Sedef hastalığı nedir?
Sedef toplumun %2'sini ilgilendiren sık görülen bir deri hastalığıdır. Kadın ve erkekte eşit
oranda ve her yaşta görülebilir, beklenmedik bir şekilde ortaya çıkıp kaybolabilir. Bulaşıcı (
mikrobik) bir hastalık değildir ve iyileşirken deride iz bırakmaz.
Sedef hastalığının sebepleri nelerdir?
Sedef hastalığında deri hücrelerinin çoğalma döngüsü artmıştır ve normalde 3-4 hafta iken
bu hastalıkta 3-4 gün gibi kısa sürer. Bunun sebepleri halen tam olarak anlaşılamamıştır.
Bazı kişiler özellikle ailesinde sedef hastalığı olanlar bu hastalığa daha yatkın olurlar. Başka
bir deyişle bazı kişiler için bu hastalık genetik ya da ailesel olabilir. Ancak sedef için tetikleyici
faktör çoğunlukla boğaz enfeksiyonu, stres ya da deri hasarı gibi dış etkenlerdir.
Yine de sedef hastalığı gelişen ya da nüks eden çoğu hastada bir neden saptanamaz.
Genellikle güneş ışığı sedefi iyileştirir; ancak özellikle güneş yanığı geliştiğinde
kötüleştirebilir. Aşırı alkol alımı, sigara, diğer hastalıklar için kullanılan ilaçlar da sedefi
kötüleştirebilir. Beslenme ile sedef arasında belirgin bir ilişki yoktur. Bu hastalık psikolojik
durumla çok yakından ilişkilidir. Stresli veya depresyonda olduğunuz dönemlerde tedaviye
direnç gösterebilir veya kendinizi mutlu hissettiğinizde kendiliğinden iyileşebilir.
Sedef hastalığı ailesel midir?
Evet- fakat geçiş şekli karmaşıktır ve tam olarak aydınlatılamamıştır. Pek çok gen rol
oynayabilir. Sedef hastalığı ne kadar ileri yaşta görülürse genetik ile ilgisi o kadar azalır.
Sedef hastalığında kalıtımın diğer özellikleri:
Sedefin belirtileri nelerdir?
• Sedef bazen kaşıntılı olabilen üzeri beyaz kepeklerle kaplı kızarıklıklara sebep olur.
Bunlar en sık saçlı deri, kaçla, diz ve dirseklerde görülür.
• Sedefi olanları %5 ile 10'unda eklemler de tutulabileceğinden eklem hareketleri
sertleşir ve ağrılı olur. En fazla tutulan eklemler el ve ayak parmak uçlarındaki
eklemlerdir.
• Tırnak tutulumuna bağlı olarak tırnaklarda çukurlanmalar, renk ve şekil değişikliği
görülür.
• Sedefli çoğu hasta için asıl sorun görünüm ve toplumun kendilerine karşı olan bakış
açısıdır. Bu onların yaşam kalitesini etkileyebilir.
Sedef nasıl bir hastalıktır?
Sedefteki yamalar ( genellikle plaklar) üzeri gümüş rengi kabukla kaplı kızarıklıklardır.
Bunlar değişik şekil ve ebatlarda olup belirgin sınırlıdırlar. Bu hastalıkta kesi, çizme,
kaşıma veya sürtünme ile hasarlanmış bölgede hastalığa ait kızarıklıklar ortaya çıkar.
Saçlı deride kepekler yığın oluştururlar ki kızarıklığı görmek mümkün olmayabilir. Buna
karşın, koltuk altı gibi katlantı bölgelerinde belirgin sınırlı kızarık alanlar kolayca fark
edilirken kepeklenme nadiren görülür.
Sedefin şiddeti zaman zaman, kişiden kişiye değişir. Hafif olduğunda bir veya iki plak
görülürken şiddetli formlarında bu sayı artar.
Plaklar deride değişik şekiller oluşturabilirler:
• En sık görülen şekli 'kronik plak tipi psöriasis ( sedef hastalığı)'tir.Uzun süre kalıcı
plaklar dizler, dirsekler, gövde ve saçlı deride daha sık olmak üzere her yerde
görülebilir.
• 'Guttat psöriasis' bir diğer şeklidir. En çok çocuklarda görülür ve grip ile
tetiklenebilir. Guttat psöriasisteki yamalar çok sayıda ve küçüktür (genellikle 1
cm'den küçük).
• Sedef plakları keskin sınırlarını kaybedip genişleyerek birleşirler. Yenileri de
gelişebilir. Bazen tüm deri kızararak 'eritrodermik psöriasis' olarak bilinen forma
dönüşebilir. 'Püstüler psöriasis'in başlıca iki şekli vardır. Birincisi ve daha sık
görüleni sadece avuç içi ve ayak tabanlarını tutar. Burada kızarık alanlarda yeni
sarı iltihaplı ve eski kahverengi kabuklu noktacıklar görülür. Bu tipi iyileştirmek
zordur ve çoğunlukla tedaviye yanıt azdır.Farklı, bundan bağımsız , daha yaygın
olan diğer püstüler psöriasis tipinde ise derinin her yeri etkilenebilir ve çok daha
ciddi bir hastalıktır.
Sedef tanısı nasıl konur?
• Sedef tanısı koymak genellikle kolaydır ve bazen biyopsi gerektirir.
• Sedef atağını boğaz ağrısı tetiklediyse doktorunuz bakteri üreyip üremediğini
görmek için kültür alabilir. Üreme varsa antibiyotik tedavide yardımcı olabilir.
• Eğer eklemlerinizde ağrı varsa doktorunuz sedef hastalığına ait tutulum olup
olmadığını görmek için tetkiki isteyebilir.
Sedef hastalığı tedavi edilebilir mi?
Sedef hastalığı uygun tedavilerle kontrol altına alınabilir. Deri daha az kepekli ya da
tamamen normal görünümüne kavuşur. Ancak tedavi ile sedefiniz kaybolsa da her zaman
yeniden başlama ihtimali vardır.
Sedef toplumun %2'sini ilgilendiren sık görülen bir deri hastalığıdır. Kadın ve erkekte eşit
oranda ve her yaşta görülebilir, beklenmedik bir şekilde ortaya çıkıp kaybolabilir. Bulaşıcı (
mikrobik) bir hastalık değildir ve iyileşirken deride iz bırakmaz.
Sedef hastalığının sebepleri nelerdir?
Sedef hastalığında deri hücrelerinin çoğalma döngüsü artmıştır ve normalde 3-4 hafta iken
bu hastalıkta 3-4 gün gibi kısa sürer. Bunun sebepleri halen tam olarak anlaşılamamıştır.
Bazı kişiler özellikle ailesinde sedef hastalığı olanlar bu hastalığa daha yatkın olurlar. Başka
bir deyişle bazı kişiler için bu hastalık genetik ya da ailesel olabilir. Ancak sedef için tetikleyici
faktör çoğunlukla boğaz enfeksiyonu, stres ya da deri hasarı gibi dış etkenlerdir.
Yine de sedef hastalığı gelişen ya da nüks eden çoğu hastada bir neden saptanamaz.
Genellikle güneş ışığı sedefi iyileştirir; ancak özellikle güneş yanığı geliştiğinde
kötüleştirebilir. Aşırı alkol alımı, sigara, diğer hastalıklar için kullanılan ilaçlar da sedefi
kötüleştirebilir. Beslenme ile sedef arasında belirgin bir ilişki yoktur. Bu hastalık psikolojik
durumla çok yakından ilişkilidir. Stresli veya depresyonda olduğunuz dönemlerde tedaviye
direnç gösterebilir veya kendinizi mutlu hissettiğinizde kendiliğinden iyileşebilir.
Sedef hastalığı ailesel midir?
Evet- fakat geçiş şekli karmaşıktır ve tam olarak aydınlatılamamıştır. Pek çok gen rol
oynayabilir. Sedef hastalığı ne kadar ileri yaşta görülürse genetik ile ilgisi o kadar azalır.
Sedef hastalığında kalıtımın diğer özellikleri:
Sedefin belirtileri nelerdir?
• Sedef bazen kaşıntılı olabilen üzeri beyaz kepeklerle kaplı kızarıklıklara sebep olur.
Bunlar en sık saçlı deri, kaçla, diz ve dirseklerde görülür.
• Sedefi olanları %5 ile 10'unda eklemler de tutulabileceğinden eklem hareketleri
sertleşir ve ağrılı olur. En fazla tutulan eklemler el ve ayak parmak uçlarındaki
eklemlerdir.
• Tırnak tutulumuna bağlı olarak tırnaklarda çukurlanmalar, renk ve şekil değişikliği
görülür.
• Sedefli çoğu hasta için asıl sorun görünüm ve toplumun kendilerine karşı olan bakış
açısıdır. Bu onların yaşam kalitesini etkileyebilir.
Sedef nasıl bir hastalıktır?
Sedefteki yamalar ( genellikle plaklar) üzeri gümüş rengi kabukla kaplı kızarıklıklardır.
Bunlar değişik şekil ve ebatlarda olup belirgin sınırlıdırlar. Bu hastalıkta kesi, çizme,
kaşıma veya sürtünme ile hasarlanmış bölgede hastalığa ait kızarıklıklar ortaya çıkar.
Saçlı deride kepekler yığın oluştururlar ki kızarıklığı görmek mümkün olmayabilir. Buna
karşın, koltuk altı gibi katlantı bölgelerinde belirgin sınırlı kızarık alanlar kolayca fark
edilirken kepeklenme nadiren görülür.
Sedefin şiddeti zaman zaman, kişiden kişiye değişir. Hafif olduğunda bir veya iki plak
görülürken şiddetli formlarında bu sayı artar.
Plaklar deride değişik şekiller oluşturabilirler:
• En sık görülen şekli 'kronik plak tipi psöriasis ( sedef hastalığı)'tir.Uzun süre kalıcı
plaklar dizler, dirsekler, gövde ve saçlı deride daha sık olmak üzere her yerde
görülebilir.
• 'Guttat psöriasis' bir diğer şeklidir. En çok çocuklarda görülür ve grip ile
tetiklenebilir. Guttat psöriasisteki yamalar çok sayıda ve küçüktür (genellikle 1
cm'den küçük).
• Sedef plakları keskin sınırlarını kaybedip genişleyerek birleşirler. Yenileri de
gelişebilir. Bazen tüm deri kızararak 'eritrodermik psöriasis' olarak bilinen forma
dönüşebilir. 'Püstüler psöriasis'in başlıca iki şekli vardır. Birincisi ve daha sık
görüleni sadece avuç içi ve ayak tabanlarını tutar. Burada kızarık alanlarda yeni
sarı iltihaplı ve eski kahverengi kabuklu noktacıklar görülür. Bu tipi iyileştirmek
zordur ve çoğunlukla tedaviye yanıt azdır.Farklı, bundan bağımsız , daha yaygın
olan diğer püstüler psöriasis tipinde ise derinin her yeri etkilenebilir ve çok daha
ciddi bir hastalıktır.
Sedef tanısı nasıl konur?
• Sedef tanısı koymak genellikle kolaydır ve bazen biyopsi gerektirir.
• Sedef atağını boğaz ağrısı tetiklediyse doktorunuz bakteri üreyip üremediğini
görmek için kültür alabilir. Üreme varsa antibiyotik tedavide yardımcı olabilir.
• Eğer eklemlerinizde ağrı varsa doktorunuz sedef hastalığına ait tutulum olup
olmadığını görmek için tetkiki isteyebilir.
Sedef hastalığı tedavi edilebilir mi?
Sedef hastalığı uygun tedavilerle kontrol altına alınabilir. Deri daha az kepekli ya da
tamamen normal görünümüne kavuşur. Ancak tedavi ile sedefiniz kaybolsa da her zaman
yeniden başlama ihtimali vardır.