Sonbahar sonu, Kış ve erken İlkbahar dönemlerinde sık görülen, kış hastalıkları diyebileceğimiz rahatsızlıklar nelerdir?
Sonbahar sonu, Kış ve İlkbaharın erken dönemlerinde değişik etkenlerle meydana gelen ve soğuk algınlığı dediğimiz hastalık grubu en sık görülür. Grip de bu dönemde sık görülen daha ciddi seyirli önemli sorunlardan biridir. Bu hastalıkların etkenleri virus dediğimiz mikroplardır. Bu dönemde bakterilerle oluşan boğaz iltihapları, sinüzit ve akciğer iltihapları (pnömoni) da genelde bu dönemde daha sık görülür. Bu dönemde A grubu streptokoklarla oluşan boğaz iltihapları, meningokoksik menenjit, kızıl, kızamık da sık görülen diğer mikrobik hastalıklardır.
Bu hastalıklar neden bu dönemlerde daha sık görülüyor?
Mevsimler mikropların bulaşmasını ve insanlara etki ederek dirençlerini etkiler. Bu dönemlerde insanlar kapalı alanlarda toplu şekilde daha fazla vakit geçirdikleri için öksürük, hapşırma; yıkanmamış ellerle daha sık temas gibi nedenlerden dolayı bulaşma daha kolay olur. Ayrıca solunan soğuk hava, solunum yolları ısısını düşürür; hastalıklara karşı vücut direnci azalır ve grip virusu ve diğer solunum yolu virüslerinin hastalık yapabilmesi kolaylaşır.
Soğuk algınlığı ve gribin belirtileri nelerdir?
Soğuk algınlığında fazla miktarda burun akıntısı, hapşırma, öksürme, boğaz ağrısı en sık görülür; hafif düzeyde ateş yükselmesi olabilir. Gribin en önemli belirtisi ateş ve baş ağrısıdır. Çok belirgin özellikleri; halsizlik, kırgınlık ve yorgunluktur. Göğüste bir sıkıntı hissi ve 2-3 hafta devam eden bir halsizlik olabilir. Bazen boğaz ağrısı gribe eşlik eder. Belirtileri en güzel yansıtan ifadeyi bizim toplumumuz 1890'li yıllarda kullanmış ve gribe “paçavra hastalığı” demiştir.
Soğuk algınlığı ve grip arasındaki farklar nelerdir?
Soğuk algınlığı ile grip arasındaki farkları incelerken başlangıcına bakmak lazım. Soğuk algınlığı tedricen ilerler; ilk güne göre ertesi gün biraz daha kötüdür, sonra burun akıntısı başlar. Gripte bu tablo birden başlar. Ateş gripte belirgin şekilde yüksektir. Soğuk algınlığında ise ateş, hafif yüksek olur veya olmaz. Burun tıkanıklığı, burun ağrısı nezle ve soğuk algınlığında sıkça görülür. Gripte ise hapşırma, burun tıkanıklığı bazen olabilir. Yani soğuk algınlığında bunlara daha sık rastlanır. İleri derecede bitkinlik soğuk algınlığında pek görülmez fakat gripte görülür.
Halsizlik soğuk algınlığında bazen olabilir ve bir iki gün sürer. Ama gripte 3 hafta süren ciddi bir kırgınlık, halsizlik ve bitkinlik olur. Hastaların çoğunluğu yatmak zorunda kalabilirler. Kas ağrısı, çok sıktır ve ciddidir. Halbuki soğuk algınlığında bu çok şiddetli değildir.
Baş ağrısı gripte belirgindir. Ama soğuk algınlığında bu kadar rahatsızlık olmaz. Soğuk algınlığı zatürre gibi komplikasyonlara pek neden olmaz. Ama grip zatürreye ilerleyebilir. Yani yan etkileri fazladır. Doğal olarak soğuk algınlığında ölüm pek görülmez ama gripte özellikle yaşlılarda, bağışıklık sistemi güçsüz olanlarda ve karaciğeri, böbreği bozuk olanlarda ölümler görülür
Bu hastalıklar nasıl bulaşır?
Öksürme ve hapşırma yoluyla hava yoluyla ortama yayılan mikrop bulaşmış damlacıklar başkalarının solunum yollarına bulaşır. Ayrıca ellere bulaşan mikroplar temas ile diğer insanlara hastalığın bulaşmasına neden olur.
Soğuk algınlığı ve gripten korunma yöntemleri nelerdir?
Hastaların öksürme ve hapşırmalarının olduğu dönemde evde istirahatları başkalarına bulaşmayı azaltır. Öksürürken ortama daha az mikrop yayılması için ağzı bir mendille kapamak gerekir. Hapşırırken üst kol dış kısmına hapşırılırsa ellerin bulaşması önlenmiş olur. Elleri sık sık yıkamak koruyuculuk sağlar. Soğuk algınlığı ve grip mevsiminde toplu kalabalık ortamlardan elden geldiğince uzak kalmak yararlıdır. Hastaların evde istirahatı, toplu yaşam yerlerine girmemelerini ve sonuçta bulaşma riskinin azalmasını sağlar. Beslenmeye dikkat edilip C vitamininden zengin sebze ve meyvelerin daha fazla alınması önerilir. Günlük hava sıcaklıklarına aldanmadan giyimde mevsime uygun davranılır. Gripten koruma yöntemi olarak ayrıca riskli gruplara her yıl aşı yapılması gereklidir.
Gribin tedavisi nasıldır?
Yatak istirahati, bol sıvı alımı sağlanır. Ateş düşürücü ve ağrı kesiciler, burun tıkanıklığını hafifleten ilaçlar, öksürük hafifleticiler şikayetleri azaltmak için verilir. Grip şüphesi olan hastaya aspirin kullanılmaz. Viruse etkili ilaçlar hekim önerisiyle kullanılır. Bu ilaçlar yeterli etkinlik için yakınmaların başlamasından sonraki 48 saat içinde başlanmalıdır.
Antiviral ilaçlar, grip yan etkileri yönünden yüksek risk altında olanlar, klinik seyirin ağır olduğu olgular ve hastalık süresinin kısalmasının istendiği durumlar da tercihen kullanılır.
Bakteri enfeksiyonu eklenmedikçe antibiyotikler kullanılmaz. Antibiyotikleri koruyucu olarak vermenin kanıtlanmış bir etkisi yoktur.
Griple ilgili olarak İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Öztürk'le yapılan bu röportajla bu yazımızda sona eriyor.
Bu yazımızı özetlemek gerekirse, Oftaflu'nun Türkiye'ye gelmediğini, Türkiyê'de grip aşısıs olarak Waxigrip iismli aşının 16 YTL'ye eczanelerde vurulduğunu anlattık. Waxigrip aşısı ile ilgili bazı bilgiler verdik. Osmaniye İl Sağlık Müdürü Dr. Mehmet Cingöz'ün geçen ay yani ekim ayında grip aşısının ihmal edilmemesi gerektiği yönündeki demecini yayınladık. Ve son olarak da Griple ilgili olarak İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Öztürk'le bu ay yapılmış olan röportajı yayınladık. Grip konusunda gerçekten bilgi dolu bir yazı oldu.
