Gebelikte kansere yakalanan anne adayları için sevindirici olan, bebek açısından herhangi bir riskin bulunmaması. Çünkü plasenta, kanserli hücreleri geçirmiyor ve anne karnındaki bebeği koruyor
Kadınlara gebelik sırasında kanser tanısı konulması nadir de olsa rastlanan bir durum. Kanser vakalarındaki artış kadınların bu konuda önlem almalarını gerektiriyor. Özellikle aile hikâyesinde kanser hastası bulunan anne adayları, gebeliği planladıkları dönemde kontrollerini yaptırarak çok daha huzurlu bir gebelik yaşayabiliyorlar. Tıbbi Onkoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Onat ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güçer, gebelikte kanser tedavisi hakkındaki soruları yanıtladı:
Gebelikte en çok hangi kanser türlerine rastlanıyor?
Gebe kalma yaşındaki bir kadında kanser görülme olasılığı üç binde bir ile on binde bir arasında değişiyor. Gebelikte en sık meme kanseri görülüyor. Ardından, lenf kanseri, kan kanserleri, rahim ağzı kanseri ve tiroid kanserleri geliyor. Toplumda sık görülen mide, barsak ve akciğer kanserlerine ise daha ileri yaşların kanserleri olduğu için gebelikte nadir rastlanıyor.
Kanserin türü, anne ve bebek açısından risk farkı oluşturuyor mu?
Oluşturmuyor, ancak karar verilmesi gereken gebeliğin devam edip edemeyeceği ve tedavinin ne zaman yapılabileceğidir. Bu kanser türlerinin seyri açısından, gebe olan kadınla olmayan arasında bir fark bulunmuyor, yani gebelik hastalığın seyrine olumsuzluk katmıyor. Sıklık listesinde saymadığımız malign melanom, yani deri kanseri ise gebelikte maalesef daha hızlı ilerliyor. Derideki benlerin kanserleşmesi şeklinde ortaya çıkan bu kanserin gelişimini gebelik hızlandırıyor. Deri kanserinde mümkünse gebeliğin sonlanması, gebeliğin ileri dönemlerinde ise tedaviye hemen başlanması gerekiyor.
Kanser şüphesinde hangi tanı yöntemleri kullanılabiliyor?
Meme kanserinde en az zarar verecek olan yöntem ultrasonografi, ancak her zaman yeterli olmayabiliyor. Gerekirse mamografi ve sınırlı olarak MR da kullanılabiliyor. Gebelik sırasında kesinlikle kaçınılan tanı yöntemleri ise bilgisayarlı tomografi (BT), nükleer kemik sintigrafisi ve PET CT. Ancak bu tanı yöntemleri kullanılmadığı için yaygınlığı anlamakta zorluk çekilebiliyor. Kesin tanı konabilmesi için biyopsi yapılmasının ise hiçbir sakıncası bulunmuyor.
Gebe kadında kanser tedavisi ne zaman yapılabilir?
Tedaviye karar verirken hastalığın tanısı, evresi ve gebeliğin hangi döneminde olunduğu önem taşıyor. Bu bilgilere göre gebeliğin sonlandırılmasının gerekip gerekmediğine karar veriliyor. Gebeliğin ilk üç ayında anneye ilaç tedavisi uygulanamıyor. Çünkü bu ilaçlar bebekte anomalilere neden olabiliyor. Gebeliğin ilk üç ayından sonra ilaç tedavisi yapılabiliyor. Gebelikte yapılan ilaç tedavisi erken doğum ve düşük ağırlıklı doğum olasılığını artırıyor. Bu risklerin bilinmesi ve önlem alınması, doğumun buna göre planlanması gerekiyor.
Gebeliğin kesinlikle sonlandırılması gereken durumlar var mı?
Kadınlara gebelik sırasında kanser tanısı konulması nadir de olsa rastlanan bir durum. Kanser vakalarındaki artış kadınların bu konuda önlem almalarını gerektiriyor. Özellikle aile hikâyesinde kanser hastası bulunan anne adayları, gebeliği planladıkları dönemde kontrollerini yaptırarak çok daha huzurlu bir gebelik yaşayabiliyorlar. Tıbbi Onkoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Onat ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güçer, gebelikte kanser tedavisi hakkındaki soruları yanıtladı:
Gebelikte en çok hangi kanser türlerine rastlanıyor?
Gebe kalma yaşındaki bir kadında kanser görülme olasılığı üç binde bir ile on binde bir arasında değişiyor. Gebelikte en sık meme kanseri görülüyor. Ardından, lenf kanseri, kan kanserleri, rahim ağzı kanseri ve tiroid kanserleri geliyor. Toplumda sık görülen mide, barsak ve akciğer kanserlerine ise daha ileri yaşların kanserleri olduğu için gebelikte nadir rastlanıyor.
Kanserin türü, anne ve bebek açısından risk farkı oluşturuyor mu?
Oluşturmuyor, ancak karar verilmesi gereken gebeliğin devam edip edemeyeceği ve tedavinin ne zaman yapılabileceğidir. Bu kanser türlerinin seyri açısından, gebe olan kadınla olmayan arasında bir fark bulunmuyor, yani gebelik hastalığın seyrine olumsuzluk katmıyor. Sıklık listesinde saymadığımız malign melanom, yani deri kanseri ise gebelikte maalesef daha hızlı ilerliyor. Derideki benlerin kanserleşmesi şeklinde ortaya çıkan bu kanserin gelişimini gebelik hızlandırıyor. Deri kanserinde mümkünse gebeliğin sonlanması, gebeliğin ileri dönemlerinde ise tedaviye hemen başlanması gerekiyor.
Kanser şüphesinde hangi tanı yöntemleri kullanılabiliyor?
Meme kanserinde en az zarar verecek olan yöntem ultrasonografi, ancak her zaman yeterli olmayabiliyor. Gerekirse mamografi ve sınırlı olarak MR da kullanılabiliyor. Gebelik sırasında kesinlikle kaçınılan tanı yöntemleri ise bilgisayarlı tomografi (BT), nükleer kemik sintigrafisi ve PET CT. Ancak bu tanı yöntemleri kullanılmadığı için yaygınlığı anlamakta zorluk çekilebiliyor. Kesin tanı konabilmesi için biyopsi yapılmasının ise hiçbir sakıncası bulunmuyor.
Gebe kadında kanser tedavisi ne zaman yapılabilir?
Tedaviye karar verirken hastalığın tanısı, evresi ve gebeliğin hangi döneminde olunduğu önem taşıyor. Bu bilgilere göre gebeliğin sonlandırılmasının gerekip gerekmediğine karar veriliyor. Gebeliğin ilk üç ayında anneye ilaç tedavisi uygulanamıyor. Çünkü bu ilaçlar bebekte anomalilere neden olabiliyor. Gebeliğin ilk üç ayından sonra ilaç tedavisi yapılabiliyor. Gebelikte yapılan ilaç tedavisi erken doğum ve düşük ağırlıklı doğum olasılığını artırıyor. Bu risklerin bilinmesi ve önlem alınması, doğumun buna göre planlanması gerekiyor.
Gebeliğin kesinlikle sonlandırılması gereken durumlar var mı?