Türkiyeden: Tatlandırıcıların 90 bin ton kotasını su aldı
Tarih: 31.01.2006 Saat: 13:43 Gönderen: gidasanayii
Nişasta bazlı şeker üreticileri kota dağılımının kuru madde üzerinden yapılmadığını ve bu yüzden de 90 bin tona yakın üretim haklarının ellerinden alındığını savunuyor. NİGUD Başkanı Akyüz, 'Kotamıza pancardan üretilen şekerde olduğu gibi su dahil edilmemeliydi' diyor.
Pancar üreticileri gibi nişasta bazlı (tatlandırıcı) şeker üreticileri de kota dağılımını eleştiriyor ve kota dağılımında "suyun" dikkate alınmadığını belirtiyor. Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği (NİGUD) Başkanı Rint Akyüz, nişasta bazlı şeker kotalarının sulu halde belirlenmesi nedeniyle 90 bin tona yakın üretim hakkının ellerinden alındığını savundu. Akyüz, "Pancardan üretilen şekerlerde kota kuru madde üzerinden yapılıyor. Nişasta bazlı şeker de kotalara sıvı hali de dahil ediliyor.Yüzde 25 kotamız suya gidiyor ”dedi. Akyüz bu haksızlığın giderilmesi için de yargı yoluna başvurduklarını hatırlattı.
Tatlandırıcı sektöründe 351 bin ton kotayı 5 şirketin paylaştığını anlatan Akyüz Şeker Kanunu'na göre şeker ihtiyacının yüzde 90’ının sakaroz (pancar) yüzde 10’nun da nişasta (tatlandırıcı) şekerinden karşılandığını hatırlattı. Yoğun talep nedeniyle her yıl hükümetlerin yetkilerini kullanarak, nişasta şekeri kotasını yüzde 50 artırdığını söyleyen Akyüz, "Bu durumda pancar şekeri kotasında bir azalma olmayıp toplam kota 2 milyon 106 bin tonda kalırken, nişasta şekeri kotası 351 bin tona çıkıyor. Bu miktarın yaklaşık 100 bin tonu glikoz, 251 bin tonu da früktoz olarak kullanılıyor" diye konuştu.
Son anda kanuna girdik
4634 sayılı Şeker Kanunu'nun tamamen pancar şekeri baz alınarak hazırlandığını belirten Akyüz, bu kanuna son anda nişasta şekerinin de dahil edildiğini belirterek, bunun da kota sorunları yaşanmasına neden olduğunu savundu. Akyüz, Kanun'un aksaklıklarını şöyle açıkladı:
"Örneğin nişasta şekeri sıvı halindedir ve içinde ortalama yüzde 25 su var. Kanun yürürlüğe girdiğinde Şeker Kurumu, nişasta bazlı şekerlere kota uygulamasını kuru madde yerine ağırlık üzerinden yaptı. Bu durumda sakaroz şekerine kota net kuru madde üzerinden uygulanırken nişasta şekerine sıvı ağırlık üzerinden uygulandı. Bu yüzden de ortalama yüzde 25 civarında su kota kapsamına alındı. Yani sektörümüze verilen kotanın 90 bin tona yakın bir miktarını su kapsadı. Bu haksız uygulama devam ederken 2004-2005 pazarlama döneminde bir özel pancar şekeri fabrikası sıvı şeker üretimine geçmiş ve nişasta şekerinin kullanım kolaylığıyla rekabet edebilmek açısından müşterilerine sıvı şeker sevk etmeye başladı. Ancak Şeker Kurumu burada çifte standarda giderek bu fabrikaya özel olarak uygulamayı ağırlık üzerinden değil de kuru madde üzerinden yaptı. Ayrıca pancar şekerine yüzde 8 Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanırken nişasta şekerine yüzde 18 KDV uygulanıyor. Bu durumların düzeltilmesi gerekiyor."
Dava Şeker Kurumu'na açıldı
Akyüz, dernek çatısı altında faaliyet gösteren Nişasta Bazlı Şeker (tatlandırıcı) firmalarının kota mağduru olduğunu ve haklarını yargıda aradıklarını belirtti. Referans'ın 20 Ocak'ta gündeme taşıdığı ve NİGUD çatısı altında bulunan tatlandırıcı üreticilerinin de kotalar nedeniyle mahkemelik olduğu haberini hatırlatan Akyüz, "Derneğimize bağlı şirketler arasında bir anlaşmazlık yok. Yaşanan sorun Şeker Kurumu ile firmalar arasında" dedi. Kota anlaşmazlığının 2004-2005 pazarlama dönemi için Şeker Kurumu tarafından dağıtılan kotalarda, dernek üyesi Tat nişastanın kotasında yaşadığı azalma üzerine Şeker Kurumu aleyhine yargı yoluna başvurması ile başladığını söyleyen Akyüz, "Yargı 'oluşabilecek telafisi mümkün olmayan zararları önlemek' amacıyla yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bunun neticesinde Şeker Kurumu'nun, 2004-2005 kota dağılımını iptal ederek 2003-2004 dağılımına döndü" dedi. Akyüz Şeker Kurumu'nun şirketin mağduriyetini gidereceğine genel kotayı iptal ederek bu sefer de başka iki şirketin Amlyum ve Sunar'ın mağdur olmasına yol açtığını bunun üzerine de bu iki şirketin tekrar Şeker Kurumu aleyhine yargıya başvurduğunu hatırlattı. Yargı sürecinin devam ettiğini belirten Akyüz, dernek üyeleri arasında sorun olmadığını, sorunun üyeler ile Şeker Kurumu arasında yaşandığını ifade etti.
Firmaların 2005- 2006 yılı kotaları (Ton)Cargill161.858Amlyum96.498PNS48.260Sunar14.597Tat29.937
Hangi fabrikanın kotası ne kadar (Bin/ton)Fabrika Eski kotaYeni kotaDeğişim (%)(2005-06)(2006-07)Konya ve Çumra3683710,8Adapazarı3122-29Amasya6867-1,5Boğazlıyan*1056460Kayseri195161-17,4Kütahya3433-2,9Devlet Fabrikaları1,4181,028-27,5
*Boğazlıyan Şeker Fabrikası henüz üretime geçmedi.
Metin Can
Tarih: 31.01.2006 Saat: 13:43 Gönderen: gidasanayii
Nişasta bazlı şeker üreticileri kota dağılımının kuru madde üzerinden yapılmadığını ve bu yüzden de 90 bin tona yakın üretim haklarının ellerinden alındığını savunuyor. NİGUD Başkanı Akyüz, 'Kotamıza pancardan üretilen şekerde olduğu gibi su dahil edilmemeliydi' diyor.
Pancar üreticileri gibi nişasta bazlı (tatlandırıcı) şeker üreticileri de kota dağılımını eleştiriyor ve kota dağılımında "suyun" dikkate alınmadığını belirtiyor. Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği (NİGUD) Başkanı Rint Akyüz, nişasta bazlı şeker kotalarının sulu halde belirlenmesi nedeniyle 90 bin tona yakın üretim hakkının ellerinden alındığını savundu. Akyüz, "Pancardan üretilen şekerlerde kota kuru madde üzerinden yapılıyor. Nişasta bazlı şeker de kotalara sıvı hali de dahil ediliyor.Yüzde 25 kotamız suya gidiyor ”dedi. Akyüz bu haksızlığın giderilmesi için de yargı yoluna başvurduklarını hatırlattı.
Tatlandırıcı sektöründe 351 bin ton kotayı 5 şirketin paylaştığını anlatan Akyüz Şeker Kanunu'na göre şeker ihtiyacının yüzde 90’ının sakaroz (pancar) yüzde 10’nun da nişasta (tatlandırıcı) şekerinden karşılandığını hatırlattı. Yoğun talep nedeniyle her yıl hükümetlerin yetkilerini kullanarak, nişasta şekeri kotasını yüzde 50 artırdığını söyleyen Akyüz, "Bu durumda pancar şekeri kotasında bir azalma olmayıp toplam kota 2 milyon 106 bin tonda kalırken, nişasta şekeri kotası 351 bin tona çıkıyor. Bu miktarın yaklaşık 100 bin tonu glikoz, 251 bin tonu da früktoz olarak kullanılıyor" diye konuştu.
Son anda kanuna girdik
4634 sayılı Şeker Kanunu'nun tamamen pancar şekeri baz alınarak hazırlandığını belirten Akyüz, bu kanuna son anda nişasta şekerinin de dahil edildiğini belirterek, bunun da kota sorunları yaşanmasına neden olduğunu savundu. Akyüz, Kanun'un aksaklıklarını şöyle açıkladı:
"Örneğin nişasta şekeri sıvı halindedir ve içinde ortalama yüzde 25 su var. Kanun yürürlüğe girdiğinde Şeker Kurumu, nişasta bazlı şekerlere kota uygulamasını kuru madde yerine ağırlık üzerinden yaptı. Bu durumda sakaroz şekerine kota net kuru madde üzerinden uygulanırken nişasta şekerine sıvı ağırlık üzerinden uygulandı. Bu yüzden de ortalama yüzde 25 civarında su kota kapsamına alındı. Yani sektörümüze verilen kotanın 90 bin tona yakın bir miktarını su kapsadı. Bu haksız uygulama devam ederken 2004-2005 pazarlama döneminde bir özel pancar şekeri fabrikası sıvı şeker üretimine geçmiş ve nişasta şekerinin kullanım kolaylığıyla rekabet edebilmek açısından müşterilerine sıvı şeker sevk etmeye başladı. Ancak Şeker Kurumu burada çifte standarda giderek bu fabrikaya özel olarak uygulamayı ağırlık üzerinden değil de kuru madde üzerinden yaptı. Ayrıca pancar şekerine yüzde 8 Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanırken nişasta şekerine yüzde 18 KDV uygulanıyor. Bu durumların düzeltilmesi gerekiyor."
Dava Şeker Kurumu'na açıldı
Akyüz, dernek çatısı altında faaliyet gösteren Nişasta Bazlı Şeker (tatlandırıcı) firmalarının kota mağduru olduğunu ve haklarını yargıda aradıklarını belirtti. Referans'ın 20 Ocak'ta gündeme taşıdığı ve NİGUD çatısı altında bulunan tatlandırıcı üreticilerinin de kotalar nedeniyle mahkemelik olduğu haberini hatırlatan Akyüz, "Derneğimize bağlı şirketler arasında bir anlaşmazlık yok. Yaşanan sorun Şeker Kurumu ile firmalar arasında" dedi. Kota anlaşmazlığının 2004-2005 pazarlama dönemi için Şeker Kurumu tarafından dağıtılan kotalarda, dernek üyesi Tat nişastanın kotasında yaşadığı azalma üzerine Şeker Kurumu aleyhine yargı yoluna başvurması ile başladığını söyleyen Akyüz, "Yargı 'oluşabilecek telafisi mümkün olmayan zararları önlemek' amacıyla yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bunun neticesinde Şeker Kurumu'nun, 2004-2005 kota dağılımını iptal ederek 2003-2004 dağılımına döndü" dedi. Akyüz Şeker Kurumu'nun şirketin mağduriyetini gidereceğine genel kotayı iptal ederek bu sefer de başka iki şirketin Amlyum ve Sunar'ın mağdur olmasına yol açtığını bunun üzerine de bu iki şirketin tekrar Şeker Kurumu aleyhine yargıya başvurduğunu hatırlattı. Yargı sürecinin devam ettiğini belirten Akyüz, dernek üyeleri arasında sorun olmadığını, sorunun üyeler ile Şeker Kurumu arasında yaşandığını ifade etti.
Firmaların 2005- 2006 yılı kotaları (Ton)Cargill161.858Amlyum96.498PNS48.260Sunar14.597Tat29.937
Hangi fabrikanın kotası ne kadar (Bin/ton)Fabrika Eski kotaYeni kotaDeğişim (%)(2005-06)(2006-07)Konya ve Çumra3683710,8Adapazarı3122-29Amasya6867-1,5Boğazlıyan*1056460Kayseri195161-17,4Kütahya3433-2,9Devlet Fabrikaları1,4181,028-27,5
*Boğazlıyan Şeker Fabrikası henüz üretime geçmedi.
Metin Can