Aidsin Belirtileri
HIV enfeksiyonunun nasıl ilerlediğini belirtmeden önce bazı noktalara değin mekte yarar vardır.
HîV enfeksiyonu bulaşmış kişi bu (virüsü yaşamı boyunca taşır ve bulaştırıcıdır. Virüs sürekli olarak ürer. Virüs üremesinin etkileri ise çok sonra belir ginleşmeye başlar. Hastada belirti ve klinik bulgular ortaya çıktığında, HIV enfeksiyonunun belirti veren evresine girilmiş olur.
Birincil enfeksiyon belirtileri olgu ların çok küçük bir bölümünde bulaş madan hemen sonra ortaya çıkar. Virü sün vücuda girmesinden sonraki 3-6 ay içinde akut enfeksiyon bulgu ve belirti lerinden bağımsız olarak HlV'e karşı antikorlar oluşur. Virüsü alan kişide uzunca bir süre hiçbir belirti görülme yebilir (belirtisiz enfeksiyon). Bazen ilk belirti yaygın lenf bezi büyümesidir (lenfadenopati). Buna İngilizce terimle rin kısaltılmasıyla oluşturulmuş LAS (lenf bezi büyümesi sendromu) ya da PGL (inatçı ve yaygın lenf bezi büyü mesi) gibi adlar verilir.
HIV enfeksiyonunun daha da ilerle mesiyle hastalığın tipik belirtileri ortaya çıkar. Önce ağız boşluğunda kandida tü rü mantar enfeksiyonları, dilde beyaz plaklar halinde çok küçük kabarcıklar, kilo kaybı, düşmeyen ateş, saç dökülme si, düşünsel işlevlerin zayıflaması, zona ve akciğer veremi görülebilir. Bu belirti ve hastalıkların tümüne birden “AİDS bağlantılı kompleks” (ARC-AIDS Rela-ted Complex) adı verilir.Daha ileri evrede fırsatçı enfeksi yonlar, tümörler ve ağır sinir sistemi bozukluklanyla ortaya çıkan hastalıklar görülür. Buna “AİDS bunama komplek si” (ADC-AIDS dementia complex) de nir. Sonuçta hasta tükenme sendromu (Wasting Syndrome) adıyla bilinen dö neme girer. Bu dönemde kilo kaybı en ileri aşamadadır.HIV enfeksiyonunun gidişi bazı la-boratuvar testleriyle izlenebilir. Bunla rın başlıcaları şunlardır: Mutlak CD4+ lenfosit sayısı, CD4+ lenfosit yüzdesi, kanda virüs ve antijenlerinin varlığı, kanda p24-karşıtı antikorların varlığvve kanda beta-2-mikroglobülin düzeyi. Kanda CD4+ lenfositlerinin azalması, AiDS'in ilerlediğinin en duyarlı göster gesidir.• Birincil enfeksiyon – Birincil HIV enfeksiyonu çoğu kez belirtisizdir. Ama bulaşmadan sonraki 1-12 hafta içinde özgün olmayan bazı belirtiler gö rülebilir. Ateş, terleme, fenalık duygu su, yaygın kas ve kemik ağrıları, iştah sızlık, bulantı, ishal, boğaz ağrısı ve lenf bezi şişmeleri bu dönemin başlıca belirtileridir. Bazı hastalarda baş ağrısı, ışıktan rahatsız olma, zihin karışıklığı ve beyin zan zedelenmesi belirtileri de görülebilir. Olguların yüzde 30-50'sinde deride mononükleoz ya da ür-tikeri andıran kırmızı lekeler vardır. Bu belirtiler 2-3 hafta içinde kendiliğinden geriler. Çok seyrek olarak birincil en feksiyon ensefalit (beyin iltihabı) ya da menenjitle (beyin zan iltihabı) ortaya çıkabilir. Muayenede boyun, artkafa ve kol-tukaltı lenf bezlerinde büyüme, deri dö*küntüleri ve seyrek olarak karaciğer ve dalakta büyüme saptanır. Kan tahlili lenfosit sayısının düşük (lenfopeni), eritrosit çökme (sedimantasyon) hızının yüksek, transaminaz ve alkali fosfataz enzimlerinin artmış olduğunu gösterir. Ayrıca CD8+ lenfosit sayısı görece yüksek, CD4+/CD8+ oranı tersine dön müştür.Virüsün vücuda girmesinden genellikle 2 hafta sonra kanda p24 antijeni belirir. Aynı dönemde birincil enfeksi yon belirtileri de görülmeye başlar. HlV'e karşı antikorlar ise bu aşamadan 1-3 ay sonra ortaya çıkar.Belirtilerin yalnızca AİDS hastalı ğına özgü olmaması nedeniyle akut en feksiyon evresi genellikle gözden ka çar. İleride virüsü taşıdığı kesinleşen hasta bu dönemdeki belirtileri güçlük le anımsar. Hastalığa aymcı tam ko nurken mononükleoz, kızamıkçık, grip, sitomegalovirüs enfeksiyonları, hepatit, toksoplazmoz, ikinci evre frengi gibi hastalıklar göz önünde tu tulmalıdır. Ayrıca lenfom ve lösemi gibi kötü huylu tümör hastalıkları da ayırıcı tanı açısından önem taşır. Doğ ru tanının konabilmesi için hastadan çok ayrıntılı bilgi alınması ve olası bu laşma etkenlerinin ortaya çıkarılması zorunludur.Kanda HTV'e karşı antikorların ge*lişmesi ve dolayısıyla kan testinin olumlu sonuç vermesi akut enfeksiyon belirtilerinin ortaya çıkmasından sonra ya rastlar. Bu nedenle antikorların araş tırılması, belirtiler kaybolduktan 4-6 hafta sonra yapılmalıdır.Birincil enfeksiyon belirtilerinin hastalığın gidişini belirlemek açısından çok önemli olmadığı söylenebilir. • Belirtisiz virüs taşıyıcılığı – Olgula rın büyük bölümünde insanlar virüsü aldıkları ve bulaştıncı oldukları halde uzun süre hiçbir yakınmada bulunmaz lar. Bu duruma belirtisiz taşıyıcılık (seropozitiflik) denir. Kişi normal ça lışma ve toplumsal yaşamını sürdürür. Ama belirtisiz de olsa bu dönemde ya pılacak laboratuvar araştırmaları hasta da virüsün varlığını kanıtlayabilir. Bu aşamada hücresel bağışıklık sistemin deki zayıflamayı gösteren CD4+ lenfo sit değerinin düşmesi çok önemlidir.• Yaygın lenf bezi büyümesi (LAS) -HIV enfeksiyonunda sık görülen bir belirtidir. Nedeni başka hastalıklarla açıklanamayan, en az üç ay süren, ka sıklar dışında vücudun iki ya da daha çok bölgesinde görülen yaygın lenf be zi büyümesi AİDS'İ düşündürür. Büyü me en sık koltukaltı ve boyun arkası lenf bezlerinde görülür. Yaygın lenf bezi büyümesinin hastalığın gidişinde kötüleşme belirtisi olmadığı artık anla şılmıştır. Belirti vermeyen taşıyıcılarla LAS'lı taşıyıcılar arasında AiDS'e doğ ru gidişte önemli bir fark gözlenmemiş tir.Bununla birlikte yaygın lenf bezi büyümesi, HIV enfeksiyonunun çoğu kez ilk klinik belirtisi ve hastanın heki me başvurmasının en önemli nedenidir. Bu durumda HIV enfeksiyonuna yol açabilecek etkenler dikkatle incelenme li ve her koşulda kanda HlV'e karşı an tikor araştırması yapılmalıdır. Hasta bulaşma tehlikesi yaratan etkenlerle karşılaşmamışsa bile lenf bezi şişmesi ne yol açan öbür hastalıklarla birlikte, HIV enfeksiyonu da ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulur. Kanında virüsü taşıdığı saptanan hastada lenf bezinden örnek almak (lenf bezi biyopsisi) ge nellikle gerekmez. Ama büyüme kötü huylu tümör gelişimini düşündürecek kadar ileri düzeydeyse biyopsi yapıl*malıdır.• Belirtili dönem
Bu dönemde AİDS öncesi dönemde rastlanan AİDS bağ lantılı kompleks (ARC) ve AiDS'e işa ret eden belirtiler görülür.HIV enfeksiyonu ilerledikçe en sık görülen belirti ağız boşluğunda genel likle kandida türü mantar hastalığıdır. Hastalığın başlıca dört tipi vardır: Ya lancı zarlı, hücre sayısının artmasına bağlı olarak şişmeli, kızartılı ve dudak köşelerinde yara oluşumlu.Bunların içinde en sık görüleni ya lancı zarlı kandida enfeksiyonudur. Kı zarık ya da normal renkli ağız mukoza sı üzerinde sarımsı ya da krem-beyaz renkli tabakalar biçiminde lezyonlar be lirir. Bu tabakalar kaldırıldığında altta kırmızı, bazen kanayan mukoza görü lür. Enfeksiyon daha çok yumuşak da mak, bademcikler, dil sırtı ve dudak mukozasında görülmekle birlikte ağız boşluğunun her yerine yayılabilir.Enfeksiyonun şişmelere yol açan (hiperplastik) tipinde beyaz tabakalar mukozadan sıyrılamaz. Lezyonlar ge nellikle dilin yan bölümlerinde, damak ta ve ağız mukozasındadır.Hastalığın kızartılı (eritemli ya da atrofık) tipinde yaygın kızarıklıklar, da ha ender olarak da damak ve dil sırtın*da lekeler ile ortaya çıkar. Bu lezyonla-nn rengi parlak kırmızıdan açık pembeye kadar değiştiğinden açık renkli ol ması durumunda tanısı güçtür.
Yaşlılarda kansızlık, dişlerin düz gün kapanmaması, vitamin eksikliği gi bi nedenlere bağlı olarak dudak kenar larında yaralara rastlanabilir. Ama bu lezyonlarm gençlerde gözlenmesi HIV enfeksiyonunu düşündürmelidir. Ağız köşelerinde bıçak kesişi gibi çatlaklar ve beyaz tabakalı lezyonlar bu hastalı ğın ilk belirtisi olabilir.ğızda kandida enfeksiyonu HIV enfeksiyonunun ilerlediğini gösteren çok önemli bir bulgudur. Ayrıca pneu-mocystis carinii asalağının yol açtığı Çok bulaşıcı bir zatürree gibi başka fır satçı enfeksiyonların habercisidir.Ağız boşluğunda beyaz tabakalar oluşturan küçük çıkıntılar da HIV en feksiyonunun tipik bir bulgusudur. Tıp ta “villöz oral lökoplaki” adıyla bilinen bu lezyonlar hastada hiçbir yalanmaya yol açmaz. Hemen her zaman bir şerit gibi dilin çevresinde kain1. Yüzeyi be yaz renkli ve ipliksi ince dikey çıkıntı lar nedeniyle pütürlüdür. Bu oluşumlar mukozadan ayrılmaz. Olguların yüzde 85′inde lezyonlarm ortaya çıkmasından iki yıl sonra AİDS başlar. Bu orandan da anlaşılacağı gibi villöz oral lökopla ki, AiDS'in gelişiminin önemli bir gös tergesidir.
HIV taşıyıcı hastalarda Herpesvirus varicella adlı virüsün yeniden etkinlik göstermesine sık rastlanır. Suçiçeği et keni olan bu virüs yeniden etkinleşti ğinde zonaya (Herpes zoster) neden olur. Zona AİDS hastalarının yüzde 10′undan fazlasında vardır. Bu hastalı ğın yaygın biçimi az görülmekle birlik te genellikle birkaç bölgede birden orta ya çıkar.Yağlı deri iltihabında (yağlı egzama ya da seboreli egzama) kırmızı, kabuk lu, kasıntısız lezyonlar görülür. Bazı hastalarda hafif gidişli olabilir, ama gö ğüs, sut ve saçlı deride geniş alanlara yayılan ağır biçimleri de vardır.Hastalann büyük bölümünde HIV enfeksiyonu uzun süre belirtisizdir. Ge ri kalan azınlıkta ise birincil enfeksiyo nu izleyen aylar ya da yıllar içinde yay gın belirtiler gözlenir. Hastalar çok ça buk yorulduklarından, olağan günlük etkinliklerini azaltmak zorunda kaldık larından yakınırlar. Yaygın gece terle meleri yalnız hastalığın ileri evrelerinde değil, daha öncesinde de görülür. Vücut sıcaklığının uzun süre 38°C düzeyinde dolaşması ve aralıklı ishal dönemleri öbür yakınmalar arasındadır. Bu geneldüşkünlük önemli bir belirtidir; hastalı ğın artık son aşamaya ulaştığını göste rir.« Verem HIV taşıyıcı hastalarda git tikçe daha sık görülen bir hastalıktır. Özellikle uyuşturucu bağımlıları ve Si*yahlar arasında yaygınlaşmaktadır. Hastalık genellikle eski bir verem oda ğının yeniden alevlenmesi biçiminde ortaya çıkar. Birincil enfeksiyon olarak başladığı çok ender görülür. Bağışıklık sisteminin henüz büyük ölçüde yıkıma uğramadığı olgularda verem yalnız ak ciğerlerde yerleşmiştir. Bağışıklık sis teminin zayıfladığı ileri evrelerde ise akciğerlerde çok yaygın verem gelişir ve hastalık akciğer dışına da yayılır. Bu durumda AİDS tanısı hemen hemen ke sindir.
HIV enfeksiyonu kanla ilgili çeşitli bozukluklara yol açar. Kansızlık ve kanda trombosit sayısının azalması trombositopeni) buna örnektir. Özel likle trombosit azlığı erken ortaya çıka bilir ve uzun sürebilir. Bazı hastalarda klinik belirtiler vermekle birlikte ço ğunlukla sessiz kain- ve bazı olgularda kendiliğinden geriler.
HIV enfeksiyonunun nasıl ilerlediğini belirtmeden önce bazı noktalara değin mekte yarar vardır.
HîV enfeksiyonu bulaşmış kişi bu (virüsü yaşamı boyunca taşır ve bulaştırıcıdır. Virüs sürekli olarak ürer. Virüs üremesinin etkileri ise çok sonra belir ginleşmeye başlar. Hastada belirti ve klinik bulgular ortaya çıktığında, HIV enfeksiyonunun belirti veren evresine girilmiş olur.
Birincil enfeksiyon belirtileri olgu ların çok küçük bir bölümünde bulaş madan hemen sonra ortaya çıkar. Virü sün vücuda girmesinden sonraki 3-6 ay içinde akut enfeksiyon bulgu ve belirti lerinden bağımsız olarak HlV'e karşı antikorlar oluşur. Virüsü alan kişide uzunca bir süre hiçbir belirti görülme yebilir (belirtisiz enfeksiyon). Bazen ilk belirti yaygın lenf bezi büyümesidir (lenfadenopati). Buna İngilizce terimle rin kısaltılmasıyla oluşturulmuş LAS (lenf bezi büyümesi sendromu) ya da PGL (inatçı ve yaygın lenf bezi büyü mesi) gibi adlar verilir.
HIV enfeksiyonunun daha da ilerle mesiyle hastalığın tipik belirtileri ortaya çıkar. Önce ağız boşluğunda kandida tü rü mantar enfeksiyonları, dilde beyaz plaklar halinde çok küçük kabarcıklar, kilo kaybı, düşmeyen ateş, saç dökülme si, düşünsel işlevlerin zayıflaması, zona ve akciğer veremi görülebilir. Bu belirti ve hastalıkların tümüne birden “AİDS bağlantılı kompleks” (ARC-AIDS Rela-ted Complex) adı verilir.Daha ileri evrede fırsatçı enfeksi yonlar, tümörler ve ağır sinir sistemi bozukluklanyla ortaya çıkan hastalıklar görülür. Buna “AİDS bunama komplek si” (ADC-AIDS dementia complex) de nir. Sonuçta hasta tükenme sendromu (Wasting Syndrome) adıyla bilinen dö neme girer. Bu dönemde kilo kaybı en ileri aşamadadır.HIV enfeksiyonunun gidişi bazı la-boratuvar testleriyle izlenebilir. Bunla rın başlıcaları şunlardır: Mutlak CD4+ lenfosit sayısı, CD4+ lenfosit yüzdesi, kanda virüs ve antijenlerinin varlığı, kanda p24-karşıtı antikorların varlığvve kanda beta-2-mikroglobülin düzeyi. Kanda CD4+ lenfositlerinin azalması, AiDS'in ilerlediğinin en duyarlı göster gesidir.• Birincil enfeksiyon – Birincil HIV enfeksiyonu çoğu kez belirtisizdir. Ama bulaşmadan sonraki 1-12 hafta içinde özgün olmayan bazı belirtiler gö rülebilir. Ateş, terleme, fenalık duygu su, yaygın kas ve kemik ağrıları, iştah sızlık, bulantı, ishal, boğaz ağrısı ve lenf bezi şişmeleri bu dönemin başlıca belirtileridir. Bazı hastalarda baş ağrısı, ışıktan rahatsız olma, zihin karışıklığı ve beyin zan zedelenmesi belirtileri de görülebilir. Olguların yüzde 30-50'sinde deride mononükleoz ya da ür-tikeri andıran kırmızı lekeler vardır. Bu belirtiler 2-3 hafta içinde kendiliğinden geriler. Çok seyrek olarak birincil en feksiyon ensefalit (beyin iltihabı) ya da menenjitle (beyin zan iltihabı) ortaya çıkabilir. Muayenede boyun, artkafa ve kol-tukaltı lenf bezlerinde büyüme, deri dö*küntüleri ve seyrek olarak karaciğer ve dalakta büyüme saptanır. Kan tahlili lenfosit sayısının düşük (lenfopeni), eritrosit çökme (sedimantasyon) hızının yüksek, transaminaz ve alkali fosfataz enzimlerinin artmış olduğunu gösterir. Ayrıca CD8+ lenfosit sayısı görece yüksek, CD4+/CD8+ oranı tersine dön müştür.Virüsün vücuda girmesinden genellikle 2 hafta sonra kanda p24 antijeni belirir. Aynı dönemde birincil enfeksi yon belirtileri de görülmeye başlar. HlV'e karşı antikorlar ise bu aşamadan 1-3 ay sonra ortaya çıkar.Belirtilerin yalnızca AİDS hastalı ğına özgü olmaması nedeniyle akut en feksiyon evresi genellikle gözden ka çar. İleride virüsü taşıdığı kesinleşen hasta bu dönemdeki belirtileri güçlük le anımsar. Hastalığa aymcı tam ko nurken mononükleoz, kızamıkçık, grip, sitomegalovirüs enfeksiyonları, hepatit, toksoplazmoz, ikinci evre frengi gibi hastalıklar göz önünde tu tulmalıdır. Ayrıca lenfom ve lösemi gibi kötü huylu tümör hastalıkları da ayırıcı tanı açısından önem taşır. Doğ ru tanının konabilmesi için hastadan çok ayrıntılı bilgi alınması ve olası bu laşma etkenlerinin ortaya çıkarılması zorunludur.Kanda HTV'e karşı antikorların ge*lişmesi ve dolayısıyla kan testinin olumlu sonuç vermesi akut enfeksiyon belirtilerinin ortaya çıkmasından sonra ya rastlar. Bu nedenle antikorların araş tırılması, belirtiler kaybolduktan 4-6 hafta sonra yapılmalıdır.Birincil enfeksiyon belirtilerinin hastalığın gidişini belirlemek açısından çok önemli olmadığı söylenebilir. • Belirtisiz virüs taşıyıcılığı – Olgula rın büyük bölümünde insanlar virüsü aldıkları ve bulaştıncı oldukları halde uzun süre hiçbir yakınmada bulunmaz lar. Bu duruma belirtisiz taşıyıcılık (seropozitiflik) denir. Kişi normal ça lışma ve toplumsal yaşamını sürdürür. Ama belirtisiz de olsa bu dönemde ya pılacak laboratuvar araştırmaları hasta da virüsün varlığını kanıtlayabilir. Bu aşamada hücresel bağışıklık sistemin deki zayıflamayı gösteren CD4+ lenfo sit değerinin düşmesi çok önemlidir.• Yaygın lenf bezi büyümesi (LAS) -HIV enfeksiyonunda sık görülen bir belirtidir. Nedeni başka hastalıklarla açıklanamayan, en az üç ay süren, ka sıklar dışında vücudun iki ya da daha çok bölgesinde görülen yaygın lenf be zi büyümesi AİDS'İ düşündürür. Büyü me en sık koltukaltı ve boyun arkası lenf bezlerinde görülür. Yaygın lenf bezi büyümesinin hastalığın gidişinde kötüleşme belirtisi olmadığı artık anla şılmıştır. Belirti vermeyen taşıyıcılarla LAS'lı taşıyıcılar arasında AiDS'e doğ ru gidişte önemli bir fark gözlenmemiş tir.Bununla birlikte yaygın lenf bezi büyümesi, HIV enfeksiyonunun çoğu kez ilk klinik belirtisi ve hastanın heki me başvurmasının en önemli nedenidir. Bu durumda HIV enfeksiyonuna yol açabilecek etkenler dikkatle incelenme li ve her koşulda kanda HlV'e karşı an tikor araştırması yapılmalıdır. Hasta bulaşma tehlikesi yaratan etkenlerle karşılaşmamışsa bile lenf bezi şişmesi ne yol açan öbür hastalıklarla birlikte, HIV enfeksiyonu da ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulur. Kanında virüsü taşıdığı saptanan hastada lenf bezinden örnek almak (lenf bezi biyopsisi) ge nellikle gerekmez. Ama büyüme kötü huylu tümör gelişimini düşündürecek kadar ileri düzeydeyse biyopsi yapıl*malıdır.• Belirtili dönem
Bu dönemde AİDS öncesi dönemde rastlanan AİDS bağ lantılı kompleks (ARC) ve AiDS'e işa ret eden belirtiler görülür.HIV enfeksiyonu ilerledikçe en sık görülen belirti ağız boşluğunda genel likle kandida türü mantar hastalığıdır. Hastalığın başlıca dört tipi vardır: Ya lancı zarlı, hücre sayısının artmasına bağlı olarak şişmeli, kızartılı ve dudak köşelerinde yara oluşumlu.Bunların içinde en sık görüleni ya lancı zarlı kandida enfeksiyonudur. Kı zarık ya da normal renkli ağız mukoza sı üzerinde sarımsı ya da krem-beyaz renkli tabakalar biçiminde lezyonlar be lirir. Bu tabakalar kaldırıldığında altta kırmızı, bazen kanayan mukoza görü lür. Enfeksiyon daha çok yumuşak da mak, bademcikler, dil sırtı ve dudak mukozasında görülmekle birlikte ağız boşluğunun her yerine yayılabilir.Enfeksiyonun şişmelere yol açan (hiperplastik) tipinde beyaz tabakalar mukozadan sıyrılamaz. Lezyonlar ge nellikle dilin yan bölümlerinde, damak ta ve ağız mukozasındadır.Hastalığın kızartılı (eritemli ya da atrofık) tipinde yaygın kızarıklıklar, da ha ender olarak da damak ve dil sırtın*da lekeler ile ortaya çıkar. Bu lezyonla-nn rengi parlak kırmızıdan açık pembeye kadar değiştiğinden açık renkli ol ması durumunda tanısı güçtür.
Yaşlılarda kansızlık, dişlerin düz gün kapanmaması, vitamin eksikliği gi bi nedenlere bağlı olarak dudak kenar larında yaralara rastlanabilir. Ama bu lezyonlarm gençlerde gözlenmesi HIV enfeksiyonunu düşündürmelidir. Ağız köşelerinde bıçak kesişi gibi çatlaklar ve beyaz tabakalı lezyonlar bu hastalı ğın ilk belirtisi olabilir.ğızda kandida enfeksiyonu HIV enfeksiyonunun ilerlediğini gösteren çok önemli bir bulgudur. Ayrıca pneu-mocystis carinii asalağının yol açtığı Çok bulaşıcı bir zatürree gibi başka fır satçı enfeksiyonların habercisidir.Ağız boşluğunda beyaz tabakalar oluşturan küçük çıkıntılar da HIV en feksiyonunun tipik bir bulgusudur. Tıp ta “villöz oral lökoplaki” adıyla bilinen bu lezyonlar hastada hiçbir yalanmaya yol açmaz. Hemen her zaman bir şerit gibi dilin çevresinde kain1. Yüzeyi be yaz renkli ve ipliksi ince dikey çıkıntı lar nedeniyle pütürlüdür. Bu oluşumlar mukozadan ayrılmaz. Olguların yüzde 85′inde lezyonlarm ortaya çıkmasından iki yıl sonra AİDS başlar. Bu orandan da anlaşılacağı gibi villöz oral lökopla ki, AiDS'in gelişiminin önemli bir gös tergesidir.
HIV taşıyıcı hastalarda Herpesvirus varicella adlı virüsün yeniden etkinlik göstermesine sık rastlanır. Suçiçeği et keni olan bu virüs yeniden etkinleşti ğinde zonaya (Herpes zoster) neden olur. Zona AİDS hastalarının yüzde 10′undan fazlasında vardır. Bu hastalı ğın yaygın biçimi az görülmekle birlik te genellikle birkaç bölgede birden orta ya çıkar.Yağlı deri iltihabında (yağlı egzama ya da seboreli egzama) kırmızı, kabuk lu, kasıntısız lezyonlar görülür. Bazı hastalarda hafif gidişli olabilir, ama gö ğüs, sut ve saçlı deride geniş alanlara yayılan ağır biçimleri de vardır.Hastalann büyük bölümünde HIV enfeksiyonu uzun süre belirtisizdir. Ge ri kalan azınlıkta ise birincil enfeksiyo nu izleyen aylar ya da yıllar içinde yay gın belirtiler gözlenir. Hastalar çok ça buk yorulduklarından, olağan günlük etkinliklerini azaltmak zorunda kaldık larından yakınırlar. Yaygın gece terle meleri yalnız hastalığın ileri evrelerinde değil, daha öncesinde de görülür. Vücut sıcaklığının uzun süre 38°C düzeyinde dolaşması ve aralıklı ishal dönemleri öbür yakınmalar arasındadır. Bu geneldüşkünlük önemli bir belirtidir; hastalı ğın artık son aşamaya ulaştığını göste rir.« Verem HIV taşıyıcı hastalarda git tikçe daha sık görülen bir hastalıktır. Özellikle uyuşturucu bağımlıları ve Si*yahlar arasında yaygınlaşmaktadır. Hastalık genellikle eski bir verem oda ğının yeniden alevlenmesi biçiminde ortaya çıkar. Birincil enfeksiyon olarak başladığı çok ender görülür. Bağışıklık sisteminin henüz büyük ölçüde yıkıma uğramadığı olgularda verem yalnız ak ciğerlerde yerleşmiştir. Bağışıklık sis teminin zayıfladığı ileri evrelerde ise akciğerlerde çok yaygın verem gelişir ve hastalık akciğer dışına da yayılır. Bu durumda AİDS tanısı hemen hemen ke sindir.
HIV enfeksiyonu kanla ilgili çeşitli bozukluklara yol açar. Kansızlık ve kanda trombosit sayısının azalması trombositopeni) buna örnektir. Özel likle trombosit azlığı erken ortaya çıka bilir ve uzun sürebilir. Bazı hastalarda klinik belirtiler vermekle birlikte ço ğunlukla sessiz kain- ve bazı olgularda kendiliğinden geriler.
Yorum yap