Anjina, kalp kasının belli bir kısmı yeterli oksijen almadığı zaman meydana gelen bir göğüs sancısı veya rahatsızlığıdır. Anjina göğüste bir sıkışma veya baskı şeklinde hissedilebilir. Ayrıca omzunuzda, kolunuzda, boynunuzda, çenenizde veya sırtınızda ağrı oluşabilir. Anjina ağrısı hazımsızlığı andırır.
Anjina, insanların acil tıbbi yardım arayışına girdikleri en yaygın sebeplerden biridir. Her yıl, acil servis doktorları milyonlarca insanı anjina için değerlendirir ve tedavi eder. Neyse ki anjina her zaman bir kalp krizi sinyali değildir. Hatta çoğunlukla herhangi bir kalp sorunuyla ilgili bile değildir. Ama yaşadığınız anjinanın kardiyovasküler yani kaldamar sisteminizle hiçbir alakası olmasa da, sorun yine de önemli olabilir ve muayene için acil serviste zaman harcamanızaeğebilir.
Belirtileri
Çok çeşitli sağlık sorunları anjinayaneden olabilir. Çoğu vakada altta yatan sebebin kalbinizle hiçbir alakası yoktur, ama doktoru görmeden bunu söylemek kolay değildir.
Kardiyak sorunlarla ilgili anjina
Genelde kalp krizi veya başka bir kalp sorunuyla ilişkili anjina, aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasıyla birliktedir:
- Göğsünüzde basınç, doluluk veya sıkışıklık
- Sırtınıza, ensenize, çenenize, omuzlarınıza ve kollarınıza özellikle sol kolunuza yayılan ezilme veya yanma ağrısı
- Birkaç dakikadan fazla süren, geçen ve yeniden gelen ya da yoğunluğu değişen ağrı
- Nefes darlığı, terleme, baş dönmesi veya bulantı
Kardiyak olmayan sorunlarla ilgili anjina
Bir kalp sorunuyla ilgili olmayan anjina, sıklıkla aşağıdakilerle birliktedir:
- Göğüs kemiğinin (sternum) gerisinde yanma hissi
- Ekşi bir tat veya yiyeceğin ağzınıza geri gelmesi hissi
- Yutmada zorlanma
- Vücut konumunuzu değiştirdiğinizde iyileşen veya kötüleşen ağrı
- Derin nefes aldığınızda veya öksürdüğünüzde yoğunlaşan ağrı
- Göğsünüze bastırdığınızda hassasiyet
Doktora Ne Zaman Gitmeli
Yeni veya beklenmedik bir göğüs ağrınız olduğunda veya kalp krizi geçirdiğinizden şüphelendiğinizde derhal acil servisi arayın. Kalp krizi belirtilerini kendi kendinize teşhis etmeye çalışarak zaman harcamayın.Kalp krizi geçiriyorsanız her dakikanın hayati önemi vardır. Acil servise gitmek hayatınızı kurtarabilir veya sağlığınızla ilgili ciddi bir sorun yoksa içinizi rahatlatabilir. Hastaneye başka seçeneğiniz yoksa kendi sürdüğünüz arabayla gitmeyin. Araba kullanmak durumunuz aniden kötüleşirse sizi ve başkalarını riske sokabilir.
Anjina tedavisi
Doktorlar, anjinayı ilk önce ilaçlarla tedavi ederler. Muhtemelen acil serviste aspirin, nitrogliserin, beta blokerler ve kan sulandırıcılar dahil ilaçları almaya başlarsınız.
Kararsız anjinanız varsa (dinlenirken göğüs ağrısı), derhal koroner kateterizasyonu takiben anjiyoplasti ve sten işlemlerinden geçersiniz. Bazı vakalarda koroner baypas ameliyatına da ihtiyacınız olabilir.
Diğer kardiyovasküler durumlar için tedavi
Diğer kalp ve akciğer rahatsızlıkları, başlangıç olarak acil serviste tedavi edilebilir. Pulmoner emboli yaşadığınız açıksa, pıhtı çözücü ilaçlar (tromobolitikler) dahil, acilen kan sulandırıcı ilaçlarla tedavi edilebiliriniz.
Aortik diseksiyon çoğunlukla acil ameliyatı gerektirir.
Kardiyak olmayan sebepler
Acil servis doktorları yakın bir tehlike içinde olmadığınızı belirlerlerse, kendi doktorunuza veya daha fazla değerlendirme için bir uzmana havale edilebilirsiniz. Göğüs ağrısının kardiyak olmayan sebeplerinin tedavisi, sorunun tipine bağlıdır. Bu sorunlar ve tedavileri arasında şunlar vardır:
Mide yanması: Belirtileriniz mide yanmasını akla getiriyorsa, reçeteli veya reçetesiz satılan mide asidi bloker veya antiasitleri acil serviste almanız gerekebilir. Çoğu mide yanması epizodu, aşırı yemek yemek veya yağlı yiyecekler yemenin neden olduğu ayrı olaylardır.
Sık sık mide yanması yaşıyorsanız (haftada en az bir epizot), doktorunuz veya bir mide-bağırsak sorunları uzmanı (gastroenterolog) sizden başkaca testler isteyebilir. Kronik, sık mide yanması tedavi edilmeden bırakıldığında, ara sıra iyileşme dokusu oluşumuna ve özofagusunuzun daralmasına yol açabilir. Kronik mide yanmasının tedavisi, beslenme değişikliklerini, antasitleri, asit blokerleri veya diğer reçeteli ilaçları ve bazı vakalarda ameliyatı içerir.
Panik atak: Göğüs ağrısının bu anksiyeteyle ilişkili türünün tedavisi, reçeteli antidepresan ilaçların yanı sıra, gevşeme tekniklerini ve ataklarınızı neyin tetiklediğini bulmak için yapılan danışmanlığı içerir. Panik ataklar sık sık kalp kriziyle karıştırılır ve bu sorun yüzünden birçok insan acile başvurur. Ama durumunuz teşhis edildikten sonra, bu ataklar üzerinde kontrolü elde etmenize yardımcı olacak tedaviye yönlendirilebilirsiniz.
Plörezi: Göğüs boşluğunu kaplayan ve akciğerlerinizi örten zar olan plörinin bu yangısı, zatürre ve nadiren lupus gibi otoimmün durumlar dahil, çeşitli durumların sonucu olabilir. Doktorunuz plöreziye neden olan hastalığı tespit ve tedavi etmek isteyecektir. İltihaplanma geçene kadar reçetesiz satılan ağrı kesiciler, ağrının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Kostokondrit: Göğüs kafesinizin kıkırdağının bu yangısının tedavisi, genellikle dinlenme ve ısının yanı sıra, steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar, mesela ibuprofen içeren ilaçlar kullanılarak yapılır.
Ağrılı kaslar, yaralanmış kaburgalar veya sıkışmış sinirler: Yaralanmış kaburgalardan, sıkışmış sinirlerden ve ağrıyan göğüs kaslarından kaynaklanan göğüs ağrısı zamanla ve doktorunuzun tavsiye ettiği kendi kendine bakım tedbirleriyle iyileşir.
Yutma bozuklukları: Bu bozuklukların genellikle ilaçlar, küçük ameliyat veya endoskopik tekniklerle tedavi edilebilen birçok sebebi vardır. Muhtemelen değerlendirme ve tedavi için bir gastroentereloga havale edilirsiniz.
Zona: Antiviral bir ilaç mümkün olduğunca çabuk, tercihen ağrının veya yanmanın başlamasından sonraki 24 saat içinde ve kabarcıklar görünmeden alındığında en iyi sonucu verir. Doktorlar, ağrı ve kaşıntı gibi belirtileri kontrol altına almak için analjezikler ve antihistaminler gibi başka tedavileri de kullanabilirler.
Safra kesesi veya pankreas sorunları: Karnınızdan göğsünüze yayılan ağrıya neden olan yangılı safrakesesi veya pankreasın tedavisi için ameliyata ihtiyaç duyabilirsiniz.
Göğüs ağrısı, yorumlanması en zor belirtilerden biridir. Ama acil serviste göğüs ağrınızın değerlendirilmesi için zaman harcamak içinizi rahatlatabilir, hatta hayatınızı kurtarabilir.
Anjina, insanların acil tıbbi yardım arayışına girdikleri en yaygın sebeplerden biridir. Her yıl, acil servis doktorları milyonlarca insanı anjina için değerlendirir ve tedavi eder. Neyse ki anjina her zaman bir kalp krizi sinyali değildir. Hatta çoğunlukla herhangi bir kalp sorunuyla ilgili bile değildir. Ama yaşadığınız anjinanın kardiyovasküler yani kaldamar sisteminizle hiçbir alakası olmasa da, sorun yine de önemli olabilir ve muayene için acil serviste zaman harcamanızaeğebilir.
Belirtileri
Çok çeşitli sağlık sorunları anjinayaneden olabilir. Çoğu vakada altta yatan sebebin kalbinizle hiçbir alakası yoktur, ama doktoru görmeden bunu söylemek kolay değildir.
Kardiyak sorunlarla ilgili anjina
Genelde kalp krizi veya başka bir kalp sorunuyla ilişkili anjina, aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasıyla birliktedir:
- Göğsünüzde basınç, doluluk veya sıkışıklık
- Sırtınıza, ensenize, çenenize, omuzlarınıza ve kollarınıza özellikle sol kolunuza yayılan ezilme veya yanma ağrısı
- Birkaç dakikadan fazla süren, geçen ve yeniden gelen ya da yoğunluğu değişen ağrı
- Nefes darlığı, terleme, baş dönmesi veya bulantı
Kardiyak olmayan sorunlarla ilgili anjina
Bir kalp sorunuyla ilgili olmayan anjina, sıklıkla aşağıdakilerle birliktedir:
- Göğüs kemiğinin (sternum) gerisinde yanma hissi
- Ekşi bir tat veya yiyeceğin ağzınıza geri gelmesi hissi
- Yutmada zorlanma
- Vücut konumunuzu değiştirdiğinizde iyileşen veya kötüleşen ağrı
- Derin nefes aldığınızda veya öksürdüğünüzde yoğunlaşan ağrı
- Göğsünüze bastırdığınızda hassasiyet
Doktora Ne Zaman Gitmeli
Yeni veya beklenmedik bir göğüs ağrınız olduğunda veya kalp krizi geçirdiğinizden şüphelendiğinizde derhal acil servisi arayın. Kalp krizi belirtilerini kendi kendinize teşhis etmeye çalışarak zaman harcamayın.Kalp krizi geçiriyorsanız her dakikanın hayati önemi vardır. Acil servise gitmek hayatınızı kurtarabilir veya sağlığınızla ilgili ciddi bir sorun yoksa içinizi rahatlatabilir. Hastaneye başka seçeneğiniz yoksa kendi sürdüğünüz arabayla gitmeyin. Araba kullanmak durumunuz aniden kötüleşirse sizi ve başkalarını riske sokabilir.
Anjina tedavisi
Doktorlar, anjinayı ilk önce ilaçlarla tedavi ederler. Muhtemelen acil serviste aspirin, nitrogliserin, beta blokerler ve kan sulandırıcılar dahil ilaçları almaya başlarsınız.
Kararsız anjinanız varsa (dinlenirken göğüs ağrısı), derhal koroner kateterizasyonu takiben anjiyoplasti ve sten işlemlerinden geçersiniz. Bazı vakalarda koroner baypas ameliyatına da ihtiyacınız olabilir.
Diğer kardiyovasküler durumlar için tedavi
Diğer kalp ve akciğer rahatsızlıkları, başlangıç olarak acil serviste tedavi edilebilir. Pulmoner emboli yaşadığınız açıksa, pıhtı çözücü ilaçlar (tromobolitikler) dahil, acilen kan sulandırıcı ilaçlarla tedavi edilebiliriniz.
Aortik diseksiyon çoğunlukla acil ameliyatı gerektirir.
Kardiyak olmayan sebepler
Acil servis doktorları yakın bir tehlike içinde olmadığınızı belirlerlerse, kendi doktorunuza veya daha fazla değerlendirme için bir uzmana havale edilebilirsiniz. Göğüs ağrısının kardiyak olmayan sebeplerinin tedavisi, sorunun tipine bağlıdır. Bu sorunlar ve tedavileri arasında şunlar vardır:
Mide yanması: Belirtileriniz mide yanmasını akla getiriyorsa, reçeteli veya reçetesiz satılan mide asidi bloker veya antiasitleri acil serviste almanız gerekebilir. Çoğu mide yanması epizodu, aşırı yemek yemek veya yağlı yiyecekler yemenin neden olduğu ayrı olaylardır.
Sık sık mide yanması yaşıyorsanız (haftada en az bir epizot), doktorunuz veya bir mide-bağırsak sorunları uzmanı (gastroenterolog) sizden başkaca testler isteyebilir. Kronik, sık mide yanması tedavi edilmeden bırakıldığında, ara sıra iyileşme dokusu oluşumuna ve özofagusunuzun daralmasına yol açabilir. Kronik mide yanmasının tedavisi, beslenme değişikliklerini, antasitleri, asit blokerleri veya diğer reçeteli ilaçları ve bazı vakalarda ameliyatı içerir.
Panik atak: Göğüs ağrısının bu anksiyeteyle ilişkili türünün tedavisi, reçeteli antidepresan ilaçların yanı sıra, gevşeme tekniklerini ve ataklarınızı neyin tetiklediğini bulmak için yapılan danışmanlığı içerir. Panik ataklar sık sık kalp kriziyle karıştırılır ve bu sorun yüzünden birçok insan acile başvurur. Ama durumunuz teşhis edildikten sonra, bu ataklar üzerinde kontrolü elde etmenize yardımcı olacak tedaviye yönlendirilebilirsiniz.
Plörezi: Göğüs boşluğunu kaplayan ve akciğerlerinizi örten zar olan plörinin bu yangısı, zatürre ve nadiren lupus gibi otoimmün durumlar dahil, çeşitli durumların sonucu olabilir. Doktorunuz plöreziye neden olan hastalığı tespit ve tedavi etmek isteyecektir. İltihaplanma geçene kadar reçetesiz satılan ağrı kesiciler, ağrının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Kostokondrit: Göğüs kafesinizin kıkırdağının bu yangısının tedavisi, genellikle dinlenme ve ısının yanı sıra, steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar, mesela ibuprofen içeren ilaçlar kullanılarak yapılır.
Ağrılı kaslar, yaralanmış kaburgalar veya sıkışmış sinirler: Yaralanmış kaburgalardan, sıkışmış sinirlerden ve ağrıyan göğüs kaslarından kaynaklanan göğüs ağrısı zamanla ve doktorunuzun tavsiye ettiği kendi kendine bakım tedbirleriyle iyileşir.
Yutma bozuklukları: Bu bozuklukların genellikle ilaçlar, küçük ameliyat veya endoskopik tekniklerle tedavi edilebilen birçok sebebi vardır. Muhtemelen değerlendirme ve tedavi için bir gastroentereloga havale edilirsiniz.
Zona: Antiviral bir ilaç mümkün olduğunca çabuk, tercihen ağrının veya yanmanın başlamasından sonraki 24 saat içinde ve kabarcıklar görünmeden alındığında en iyi sonucu verir. Doktorlar, ağrı ve kaşıntı gibi belirtileri kontrol altına almak için analjezikler ve antihistaminler gibi başka tedavileri de kullanabilirler.
Safra kesesi veya pankreas sorunları: Karnınızdan göğsünüze yayılan ağrıya neden olan yangılı safrakesesi veya pankreasın tedavisi için ameliyata ihtiyaç duyabilirsiniz.
Göğüs ağrısı, yorumlanması en zor belirtilerden biridir. Ama acil serviste göğüs ağrınızın değerlendirilmesi için zaman harcamak içinizi rahatlatabilir, hatta hayatınızı kurtarabilir.