Çok çeşitli sebeplerden ortaya çıkan yine çok farklı türlerde böbrek taşı çeşidi vardır. Bu çeşitleri, böbrek taşlarına sebep olan kimyasal maddeler belirler; kalsiyum oksalat, kalsiyum fosfat, amon-yumürat, sodyum ürat, kalsiyum karbonat, sistin, amonyum fosfat ve benzeri taşlar söz konusudur. Böbrek taşı sorunlarının kötü bir özelliği de sinsi ve sessiz olmaları ve kolay kolay belirti vermemeleridir. Bazı tipler hiç görünmezken başka bazı türleri basit röntgen yöntemleriyle görmek mümkündür. Diğer türlü taşların görülmesi de “intravenöz piyelografi” adı verilen özel bir yöntem sayesinde mümkündür. Vakaların yüzde sekseninde böbrek taşı tek tarafta, yani böbreğin sağ tarafında oluşur. Erkeklerde kadınlara oranla iki kat fazla görülen böbrek taşı vakalarında bazen tek parça, bazen de parçalar halinde böbrek taşı görülebilir. Bu taşlar 0,5 santimetre ile 5 santimetre gibi önemli oranlar arasında büyüklüklere sahiptir.
Böbrek Taşı Nedenleri
Böbrek taşlarının pek çok nedeni olabilir. Bunların başında A vitamininin eksikliği, darlık yaşayan idrar yollarındaki akış yavaşlaması, uzun süre yatmasına neden olan hastalıklar, kronik kemik iltihabı veya D vitamini fazlalığı gibi nedenler gelir. Böbrek taşladı, bazen de bir metabolizma bozukluğundan kaynaklanabilir. Ya da kalıtsal özelliğe de sahip olduğu bilinen taşlar görülmüştür. Taşın oluşma sebebi ise idrar yoğunluğunun artması ya da çözünen maddelerin aşırı miktarda idrarda bulunmasıdır. Diğer yandan idrar içinde kristalleşmeye yönelik davranan maddeler olması, herhangi bir engel nedeniyle idrar akışının durması ya da yavaşlaması, idrardaki asit dengesi ve derecesinin değişmesi, çökelti oluşturacak maddelere zemin hazırlayacak tepkimelerin yaşanması ve idrardaki bakterilerin çoğalması gibi nedenlerden de söz edilebilir.
Böbrek Taşı Belirtileri
Daha önce de söylediğimiz gibi böbrek taşları başlangıçta uzun süre kendini belli etmeyebilir ya da ufak ve önemsenmeyecek ağrılarla ortaya çıkar. Ağrılar o kadar şiddetsiz olur ki kişinin aklına böbrek taşı gibi bir ihtimal getirmez. Fakat zamanla ağrının şiddeti arttıkça ve idrarın içinde kum taneleri gözükmeye başladıkça kendini yavaş yavaş belli etmeye başlar. Bir anda kendini gösteren şiddetli ağrı nöbetleri, önce ara ara gelirken daha sonra bel civarında süreklilik kazanmaya başlar. Kadınlarda başka yerlerde gözükebilen böbrek taşı ağrısı erkeklerde erbezleri ve cinsel organın baş kısmında, makatın etrafında daha yaygın ve şiddetli görülür. Ağrının şiddetli gözüktüğü zamanlarda iç huzursuzluğu, bunalım, soğuk terleme, bel kısmında ve kaslarda kasılma ve hatta kusma ile bulantı görülür. Özelliklerde taşlar düşürme aşamasındayken ve idrar yollarından çıkmaktayken hastaya son derece şiddetli bir ağrı verir. Bu ağrılar esnasında hastanın çıkardığı idrar, az miktarda olur ve bariz bir şekilde kan içerir. Ne zaman ki taş, böbrek havuzuna geri döner ya da idrar kesesine geçişi sağlar, ancak o zaman tüm bu belirtiler hafifler.
Böbrek Taşlarının Tedavisi
Böbrek taşı tedavisi geleneksel yöntemler gereği üç aşamada gerçekleşir. Bunlardan ilki, ağrı tedavisi, diğerleri de taşın oluşmasına neden olan genel koşulları ortadan kaldırmaya yönelik tedavi ve böbreğin fonksiyonlarını bozan ve/ veya sürekli ağrıya neden olan taşları ortadan kaldırmak isteyen cerrahi tedavi.
