Bütün spor dallarında solunum kapasitesi önemlidir. Fakat kürek çekmek, bisiklet, orta ve uzun mesafe koşucuları içinse çok daha önemlidir. Bir sporcunun nefes hacmi ve dakikada aldığı solunum sayısının yüksek olması vücut büyüklüğü ile ilgilidir. Yani büyük vücut yapısına sahip olan sporcularda nefes hacmi ve en yüksek dakika solunum sayısı daha çoktur. Bugüne kadar ölçülen en yüksek değer bir erkek kürekçiye aittir. İri vücutlu ve ağır olan bu sporcunun nefes hacmi 245 litre / dakikadır. En büyük vücuda sahip sporcular ortalama 5.26 litre / dakika oksijen tüketirler. Bazı durumlarda 8 litreye kadar oksijen tüketebilen sporcular vardır. Ancak performans sadece oksijen tüketmek ve iyi solunumu olmak demek değildir. Aerobik performansın daha objektif ölçümü değerlerin vücut ağırlığına bölünerek sağlanır. Vücut büyüklüğünün getirdiği değişkenlik bu şekilde ortadan kaldırılmış olur. Bu ölçüme göre sportif düzeyi yüksek olan erkek koşucularda dakikada solunumu 2.7 lt / kg / dk ve maksimum oksijen tüketimi yaklaşık 79 ml / kg / dk bulunmuştur. Maksimum aerobik kapasite ile dakikadaki solunum sayısı arasında doğrudan ilişki vardır. Yani bir başka ifadeyle en yüksek aerobik kapasiteye sahip sporcular en yüksek dakika solunum sayısına sahiptir.
Dakikada alınan solunum sayısı solunum yollarında bir darlık olursa kısıtlanır. Hepimiz basit bir nezlede bile nefes almanın zorlaştığını biliriz. Sporcularda egzersizlerini engelleyebilecek solunum yolu daralmaları daha da önemlidir. Olimpik seviyede antrenman yapıp yaralanma olmaksızın düşük performans gösteren sporcuların yaklaşık % 20'sinde solunum bozuklukları görülmüştür. Elbette astım bu bozukluklar arasında en önemli olanıdır. Egzersiz sırasında veya sonrasında öksürük veya sesli solunum görülür ve de özellikle göğüste sıkıntı ve uyku bozukluğu olanlarda astım şüphesi vardır. Sporcunun solunum sistemindeki hava akımındakı tıkanıklığın gösterilmesi astım teşhisinde önemlidir. Ancak bu bulgu değişkendir. Dolayısı ile astım teşhisi için test yapılırken bir gün içinde farklı zamanlarda 2 test yapılması gerekir. Normalde ölçümler arasındaki değişiklik % 8'den fazla olmamalıdır. Ölçümlerde günün herhangi bir zamanında % 20'den fazla bir değişiklik olması astım olasılığının yüksek olduğunu gösterir.
Sporcudaki hava yollarındaki daralmaların tedavi edilmesi performanslarını hemen arttırır. Bu durum ilaçların kötüye kullanımına yol açmaktadır. Bazı sporcular gerçek dışı beklentilerle gerekli olmadan tedavi ilaçlarından almaktadır. Bu çeşitli istenmeyen yan etkilere neden olurken ilacın bırakılması da ayrı bir sorun olmaktadır. Gerçekten ihtiyacı olan sporcuya da Uluslararası Olimpiyat Komitesinin Doping kurallarına uygun olan ilacın seçilmesi önemlidir. Kural olarak aminofilin dışındaki bütün anti-astım ilaçları yasaktır.
Baharla birlikte gelen solunum yolu hastalıklarına karşı tedbirinizi alın
İlkbaharın gelmesiyle birlikte daha sık görülen soğuk algınlığı, nezle ve faranjit gibi solunum yolu enfeksiyonları, büyüklerden çok çocukları tehdit ediyor. Bu havalarda çocuğunuzun hem soğuk almamasına hem de terlememesine özen göstermeli, sigara dumanına maruz kalan çocukların zatürreeye yakalanma riskinin arttığını göz önünde bulundurmalısınız.
Solunum yolu enfeksiyonları, bahar aylarında hava sıcaklığının sık değişmesi ve soğuğun vücut direncini düşürmesi gibi sebeplerle solunum yollarının mikroplar tarafından iltihaplanması nedeniyle ortaya çıkıyor. Uzmanlar, çocukların özellikle kış ve ilkbahar aylarında giyinmelerine özen gösterilmesini, çocukların soğuktan korunduğu gibi terlemekten de korunması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye ile UNICEF'in birlikte yürüttüğü 'Aile ve çocuk eğitimi projesi' kapsamında yetiştirilen formatörlerin (eğiticiler) eğitimleri sürüyor. Bu formatörlere verilen, 0–6 yaş arasında çocukları bulunan ailelere yönelik temel bilgiler içeren 'kılavuz kitap', çocuk eğitimi konusunda anne ve babalar için çok önemli bilgiler içeriyor.