Larenjit nedir?, PSÖDOKRUP, Larenjitin Tedavisi, Gırtlak İltihabı, Akut Larenjit

[maturidi]

Oğlum 3 yaşında krup’a yakalandı önce burun akıntısı, boğaz ağrısı, huzursuzluk ve ateşlenme oluyordu sonra nefes alırken hırlama şeklinde ses çıkarmaya başladı.Çocuk doktoru antibiyotik ve kortizonlu ilaçlar veriyor ve enhelasyon yapıyordu durumu iyileşiyordu.Önceleri 2 ayda bir görülen bu rahatsızlık ayda bir görülmeye başladı en sonda 2 haftada bir görülüyor ve hemen acile götürüyorduk.Krup hakkında araştırma yaparken.İbrahim gökçek beyin sitesine girdik ve kendisi ile görüştük.Gökçek İksir ve enfeksiyon çayı kullanın bir bakalım, eğer faydası olmazsa Almanya’dan bir hap getirteyim dedi.İksir ve çayı çocuk içtikten bir hafta sonra krup’u çok hafif bir defa daha geçirdi ve şimdi altı hafta oldu, kurup’tan eser kalmadı.Hocam çocuktan krup’tan eser kalmadı.Allah razı olsun, fakat yinede ileride yeniden yakalanabilir mi diye içimde bir korku var siz ne dersiniz.Ne yapabilirim, çoğumun bir daha bu hastalığa yakalanmaması için.

Yılmaz bey çocuğunuzun bağışıklık sistemi güçlenmiş ve virüsü yenmiş, fakat siz Yoğurt Otu Forte, Zerdeçal Forte, Spirulina Forte, Gökçek Aloe Vera Jel ve Gökçek İksir, Kist çayı ve Enfeksiyon Çayı kullanmanız gerekir.Barsak Mantar ve Bakterileri toksik maddeler üretir ve Karaciğer bu toksik maddeleri arıtmaz ise diğer organlara depolanır ve organlarda çeşitli rahatsızlıklar görülmeye başlar. Günümüzde Bakterilerin teşhisi kan, idrar ve gaita tahlilleri hemen yapılabilir, fakat mantarların teşhisi hemen hemen imkansız ve ancak belirtileri ve dilden anlaşılabilir.Kimyasal ilaçlar ve yanlış beslenme mantarları çoğaltır ve vücudun asit-baz dengesini bozulur ve oluşan asitik ortamda mikroplar hızlı çoğalırlar.Aksi halde çok yoğun cüruf oluşur.Cüruflu ortamda ise bakteri, virüs ve mantarlar çok kolay çoğalır ve bağışıklık sistemi zayıflar, kişi önce halsiz, dermansız, yorgun olur ve aşırı uyur sonra ise birçok hastalığa yakalanır.

Larenjit nedir?

Larenks’in (gırtlağın) iltihabi hadisesi. Larenjit, (had) ve (müzmin) olarak ikiye ayrılıra) Akut larenjit (Had larenjit): Mikroorganizmalar, zedeleyici kazalar (travmalar), bazı kimyevi maddelerin tahrişi, aşırı ısı, iyonize edici radyasyon ve antijenantikor reaksiyonlarıyla olabilir. Bunlardan, akut larenjitlere örnek olarak, mikroorganizmalarla olan akut larenjit en önemlisidir. Mikrobik larenjit (infektif larenjit): Genellikle burun ve boğazın akut iltihabi olaylarına bağlı olarak gelişir. Mikrop, çoğunlukla virüstür ve üzerine bakteriyel infeksiyon eklenir. En çok rhinovirüs ve influenza virüsleriyle olur. Adenovirüslerle de olduğu gösterilmiştir. Virüs tarafından hasara uğratılan sümüksü zarlarda (mukozalarda), beta hemolitik streptekok, hemofilus influenza ve daha az olarak pnömokok cinsi bakteriler üreyebilir.
Klinikte ateş, üşüme, iştahsızlık ve halsizlik, boğazda kuruluk ve yanma hissi olur. Larenjite has olarak, ses değişikliği en önemli bulgudur. Ses tonunda düşme, uykudan uyanıldığında belirginleşen ses kısıklığı olur. Konuşmak ağrılı olabilir ve hasta hiç konuşamaz hale gelebilir. Bu bulgu, ses tellerinde şişme ve iltihabi hadiseye bağlıdır. Solunum, erişkinlerde etkilenmez, çocuklarda larenks mukozası,altındaki dokulara daha gevşek bağlandığından nefes almakta güçlük ve genellikle gece başlayan, havlar tarzda öksürük ortaya çıkar. Üst solunum yolu, kalem ucu kadar daralabilir. Bu halde acil tedavi, hatta soluk borusuna boyundan delik açmak (trakeotomi) gerekir.Birkaç gün sonra mukozadaki birikim daha yumuşak hale gelir ve öksürükle artabilir. Hasta, birikimi attığı zaman rahatlamaya başlar ve hastalık 7-10 günde iyileşir.Hasta sesini kullanmakta ısrar eder veya biraz iyileşince eskisi gibi kullanmaya çalışırsa iyileşmesi uzar. Bunun dışında virüsün tipi sebebiyle de iyileşme uzayabilir.Erişkinlerin tedavisinde en önemli nokta hastanın bir süre sesini kullanmamasıdır. Çünkü ses çıkarılırken larenks mukozası kolayca tahriş olur ve iyileşmesi tam olmazsa müzmin larenjite gidiş olabilir. Mikroba uygun antibiyotikler verilir. Ayrıca hastayı rahatlatmak için buhar, ağızdan fazla miktarda sıvı, aspirin ve öksürük şurupları verilebilir.Çocuklarda oksijenli soğuk buhar, damar yoluyla verilen steroitli ilaçlar genellikle yeterli olur. Nadiren trakeotomi açılır. Gerekli görülürse, mikroba uygun antibiyotikler ve sakinleştirici ilaçlar kullanılır. Akut larenjit teşhisi konulurken difteri, mikrobik olmayan larenjitler ve mikrobik olanların ayrımı, tedaviyi belirlemekte son derece önemlidir.b) Kronik larenjit (Müzmin larenjit): Bu başlıkta çok sayıda hastalık vardır. Herbirinin teşhis ve tedavisi ayrı olduğundan, sadece uzun süreli ses kısıklığı ortak özellik olarak belirtilip bu hastalıkların sınıflanması kısaca şöyledir:Müzmin özel olmayan larenjitler:Dokuda büyüme yapmayan larenjit; dokuda müzmin büyüme yapan larenjit; doku küçülmesi yapan larenjit; ses teli polipleri (saplı tomurcuk); ses tellerinin polip benzeri yozlaşmaları; sapsız tomurcuk (nodül).Müzmin özel larenjitler:Larenks tüberkülozu; larengeal kupus hastalığı; larenks frengisi; larenks cüzzamı; larenks mantar hastalıkları.

Sözlükte "larenjit" ne demek?

1. Gırtlaktaki aşırı ve süreğen yangı.

Larenjit kelimesinin ingilizcesi

n. laryngitis
Köken: Fransızca

[maturidi]

Larenjit İçin Evde Tedaviler

Larenjit, ses kutusunun yani, gırtlağın iltihaplanmasını ifade eder. Vakaların büyük bir kısmı gırtlağın aşırı kullanılması ve sürekli olarak tahriş edilmesinden kaynaklanır. Vakaların az bir kısmında da larenjit, virüs ya da hastalık yapan diğer mikropların neden olduğu enfeksiyonlardan kaynaklanır.

Larenjit, ses kutusunun yani, gırtlağın iltihaplanmasını ifade eder. Vakaların büyük bir kısmı gırtlağın aşırı kullanılması ve sürekli olarak tahriş edilmesinden kaynaklanır. Vakaların az bir kısmında da larenjit, virüs ya da hastalık yapan diğer mikropların neden olduğu enfeksiyonlardan kaynaklanır. Normal ses çıkarırken, ses telleri yumuşak bir şekilde açılır ve kapanır. Hastanın larenjitli olduğu sırada ise, ses tellerinin iltihaplanması sesin geçişini engeller ve sonuçta boğuk ya da kulak tırmalayıcı bir ses çıkar. Larenjitin, yani gırtlak iltihabının diğer belirtileri de zayıf ses, boğaz kuruluğu, boğaz acısı ve kuru öksürüktür. Ağır enfeksiyon durumlarında larenjit ses kaybına neden olur.

Hastalığa has belirtilerin ortaya çıkışına göre, larenjit akut (şiddetli) ya da kronik (müzmin, sürekli) olabilir. Akut larenjit bir iki hafta, kronik larenjit ise üç haftadan fazla devam edebilir. Vakaların çoğunluğu akut türündedir ve reçetesiz satılan ilaç tedavileriyle, evde yapılan tedavilere olumlu cevap vermektedirler. Kronik; yani daha uzun sürmesi ve belirtilerinin sürekli tekrarlanmasıyla karakterize olan larenjit durumları, ciddi sağlık sorunlarının göstergesi olabilir. Bu nedenle, diğer tıbbi sorunların bertaraf edilmesi için, larenjitin zamanında ve doğru bir şekilde tanısının konulması her zaman tavsiye edilmektedir.
Larenjit İçin Evde Tedaviler

Daha önce ifade edildiği gibi, akut larenjit aşağıdaki yöntemlerle tedavi edilebilir. Büyük çoğunlukla larenjit belirtileri, üşütme, grip, streptococcus bakterisi kaynaklı boğaz enfeksiyonu ile solunum yolu enfeksiyonu ve gastroözofajeal reflü (GERD) gibi diğer sağlık problemleriyle alevlenir. Bu nedenle, larenjit için uygulanacak ev tedavisi temelde yatan hastalığa göre değişiklik gösterir. Örneğin eğer neden, ses telleri zorlanmasıysa larenjit için en etkin ev tedavisi, sesi dinlendirmektir. Aşağıdakiler evinizde uygulayabileceğeniz bazı etkili ev çareleridir.

• Bağırmaktan kaçının. Larenjit için en etkin ev tedavisi, ses kutusunun yani gırtlağın iyice dinlendirilmesidir. Diğer bir deyişle, larenjiti olan kişi yüksek sesle ve uzun süre konuşma alışkanlığı edinmemelidir, yoksa gırtlak iltihaplanmasını daha da kötüleştirecektir.
• Fısıldayarak konuşmayın: Fısıldamak gırtlak enfeksiyonu için tetikleyicidir. Fısıltı çok alçak sesle konuşmak bile olsa, gırtlağı normal konuşmada olduğundan daha fazla zorlar. Bu nedenle larenjitli bir hasta, mümkün olduğunca fısıldamaktan kaçınmalıdır.
• Burnunuzdan nefes alın: Doğal larenjit tedavilerinden birisi de burundan nefes almaktır. Bu, gırtlağın soğuk havaya maruz kalmamasını ve ağızdan nefes almada olduğunun aksine, kurumamasını garanti eder. Temel nefes alma teknikleri konusunda daha fazla okuyun.
• Buhar çekmek: Larenjitin tedavisinde buhar solumak ve buhar banyosu yapmak etkili bir ev tedavisi yöntemidir.
• Çukur bir kaptaki kaynamış suyu kullanarak buhar soluyun. Buhar banyosu için, banyoyu kapatın ve suyu en sıcak ayarında bir süre akıtarak banyoyu buharla doldurun. Sonrasında ise, buhar dolu banyonuzda 10-15 dakika oturabilirsiniz.
• Nemlendirici cihaz kullanmak: Nem yapıcı bir cihaz, odada tavsiye edilen nem seviyesini sağlamaya yardım eder ve kuru bir çevreyi engeller. Bu nedenle, odada nem cihazı kullanmak en iyi tedavilerden birisidir. Nem cihazının faydaları üzerine daha fazla okuyun.
• Çok su için: Kişinin vücudunda mümkün olduğunca çok su olması, larenjit belirtilerinin görülme süresini kısaltmaya yardım eder. Gırtlak enfeksiyonundan kurtulmak için, her gün bol miktarda (8-10 bardak) su için.
• Limon ve bal karışımı: İçine limon ve bal karıştırılmış çay içebilirsiniz. 250 mililitre suyu kaynatın, içine bir limon sıkın ve iki tatlı kaşığı bal ekleyin. Karışım biraz soğuyunca da için.
• Boğazınızı nemlendirin. Kuru boğaz, larenjiti daha da kötüleştirdiği için, bu rahatsızlıkla baş etmek için boğazı nemlendirmek iyi bir önlemdir. Sevdiğiniz sakızdan bir parça çiğneyebilir ya da tuzlu su ile gargara yapabilirsiniz.
• Dekonjestan maddelere hayır deyin: Dekonjestanların (burun açıcısı vb. maddeler) kullanımı, larenjit belirtileri süresince kesinlikle önerilmez. Bunun nedeniyse, bu ilaçların, larenjiti daha da alevlendiren boğaz kuruluğuna yol açmalarıdır.
• Boğazınızı temizlemekten kaçının. Boğaz kuruluğu ve boğaz ağrısı gibi larenjit belirtileri varken, öksürme ve boğaz temizleme eğilimi çok güçlüdür. Öksürmek ya da boğazı temizlemek ise gırtlaktaki tahriş oranını artırır; bu nedenle mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.
• Sigara içmekten kaçının: Larenjit için diğer bir çare, sigara içmekten ve diğer zararlı dumanları solumaktan kaçınılmasıdır. Duman ve tütsü, gırtlağın durumunu kötüleştirir. Bu nedenle, larenjitin iyileşmesi için bu tür tahriş edicilere maruz kalma süresini minimuma indirmek önerilmektedir. Sigara içmenin etkileri konusunda daha fazla okuyun.

Yukarıdaki tüyolara ek olarak, larenjit için ayrıca homeopatik (aynı işlevi gören) çareler de vardır. Eğer homeopatik ilaçlar uygulamayı planlıyorsanız, mutlaka güvenilir bir markadan satın aldığınızdan emin olun. Larenjit için uyguladığınız ev çarelerinin ardından belirtilerde bir değişiklik olmadıysa, iyi bir doktora gitmeniz ve önerilerini almanız tavsiye edilir.

[maturidi]

Larenksin İltihapları	Doç. Dr. Oğuz BASUT
Akut Larenjit
Akut larenjit genellikle akut viral üst solunum yolu enfeksiyonlarına eşlik eder. Fizik muayenede larenksin mukoza yüzeylerinde yaygın hiperemi veya vaskülarizasyonda artış görülür. Nedenler, viral, bakteriyel, toksik veya mekanik olabilir.Semptomlar: - Hafif ateş, halsizlik - Ses kısıklığı - Öksürük - Larengoskopide kızarık, ödemli vokal kordlarTedavi: - Solunum havasının nemlendirilmesi - Bol hidrasyon ve mukolitik ajanlar - Öksürük kesiciler, ekspektoranlar - Ses istirahati - Bakteriyel kontaminasyon düşünülüyorsa sistemik antibiyotik (H.influenza, streptokok ve stafilokoklara etkili) - Belirgin ödem varlığında sistemik kortikosteroid
Quincke Ödemi
Dudakların, dilin, larenks mukozasının şişliği ile karakterize akut anjionörotik ödemdir.Ödem oluşumunda histamin serbestleşmesi sorumlu tutulmaktadır. Bu allerjik, toksik, fiziksel veya immünolojik nedenlerle meydana gelebilir.Semptomlar: -Dispne -Seste boğuklukTedavi: -Anti-histaminikler -Adrenalin -Sistemik kortikosteroid -Ciddi solunum problemi olduğunda endotrakeal entübasyon yapılır, trakeotomi bazen gerekli olabilir.
Epiglottit
Larenks girişinin sıklıkla hiperakut seyreden, ödemli, flegmonlu iltihabıdır. Daha çok Haemophilus influenzae Tip B, Streptococcus pneumonia gibi bakterilerle oluşur. Genellikle öncesinde nazofarenks bölgesi enfeksiyonları vardır. Ağırlıklı olarak okul çağındaki çocuklarda görülür. Erişkinlerde ise sıklıkla epiglotit abseleşmeye yol açar. Çocukluk çağında dar anatomik oranlar nedeni ile çok tehlikeli, hayatı tehdit eden hastalık tablosudur. Bundan dolayı acil olarak tedavisinin yapılması gerekmektedir.Semptomlar: -Ateş -Genel durumda bozulma -Dispne -Larengoskopide epiglot şiş, ödemli ve hiperemikTedavi: -Soğuk buhar inhalasyonu -Parenteral sistemik antibiyotikler -Sistemik kortikosteroid -Ciddi solunum problemi olduğunda endotrakeal entübasyon yapılır, trakeotomi bazen gerekli olabilir.
Stenozan larengotrakeit (psödokrup)
Küçük çocuklarda görülen, virus enfeksiyonlarına bağlı gelişen ve gevşek subglottik dokuların iltihabi şişmesine neden olan hastalık tablosudur.Semptomlar: -Giderek şiddetlenen ve havlar tarzda öksürük -Dispne -Tiraj -SiyanozTedavi: -Solunum havasının nemlendirilmesi -Parenteral sistemik antibiyotik profilaksisi -Dispnesi olan olgular hastanede gözlem altında tutlmalıdır -Ciddi olgularda sistemik kortikosteroid eklenebilir -Ciddi solunum problemi olduğunda endotrakeal entübasyon yapılır, trakeotomi bazen gerekli olabilir.
Kronik Larenjit
Üç formu ayırt edilmektedir. Kronik kataral, kronik hiperplastik ve kronik atrofik larenjit.Nedenler; toksik-irritasyona bağlı, fiziksel irritasyona bağlı, kronik zorlu burun solunumu, kronik hatalı ses yüklenmesi, akut larenjitin yetersiz tedavisi, alkol kullanımı, allerjik mukoza reaksiyonları, hormonal değişiklikler.
Larenks Perikondriti
Diffüz bir larenks iltihabının iyileşmesinin uzadığı durumlarda bir perikondrit gelişmesi akla getirilmelidir. Nedenler; larenks yaralanmaları, saplanmış yabancı cisimler, uzun süreli entübasyon, radyoterapi, infiltre karsinomlar olabilir. Tedavisinde; geniş spektrumlu paranteral antibiyotikler, steroid ve cerrahi debridman uygulanabilir.
Reinke Ödemi
Vokal kordların Reinke aralığındaki lokal lenfatik dolaşım bozukluğu ve damar duvarlarının hasarına bağlı subepitelyal ödematöz hiperplazisidir. Genellikle kronik ses yüklenmesi olan sigara içicilerinde görülür. Etyolojide altta yatan kronik bir sinüzit de bulunabilir. Tedavisinde; hastalığa neden olabilecek irritasyon faktörünün ortadan kaldırılması ve vokal kord mukozasına yapılacak cerrahi bir insizyondan burada toplanmış sıvının aspirasyonu yeterlidir.
Monokordit
Bir vokal kordun karşı tarafa göre daha fazla şişmesi ve hiperemisidir. Ayırıcı tanıda larenks tüberkülozu, larenks sifilisi ve monochorditis vasomotorica düşünülmelidir.

[maturidi]

Çocuklarda Krup (Akut Larenjit); Annelere Öneriler, Korunma Yolları…

Kış aylarında sık karşılaştığımız hastalıklardan biri de çocuk anjini veya yalancı kuşpalazı ismiyle de anılan krup (akut larenjit). Kimi zaman ciddi solunum sıkıntısına yol açabilen krup; ses telleri ve soluk borusunun iltihabıdır. Eğer enfeksiyon gırtlak, nefes borusu ve bronşları da etkiliyorsa buna laringotrekeobronşit ismi verilir. Sıklıkla 6 ay -3 yaş arası çocuklarda ve geç sonbahar /kış aylarında görülür. Erkek çocuklarda kızlara göre daha sıktır.Krup (akut larenjit), ani başlangıçlı bir hastalıktır ve çok kısa sürede ilerleyebilir. Tıpkı soğuk algınlığı gibi burun akıntısı, hafif öksürük, burun tıkanıklığıyla başlar. Ateş normaldir veya hafif yükselmiş olabilir. Daha sonra çocukta keskin ve havlamayı andıran bir öksürük başlar. Soluk alma sırasında stridor ismi verilen tipik bir ses duyulur, ses boğuk ve kabalaşmıştır. Belirtiler gece artar; solunum sıkıntısı birkaç gece boyunca görülebilir, giderek azalır. Bazen tablo ağırlaşabilir ve nefes darlığı, kalp hızının artması, burun kanatlarının solunuma eşlik etmesi, huzursuzluk, yutma güçlüğü gibi durumlar ortaya çıkabilir. Soluk alıp vermedeki ve yutmadaki bu güçlük bebeğin beslenmesini engelleyebilir.Neden Olur?

Krup (akut larenjit), sıklıkla virüslerin sebep olduğu bir hastalıktır. Belirtilere mikroorganizmanın enfekte ettiği bölgedeki mukus üretimini artması ve ödemin oluşması yol açar. Küçük çocuklarda sık görülmesinin nedeni bebeklerde hava yollarının dar olmasıdır. Yaşla birlikte hava yolu çapı genişlediğinden büyük çocuklarda hastalık göreceli olarak daha hafif atlatılır.Nasıl Tedavi Edilir?

Krupun özel bir tedavisi yoktur. Krup tedavisi tıpkı bronşiolit tedvisinde olduğu gibi destekleyici tedaviyi ve komplikasyonların oluşmaması için yakın gözlemi içerir. Tedavi ağır hastalık tablosu göstermeyen hastalarda evde yapılır. Krup, genellikle virüsler tarafından yapılan bir enfeksiyon olduğundan tedavide antibiyotiklerin yeri yoktur.Evde Tedavi, Annelere Öneriler

• • Krup evde tedavi edilebilen bir hastalıktır. Ancak evde çocuğunuzu yakından gözleyin; nefes alıp verişi hızlandığında, beslenmesi bozulduğunda, hırıltı şiddetlendiğinde, yutma güçlüğü çektiğinde doktorunuza başvurun.
  • Çocuğunuza nemli ve mümkünse soğuk hava solutun. Bu amaçla tasarlanmış özel makinelerden kullanabilirsiniz. Hava soğuksa camı açıp; dışarıdaki soğuk havayı solutabilirsiniz. Derin dondurucunun kapağını açıp içeriden gelen havayı solutmak da bir diğer seçenektir.
  • Aynı şekilde nemli hava solutmak için banyoda sıcak su musluğunu açın, kapıyı kapatın ve banyonun buharla dolmasını sağlayın. Çocuğunuz buhar solurken onun yanında oturun. Çocuğunuzu banyoda hiç bir zaman yalnız bırakmayın.
  • Çocuğunuzu bol sıvı alımı için teşvik edin. Bu hem öksürük nöbetlerini azaltacak hem de dehidratasyonu (vücudun susuz kalma durumu) önleyecektir.
  • Ağlama, solunum yollarındaki ödemi artırıp solunum sıkıntısı oluşturabileceğinden bebeğinizi sakin tutmaya çalışın.
  • Doktorunuz tarafından önerilmediği takdirde antibiyotik kullanmayın.
  • Evin içinde sigara içilmesine izin vermeyin.
  • Yatarken çocuğunuzun başını yükseltin böylece daha rahat nefes almasını sağlayabilirsiniz.
  • Ateş varsa parasetamol veya ibuprofen içeren ateş düşürücüler verilebilir. Reye sendromu denilen ciddi bir karaciğer hastalığı riski nedeniyle doktorunuz tarafından önerilmediği sürece aspirin içeren ilaçları kullanmayın.
  • Aynı şekilde krup tedavisinde öksürük şurubunun yeri yoktur.
  • Çocuğunuzun bol istirahat etmesini sağlayın.
  • Unutmayalım ki hastalıktan korunmak her zaman tedavi olmaktan daha kolaydır. O yüzden önce kruptan korunalım. Soğuk algınlığı belirtileri gösteren kişileri küçük çocuklardan uzak tutarak; elleri su ve sabunla sık yıkayarak hastalığın bulaşmasını önleyebiliriz.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyız?

• Yüksek ateş varsa,
• Çocuğunuz 6 aydan küçükse,
• Uykuya eğilim varsa,
• Normalden daha hızlı ve gürültülü nefes alıyorsa,
• Ağız kuruluğu, az idrara çıkma veya ağlarken göz yaşının olmaması gibi vücudun sıvısız kaldığına dair bulgular varsa,
• Nefes alamadığı için konuşmuyor veya kısa cümleler kuruyorsa,
• Cilt, dudak ya da tırnak yatakları mavimsi-mor bir renk almışsa. Siyanoz dediğimiz bu durum dokulara yeterli oksijen gitmediğinin göstergesidir.
• Nefes alırken hırılrılı tiz bir ses çıkıyorsa; burun kanatları hareket ediyor ve kaburga aralıkları içe çöküyorsa,

vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.Çoğunlukla 3-6 günde kendiliğinden iyileşen bir durum da olsa hastaların % 5′inin hastaneye yatması gerekmektedir. Hastaneye yatırılan hastalara oksijen desteği, hava yollarındaki ödemi azaltmak için steroid; solunum sıkıntısının çok olduğu hastalarda özel bir cihaz ile (nebülüzatör) adrenalin ve sıvı kaybı oluşmuşsa sıvı tedavisi verilir. Hastaneye yatırmada amaç hastaya sıvı ve oksijen desteği vermek; olabilecek komplikasyonlar açısından çocuğu izlemektir.
Krup Tekrarlar mı?Evet krup tekrarlayabilir. Özellikle spazmodik krup (hafif bir soğukalgınlığıyla Ancak bir çocuk sık sık krup geçiriyorsa, alerji veya reflüden kaynaklanan problemler için araştırılması gerekebilir.

[maturidi]

Larenjit (Gırtlak İltihabı)

Gırtlağın akut ya da kronik iltihap*ları olan larenjıtler sık görülür ve genel*likle iyi gidişlidir. Ama çocuklarda so*lunum güçlüğüne ve nefes darlığına yol açma tehlikesi vardır. Erişkinlerde ise kronik larenjit sonrasında tıimöral sü*reçler gelişebilir. Bu nedenle hastalığın dikkatle izlenmesi gerekir

AKUT LARENJİT
Akut nezleli larenjit gibi sık görülen basit gırtlak iltihabında ses kısıklığı yaygındır; ses tellerinin ciddi bir biçim*de etkilendiği bazı olgularda ses bütü*nüyle yitirilebilir (afoni). Hasta boğazı*nın derinliklerinde güçlü bir yanma ve kuruma duyumsar. Boğazmda yabancı bir cisim varmış duygusuna kapılır ve boğazındaki “gıcığı” temizlemeye çalı*şır. Önemli bir belirti de kuru, rahatsız*lık verici bir öksürüktür; hasta bir süre sonra balgam çıkarmaya başlar.
NEDENLERİ
Hastalık, ısı değişiklikleri sonucunda ortaya çıkar; soğuk, toz ve duman ko*laylaştırıcı etkenlerdir. Üşütme de başlatıcı olabilir: Hava burun boşlukların*dan geçerken ısınır ve tozlardan, pislik*lerden arıtılır; burun solunumu engel*lendiğinde, tozlar doğrudan gırtlağa ulaşarak iltihaba yol açabilir.
Akut nezleli larenjit genellikle ken*diliğinden kısa sürede iyileşir, ama mesleklerinde sesini kullananlar için ciddi sonuçlara yol açabilir.
Bazen ağır gidişli olabilen bir biçim de grip larenjitidir.
Bu hastalığın etkeni bir virüstür ve daha önce açıklanan nez*leli biçim hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Başka mikropların hastalık etkeni olan virüse eklenmesiyle belirtiler ağırlaşabilir. Genellikle özel*likleri nezleli biçime benzeyen ve grip enfeksiyonu sırasmda ortaya çıkan bir gırtlak iltihabı biçimidir. Ses yitimi, yanma, öksürük gibi belirtileri vardır. Ama uzman bir hekimin muayenesinde, nezleli biçimde olduğu gibi şiş ve ödenıli görünen mukozada küçük da*marlardan oluşan bir damar ağı ve ka*nama eğilimi saptanır, özellikle yaşlı ve zayıf düşmüş kişilerde sık olmak üzere iltihabı süreç, altsolunum yolları*na yayılarak kanamalı bir soluk borusu-bronş iltihabına neden olur.
Ülserli ya da şiddetli ödem ve şişlik*le seyreden daha ağır gırtlak iltihabı tür*leri de vardır. Larenjitler kızamık, tifo ve frengi sırasında da ortaya çıkabilir.
Gırtlak ödemi enfeksiyona ya da alerjik kökene bağlı olarak gelişebilir. Gırtlağın bazı bölgelerinin bağdokusu sıvı emerek (serum ve hücre) şişer ve gerilir. Ödemler arasında en yaygın ola*nı epiglot (besinlerin gırtlağa kaçmasını önleyen kapakçık) ödemidir; yutmayı güçleştirir ve ağır olgularda solunumu engeller. Ses tellerindeki Ödemler özel*likle ses tellerinin alt yüzlerini etkileye*rek solunum güçlüğüne ya da nefes dar*lığına neden olurlar. Bu da ağır bir bo*ğulma tehlikesi yaratabilir.
Gırtlakta apse ve flegmon da (ço*ğunlukla ülserleşmeye ya da apseye yol açan bağdokusu iltihabı) gelişebilir. Bu*nun sonucunda kulaklara da yayılabilen çok şiddetli boğaz ağrısı ortaya çıkar, yutma ve solunum güçleşir. Ayrıca ateş ve vücut genelinde başka bozukluklar görülür.
TEDAVÃŽ
Bütün gırtlak iltihabı olgularında sigara içmemek ve olabildiğince az konuşmak gerekir. Hekim hastalığın yapısını ay*dınlattıktan sonra, uygun bir tedavi uy*gular. Tedavi, ağızdan ya da iğneyle verilen aşın kanlanmayı giderici ve ilti*hap önleyici ilaçlar ile solunum yoluyla ya da aerosol biçiminde yerel olarak ve*rilen kanlanma giderici, ağrı kesici, mu-kus salgısını sulandırıcı ve kortizonlu ilaçlardan oluşur. Antibiyotik tedavisi çok az uygulanır.
Gırtlak ödeminde ilaçlar yetersiz kaldığında, trakeotomi (soluk borusu*nun delinmesi) gerekebilir. Böylece gırtlak tıkanıklığını gidermek için yeni bir solunum yolu sağlanır. Ödemlerin başlangıç evresinde ya da hafif olduğu durumlarda, toplardamar içine kortizon ve türevleri yüksek dozlarda verilir. Bu yolla ödem çözülebilir.
Apse ve flegmon (çoğunlukla ülser*leşmeye ya da apseye yol açan bağdo*kusu iltihabı) olgularında, hekim antibi*yotik tedavisi uygular ve gerekirse birikmiş olan irin kütlesi cerrahi olarak açılır.
KRONİK LARENJÃŽT
Yeterince tedavi edilmeyen ya da önemsenmeyen bir akut gırtlak iltihabı kronikleşebilir. Bu durum özellikle sü*rekli üşüten, sinüs iltihabı olan ya da sesini çok kullananlar (seyyar satıcılar, hatipler, öğretmenler) ile aşırı sigara içenlerde görülür. Ses fiz tonlarını yiti*rerek zamanla azalır, giderek inatçı bir hal alan öksürük görülür. Bazı olgular*da öksürükle birlikte az miktarda bal*gam ya da kançıkarılır.
Soru
Gırtlak iltihabı etkenleri nelerdir?
Cevap
Gırtlak iltihabı etkenleri grip virüsü, rhinovirüs, adenovirüs gibi virüsler ile streptokok, stafilokok, pnömokok, diplokok, proteus, pseudomonas gi*bi bakterilerdir.
Soru
GIRTLAK İLTİHABINI HAZIRLAYICI ETMENLER NELER?
Cevap
Hazırlayıcı etkenlerin en önemlileri sesin aşın kullanımı, tütün, soğuk ve olası vitamin eksiklikleridir.
Soru

Gırtlak iltihabı daha çok hangi mevsimlerde görülür?
Cevap
En çok kış ve ilkbahar aylarında görülür.

[maturidi]

KRUP (AKUT LARENJİT)

2003 yılının Ekim ayıydı. Kızımız Duruyla ikinci uzun seyahatimizi yapacaktık. Uçak biletleri alındı, Antalya merkezde bir otel ayarlandı… Ve yolculuk… Duru, uçaktayken hafif hafif öksürmeye başladı. Havalimanına indiğimizde öksürük artmış, otele vardığımızdaysa sesi kısılmış ve havlar tarzda öksürmeye başlamıştı. Bu, Duru’nun daha sonra yaşayacağı, sayısını tam hatırlayamadım (sanırım 13 veya 14) krup atağının ilkiydi. Hemen bir hastaneye gittik ve soğuk buhar, adrenalin, kortizon buharı uygulamasına başladık… 5 günlük tatilimizin, öksürük ve kusmalarla geçeceğini bilmiyorduk…

Kış aylarında sık sık gördüğümüz bu hastalıkla ilgili bir yazıyı beğeninize sunuyoruz.

Krup, üst solunum yollarından, ses telleri ve trakea’nın (gırtlak) iltihabıdır. Özellikle ağlayınca belirginleşen havlar tarzda öksürük ve ses kısıklığına neden olur.

Çoğu vakada krup nedeni virüslerdir: Adenovirüsler, parainfluenza, paramiksovirüs ve RSV virüsü vs…

Krup vakalarının çoğu hafiftir ve evde tedavi edilebilmektedir. Nadiren ciddi vakalarda nefes darlığı ve tıkanma ciddi boyutlara ulaşabilmektedir. Bazı çocuklarda her üst solunum yolu enfeksiyonu geçirme sırasında krup tablosu ortaya çıkmaktadır.

Spazmodik krup terimi ise hafif soğuk algınlığı ile hemen tetiklenebilen, daha çok geceleri ve birden ortaya çıkan ve de çoğu kez ateşin eşlik etmediği krup tablosuna verilen isimdir. Spazmodik krup, tekrarlama eğilimi gösterir.

Belirti ve Bulgular:
Başlangıçta burun akıntısı, göz yaşarması, kırıklık gibi hafif üst solunum yolu enfeksiyon bulguları vardır. Ancak nefes borusunun iç yüzeyi örten mukoza ve ses telleri de şişip enflamasyon ortaya çıkınca ses kısıklığı, boğaz ağrısı, havlar tarzda öksürük (tıp kitaplarında buna fok balığı sesi deniyor) başlar.

Üst solunum yollaı giderek şiştiği taktirde nefes almak gittikçe zorlaşır ve hasta nefes alırken daha yüksek bir cızırtı sesi çıkarmaya başlar. Buna tıpta “stridor” denir ki hastalık için tipiktir. Ağır vakalarda nefes darlığı ortaya çıkar, oksijen azlığına bağlı olarak renkte solukluk ve hatta morarma bile izlenebilir.

Virüsler bu hastalık sırasında sadece üst solunum yollarını değil, alt solunum yollarını yani bronşları da etkileyip bronşite neden olabilmektedir.

Krupa neden olan virüsü alan herkeste krup belirtileri çıkacak diye bir şey yoktur. Bu virüs bazı çocuklarda ses tellerini etkilerken birçok çocukta hafif soğuk algınlığı semptomları ortaya çıkar.

Tanı nasıl konur?
Krupun tipik öksürüğünün duyulması hastalığı ele verir. (Bazı çocuklar bize öksürük ve hırlama yakınmasıyla getiriliyor ama muayene sırasında uslu durup ağlamayınca, havlar tarzda öksürüğünü duyamadığımızdan tanı koymakta güçlük çekiyoruz, ama kapıdan çıkarken istediği balonu alamayan çocuk ağlıyor ve o tipik kısık ses ve “havlama” sesi duyuluyor ve son anda tanı alıyor)

Vakaların çoğunda öksürükten önce hafif viral üst solunum yolları enfeksiyonu bulguları vardır: Burun akıntısı, hafif ateş, boğaz ağrısı, aksırık, göz yaşarması vs

Bazı çocuklarda tam kan sayımı ve CRP testleri istenerek işin içinde bakterilerin olup olmadığına bakılması gerekebilir.

Bir de nadiren tedaviye yanıt vermeyen vakalarda boyun filmi çekilerek krup değil de gırtlakta abse, boğaza kaçan yabancı cisim vs. olup olmadığına bakılması gerekebilir.

Tedavi:
Nemli ve mümkünse soğuk havanın solunması çocuğu rahatlatır. Bu amaçla eğer hava soğuksa camı açmanız ve soğuk hava solutmanız iyi olur. Soğuk havalarda dışarı çıkartmanız bile rahatlamaya neden olacaktır. Kaloriferlerin yandığı kış aylarında evdeki sıcak ve kuru hava hastalığı azdırabilir. Ayrıca olabildiği kadar bol ve serin sıvıların alınması da bebeği rahatlatır. Ağrı kesiciler boğaz ağrısını alır. (Duru’nun daha sonraki ataklarında, evde kombiyi kapatıp tüm cam ve balkon kapılarını açıyor, kızımızı yanımıza alıp yorganı boynuna kadar çekiyorduk; bu sayede soğuk ve nemli havayı soluyor ve rahatlıyordu)

Bazen vaka biraz daha şiddetliyse hastane şartlarında adrenalin veya kortizon buharı ya da kortizon iğnesi de gerekebilir. Bu ilaçlar ses tellerinin daha da şişmesine engel olacaktır.

Hatta bazı vakalarda hastanede yatarak tedavi bile gerekebilir. Prematüre bebekler ve astımlı hastalarda hastalık daha ağır seyredebilir.

Hastalığın süresi 7-10 gün kadardır. Öksürük azalarak kesilir.

Korunma:
Genel hijyen kurallarına uyulması yeterlidir. (el yıkama, enfeksiyon sırasında kağıt mendil kullanma vs)

Uzm Dr Erdem UZUNOĞLU

[murattt]