Çocuklarda Depresyon Tehlikesi
Çocuklar, ailelerini yansıtırlar. Bir çocukta depresyon var ise mutlaka ailede sıkıntılar yaşanıyordur. Annede depresyon olması olasılığı yüksektir. Ailede ya da annede kayıplar, travmalar ve yoğun hayal kırıklıkları yaşanıyor olabilir. Çocuklardaki depresyona müdahale edilirken ailenin ele alınması veya annedeki depresyonun tedavi edilmesi şarttır..
Çocuklar kendi kendilerine tedaviye yönelmezler ve aileler genellikle çocuklarındaki depresyonun belirtilerini fark edemezler. Daha çok karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel belirtiler, okul başarısında düşme ya da okul reddi, huzursuzluk gibi belirtiler ön planda olur. Bu da anne ve babayı endişelendirir ve tedavi arayışı başlar. Bazen ebeveynler kendi sıkıntıları ve çökkünlükleri nedeniyle çocuklarının yaşadığı olumsuz gelişmeleri göremeyebili. Bir sorun olduğunu öğretmenlerin anlaması ve tanı için doktora yönlendirmesi ile de sık karşılaşılır.
Çocuklarda depresyon ergenler ve erişkinlere göre daha az görülür. Görülme sıklığı %1 - %2'dir. Erkek kız oranı eşittir.
Tanı konulurken kullanılan ölçütler;
en az 2 hafta süren çocuğun çökkün ruh hali ya da huzursuzluk, irritabilite hali,
ilgi ve zevklerde azalma,
uyku ve iştah bozuklukları,
çocukta beklenen kilo alımının olmaması,
hareketlerinde yavaşlama ya da hızlanma,
değersizlik duyguları,
dikkat ve konsantrasyon azalmasıdır.
Yukarıdaki ölçütler erişkin depresyonunun özelliklerine benzer ve zaman zaman çocuklar yaşadıklarını açık bir dille ve doğrudan anlatsa da tanının koyulması ancak bir uzman tarafından yapılabilir. Çocuklar bir üzüntü göstermeden duygusal bir çökkünlük içinde olabilirler. Çocuklar yaşadığı sıkıntıların şiddetini, sıklığını ve süresini bildirmede zorluklar yaşadıklarından ebeveynler ile mutlaka görüşülür. Görüşmelerde, akrabalarda var olan psikiyatrik hastalıklar mutlaka bildirilmelidir.
Ergen ve erişkinlerden beklenen yineleyici ölüm ya da intihar düşünceleri çocuklarda pek gözlenmez. Bunun nedeni de çocuklarda planlama ve girişime yönelik bilişsel becerilerin yeterince gelişmemiş olmasıdır. Çocuklardaki depresyon belirtileri yaşa ve döneme özgü olarak değerlendirilir.
Çocuklardaki depresyonun nedenlerine baktığımızda; biyolojik nedenler, genetiksel yatkınlık, aile içi ilişki sorunları, anne - babada psikopatoloji, kayıplar, düşük benlik algısı, istismar ya da ihmal sayılabilir.
Çocuklarda depresyon ile birlikte; ayrılık kaygısı bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu da sık görülür.
Ayrıca başka hastalıkların sonucunda da depresyon gelişebilir. Epilepsi, öğrenme güçlükleri, kanser, hipotiroidi, anemi, diyabet gibi hastalıklara depresyon belirtileri eşlik edebilir.
Çocuklardaki depresyon yineleyici özellik taşır. Tedavisinde destekleyici bireysel psikoterapi, aile terapisi, grup terapisi, aile danışmanlığı ve ilaç tedavisi uygulanabilir.
Depresyon hem psikolojik hem de sosyal açıdan çocukta ciddi hasarlar bırakabilir. Eğitimi olumsuz etkilnebilir, arkadaş ve akran ilişkileri gerileyebilir, aile ilişkileri bozulabilir, yaşamdan memnuniyeti azalabilir, gelecekte ölümü ve intiharı daha çok düşünebilir ve tekrarlayıcı depresyonlar yaşayabilir.
Tüm bunlar çocuğun genel ruh sağlığı ve sosyal yaşam gelişimini ya duraklatacak ya geriletecektir. Gelecekteki mutlulukları mutlaka bu süreçten etkilenir. Erişkin hastalarla çalışırken, çocukluklarında yaşadıkları depresyona ya da ailelerinde yaşanmış olan kayıplara ve yaslara sık rastlarız..
