurursanız duman içinde kalırsınız ve aşırı artık madde (kül, duman, is) ortaya çıkar.Çiğnenmeyen besinlerde kalitesiz kömür gibi hücreler, hücre araları, bağ dokuları ve bütün organlarda artık madde (cüruf) yoğunlaşmasına sebep olur.Cüruflu ortamda ise bakteri, virüs ve mantarlar çok kolay çoğalır ve bağışıklık sistemi zayıflar, kişi önce halsiz, dermansız, yorgun olur ve aşırı uyur sonra ise birçok hastalığa yakalanır.

[memoly84]

bilgi

gerçekten dedğiniz gibi bu gökçek iksir ve gökçek tonik dedğiniz şeyler kesin tedavi ediyor mu?... eğer ediyorsa hemen alırım... ben de liken planustan muzdaribim çünkü...ayrıntılı bilgi istiyorum lütfen....

[igokcek]

gerçekten dedğiniz gibi bu gökçek iksir ve gökçek tonik dedğiniz şeyler kesin tedavi ediyor mu?... eğer ediyorsa hemen alırım... ben de liken planustan muzdaribim çünkü...ayrıntılı bilgi istiyorum lütfen....

Evet gerçekten tedavi ediyor.

[ayse mert]

liken planoplaris

sayın hocam
bende konuda belirtilen hastalık var 4 yıldır bir takımilaçlar kullandım ancak her hangibir iyileşme görmedim.saçlarımın üst bölümünde açılmalar oldu ve hala ilerlemekte konu ile ilgili olaraksizin öneriniz nedir

[igokcek]

sayın hocam
bende konuda belirtilen hastalık var 4 yıldır bir takımilaçlar kullandım ancak her hangibir iyileşme görmedim.saçlarımın üst bölümünde açılmalar oldu ve hala ilerlemekte konu ile ilgili olaraksizin öneriniz nedir

Harici olarak Çay Ağacı Yağı sürülür ve LADEN GÜLÜ FORTE, SİNİRLİ OT FORTE, Gökçek Aloe Vera JEL ve Gökçek İKSİR, Mantar çayı ve Enfeksiyon Çayı kullanmanız gerekir.Bağırsaklarınıza mantar yerleşmiş, mantarlar tedavi edilmeden tedavi olmazsınız, çünkü mantarların üretmiş olduğu toksik maddeleri karaciğer arıtamazsa diğer organlara depolar.Hangi organa veya dokuya toksik madde depolanırsa orda problem çıkar.Günümüzde bakterilerin teşhisi kan, idrar ve gaita tahlilleri hemen yapılabilir, fakat mantarların teşhisi hemen hemen imkansız ve ancak belirtileri ve dilden anlaşılabilir.Antibiyotikler ve yanlış beslenme (tatlı, peynir türleri, siyah çay, kola vs) mantarları çoğaltır ve daha da kötüleşirsiniz.Kimyasal ilaçlar ve yanlış beslenme nedeniyle bozulan asit-baz dengesini kurmak gerekir, çünkü mikroplar asidik ortamda daha hızlı çoğalırlar.Her Lokma en az 30 defa çiğnenmeli, doğru ÇİĞNEME den yutulan besinler mide başta olmak üzere diğer organlara zarar verir.Hücre merkezlerinde bulunan mitokondirininleri soba veya mini atom sentraline benzetebiliriz.Sobaya kalitesiz kömürü doldurursanız duman içinde kalırsınız ve aşırı artık madde (kül, duman, is) ortaya çıkar.Çiğnenmeyen besinlerde kalitesiz kömür gibi hücreler, hücre araları, bağ dokuları ve bütün organlarda artık madde (cüruf) yoğunlaşmasına sebep olur.Cüruflu ortamda ise bakteri, virüs ve mantarlar çok kolay çoğalır ve bağışıklık sistemi zayıflar, kişi önce halsiz, dermansız, yorgun olur ve aşırı uyur sonra ise birçok hastalığa yakalanır.

[ttekin]

ben bu hastalığı 20 yıldır çekiyorum,erciyes ünv.tıp-ege ünv.tıp-çapa tıp fakültelerinde tedavisi olmadığı söyleniyor.eğer bu rahatsızlığın tedavisini başarmışsanız ben bunu bırakın türkiyeye dünyaya duyururum..en iyi reklam bire bir olanıdır.bu tonakleri nasıl alacağız,fiyatları nedir..bir yıldır nden biri dönüp buraya yazmamış ben iyileştim diye..merakkımdan değil günümüz şartlarından dolayı soruyorum malumunuz...

[igokcek]

ben bu hastalığı 20 yıldır çekiyorum,erciyes ünv.tıp-ege ünv.tıp-çapa tıp fakültelerinde tedavisi olmadığı söyleniyor.eğer bu rahatsızlığın tedavisini başarmışsanız ben bunu bırakın türkiyeye dünyaya duyururum..en iyi reklam bire bir olanıdır.bu tonakleri nasıl alacağız,fiyatları nedir..bir yıldır nden biri dönüp buraya yazmamış ben iyileştim diye..merakkımdan değil günümüz şartlarından dolayı soruyorum malumunuz...

İnsanlar iyileştikten sonra hasta olduklarını unutuyorlar. Harici olarak Çay Ağacı Yağı sürülür ve LADEN GÜLÜ FORTE, SİNİRLİ OT FORTE, Gökçek Aloe Vera JEL ve Gökçek İKSİR, Mantar çayı ve Enfeksiyon Çayı kullanmanız gerekir.Bağırsaklarınıza mantar yerleşmiş, mantarlar tedavi edilmeden tedavi olmazsınız, çünkü mantarların üretmiş olduğu toksik maddeleri karaciğer arıtamazsa diğer organlara depolar.Hangi organa veya dokuya toksik madde depolanırsa orda problem çıkar.Günümüzde bakterilerin teşhisi kan, idrar ve gaita tahlilleri hemen yapılabilir, fakat mantarların teşhisi hemen hemen imkansız ve ancak belirtileri ve dilden anlaşılabilir.Antibiyotikler ve yanlış beslenme (tatlı, peynir türleri, siyah çay, kola vs) mantarları çoğaltır ve daha da kötüleşirsiniz.Kimyasal ilaçlar ve yanlış beslenme nedeniyle bozulan asit-baz dengesini kurmak gerekir, çünkü mikroplar asidik ortamda daha hızlı çoğalırlar.Her Lokma en az 30 defa çiğnenmeli, doğru ÇİĞNEME den yutulan besinler mide başta olmak üzere diğer organlara zarar verir.Hücre merkezlerinde bulunan mitokondirininleri soba veya mini atom sentraline benzetebiliriz.Sobaya kalitesiz kömürü doldurursanız duman içinde kalırsınız ve aşırı artık madde (kül, duman, is) ortaya çıkar.Çiğnenmeyen besinlerde kalitesiz kömür gibi hücreler, hücre araları, bağ dokuları ve bütün organlarda artık madde (cüruf) yoğunlaşmasına sebep olur.Cüruflu ortamda ise bakteri, virüs ve mantarlar çok kolay çoğalır ve bağışıklık sistemi zayıflar, kişi önce halsiz, dermansız, yorgun olur ve aşırı uyur sonra ise birçok hastalığa yakalanır.

[alitamer]

merhaba arkadaslar bende lıken planusdenılen su rahatsızlıgı yaklasık 2 yıldan berı cekıyorum. ve gıtmedıgım doktor kalmadı hastalık tamamıyle gecmedı. ve ıbrahım beyın sıtesını ınternetten arastırırken buldum. ve lıchen planus hastalıgını tedavı ettıgını yazılan yorumlardan gordum . suan 35 gun oldu tedavıye baslayalı ıksır tonık ve enfeksıyon cayı kullanıyorum ıbrahımın beyın tavsıye ettıgı hala devam edıyorum ıksır tonık ve enfeksıyon cayını kullanmya ustunde yazdıgı kadar ıcıyorum cay kola kahve asıtlı ıcıcekler tatlı ve hamur ısı yemıyorum ama suana kadar bır degısıklık olmadı hastalıgımda artı yenı cıkan lıkenler var kesın kurtulabılırım dıymı ıbrahım bey bundan artık cok sıkıldım bu rahatsızlıktan ?

[igokcek]

merhaba arkadaslar bende lıken planusdenılen su rahatsızlıgı yaklasık 2 yıldan berı cekıyorum. ve gıtmedıgım doktor kalmadı hastalık tamamıyle gecmedı. ve ıbrahım beyın sıtesını ınternetten arastırırken buldum. ve lıchen planus hastalıgını tedavı ettıgını yazılan yorumlardan gordum . suan 35 gun oldu tedavıye baslayalı ıksır tonık ve enfeksıyon cayı kullanıyorum ıbrahımın beyın tavsıye ettıgı hala devam edıyorum ıksır tonık ve enfeksıyon cayını kullanmya ustunde yazdıgı kadar ıcıyorum cay kola kahve asıtlı ıcıcekler tatlı ve hamur ısı yemıyorum ama suana kadar bır degısıklık olmadı hastalıgımda artı yenı cıkan lıkenler var kesın kurtulabılırım dıymı ıbrahım bey bundan artık cok sıkıldım bu rahatsızlıktan ?

Ali bey tedavi tedavi 3-4 ay sürebilir demiştim, yani henüz çok erken

[gurselgun]

lıchen planus

merhaba hocam ben samsundan
gürsel bir yıldır sol bileğimdeki ufak bir kaşintı cok kere doktora gitmeme rağmen iyileşmedi aksine iyice coğaldı en son gittiğim medikal park hastanesindeki biyopsiye göre bu lichen planus tesisi koyuldu verdiği alerji hapı ve bır merhem in pek fayda vermiyeceğini de belirtti internette araştırırken busiteye rasladım busizdeki bitkisel ilacları nerden bulurum fiatı nedir bilgilendirirseniz cok memnunolurum saygılarımla

[igokcek]

merhaba hocam ben samsundan
gürsel bir yıldır sol bileğimdeki ufak bir kaşintı cok kere doktora gitmeme rağmen iyileşmedi aksine iyice coğaldı en son gittiğim medikal park hastanesindeki biyopsiye göre bu lichen planus tesisi koyuldu verdiği alerji hapı ve bır merhem in pek fayda vermiyeceğini de belirtti internette araştırırken busiteye rasladım busizdeki bitkisel ilacları nerden bulurum fiatı nedir bilgilendirirseniz cok memnunolurum saygılarımla

Harici olarak Çay Ağacı Yağı sürülür ve LADEN GÜLÜ FORTE, SİNİRLİ OT FORTE, Gökçek Aloe Vera JEL ve Gökçek İKSİR, Mantar çayı ve Enfeksiyon Çayı kullanmanız gerekir.Bağırsaklarınıza mantar yerleşmiş, mantarlar tedavi edilmeden tedavi olmazsınız, çünkü mantarların üretmiş olduğu toksik maddeleri karaciğer arıtamazsa diğer organlara depolar.Hangi organa veya dokuya toksik madde depolanırsa orda problem çıkar.Günümüzde bakterilerin teşhisi kan, idrar ve gaita tahlilleri hemen yapılabilir, fakat mantarların teşhisi hemen hemen imkansız ve ancak belirtileri ve dilden anlaşılabilir.Antibiyotikler ve yanlış beslenme (tatlı, peynir türleri, siyah çay, kola vs) mantarları çoğaltır ve daha da kötüleşirsiniz.Kimyasal ilaçlar ve yanlış beslenme nedeniyle bozulan asit-baz dengesini kurmak gerekir, çünkü mikroplar asidik ortamda daha hızlı çoğalırlar.Her Lokma en az 30 defa çiğnenmeli, doğru ÇİĞNEME den yutulan besinler mide başta olmak üzere diğer organlara zarar verir.Hücre merkezlerinde bulunan mitokondirininleri soba veya mini atom sentraline benzetebiliriz.Sobaya kalitesiz kömürü doldurursanız duman içinde kalırsınız ve aşırı artık madde (kül, duman, is) ortaya çıkar.Çiğnenmeyen besinlerde kalitesiz kömür gibi hücreler, hücre araları, bağ dokuları ve bütün organlarda artık madde (cüruf) yoğunlaşmasına sebep olur.Cüruflu ortamda ise bakteri, virüs ve mantarlar çok kolay çoğalır ve bağışıklık sistemi zayıflar, kişi önce halsiz, dermansız, yorgun olur ve aşırı uyur sonra ise birçok hastalığa yakalanır.