Solucanotu, Rainfarn, Tanacetum vulgare
SOLUCANOTU
Çok Yıllık | 0,4-1,4m | 7-10 Aylar | Ça,Ho,Na | Otu,Çiçeği | Hafif Zehirli
Solucanotu, Rainfarn, Tanacetum vulgare
Syn: Chrysanthemum vulgare L.
Familyası: Bileşikgillerden, Korbblütengewaechse, Asteraceae
Drugları: Solucanotu: Tanaceti herba
Solucanotu çiçeği: Tanaceti flos
Solucanotu çayı, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılabildiği gibi, çiçeklerde aynı şekilde kullanılır.
Botanik: Solucanotu 40-140cm boyunda çok yıllık, dikine yükselen, köşeli gövdeli bir bitkidir. Solucanotunun üst kısımları çatallaşır ve gövdesi yeşilimsi esmer renklidir. Yaprakları ana yaprağa dizilmiş yan yapraklar-dan meydana gelir. Yan yaprakları yumurta şeklinde kenarları dişli, koyu yeşil renkli, alt yaprakları oldukça büyük, üst yaprakları oldukça küçüktür. Çiçekleri salkım şemsiye şeklinde topluca bir arada her bir çiçekte yüzlerce altın sarısı küçük çiçeklerden meydana gelir ve çiçekleri küre çiçekçiklerden meydana gelir ve çiçekleri küre şeklindedir. Vatanının Asya ve Avrupa’nın ılıman bölgeleri olan bitki günümüzde dünyanın birçok bölgelerinde yabani olarak yetişmektedir.
Yetiştirilmesi: Solucanotu Türkiye’de yabani olarak yetişen bir bitkidir ve Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Tohumlarından birkaç tane bahçenin veya tarlanın bir köşesine ekilirse kendiliğin-den yetişir.
Hasat zamanı: Temmuz’dan Ekim’e kadar solucanotu toplanarak ha-vadar bir yerde kurutulur, şayet tentürü yapılacak ise taze olarak işlenir.
Birleşimi: Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Eter yağ türevleri %0,2-0,5 arasında olup bu da bitkinin yetiştiği yöreye ve tipe göre farklılıklar gösterir. Şayet Thujon %50’den fazla ise Thujon tipi, diğerleri fazla ise Sabina tipi, Kafur tipi ve Bornel tipi gibi isimlerle anılır. Eter yağları Monoterpenler ve Sesquiterpenler olmak üzere ikiye ayrılır.
1) Monoterpenler; α-Thujon, β-Thujon, α- Sabinen, β-Sabinen, Artemisiaketon, Camphen, Kafur, Borneol, Umbellulon, Chrysanthenol, Lyratol, Thymol
2) Sesquiterpenler; Chrysanthenylacetat (Ateş otuna bak.), Parthenolid, Crispolid, Davanon, Tanacetol A ve B, Tanavulgarol, Germacren-D ve Tetrafuranterpen
b) Flavonlar ve Flavonitler; Acacetin, Quercetin, Quercetin-5-glikozit, Apigenin, Luteolin, Luteolin-7-glikozit, Chrysoeriol, Diosmetin, Kâmpferol ve Izorhamnetin
c) Tanin, acı maddeler, reçine ve vitaminler içerir.
Tesir şekli: İştah açıcı, adet söktürücü, bağırsak kurt ve solucanlarını düşürücü, hazmettirici ve şişkinliği gidericidir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmalar yapılma-mıştır. Bu nedenle bugünkü bilgilere göre 2. sınıf bir şifalı bitkidir. So-lucanotu yerine daha etkili olan başka bitkiler kullanılmalıdır. Örneğin migrene karşı Nane, Veba otu, Okaliptus, Ateş otu veya Gökçek İksiri daha etkilidir.
b) Komisyon E’nin solucanotu nevralji, migren, romatizma, şişkinlik ve iştahsızlığa karşı ve solucan düşürmek için kullanılır.
c) Halk arasında başta bağırsak solucan ve kurlarına karşı ayrıca iştah-sızlık, kabızlık, gastrit, enterit (ince bağırsak iltihaplanması), adet ye-tersizliği, mide krampları, gut, baş dönmesi, histeri ve migrene karşı kullanılır.
Çay: Çayı içilebilir, fakat zehirli olması nedeni ile dikkat edilmesi aşırı dozajda veya uzun süre içilmemelidir. Yarım kahve kaşığı solucanotu demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika demlemeye bıraktıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları:
Gökçek solucan ve kurtlarına çay;
20g Pelin otu
20g Solucan otu
20g Papatya çiçeği
20g Sinameki yaprağı
20g Nane
Gökçek bağırsak solucan ve kurtlarına çayı;
20g Horasan otu
20g Papatya çiçeği
20g Solucan otu
20g Pelin otu
20g Nane
Yan tesirleri: Zehirli olması nedeniyle tarife uyularak çayı içilmeli ve 4 haftadan fazla kullanılmamalıdır. Eter yağı daha etkili olduğundan şayet kullanılırsa 1-2damla bir kesme şekere damlatılarak alınmalı ve en çok günde 3 defa alınabilir.
Zehirlenen kişide: kusma, karın ağrısı, yüzde kızarma, kramplar, böbreklerin zedelenmesi, karaciğerin zedelenmesi, gözbebeklerin büyümesi gibi belirtileri mevcuttur. Zehirlenmeye karşı aktif kömür alınır ve doktora gidilir.
Çok Yıllık | 0,4-1,4m | 7-10 Aylar | Ça,Ho,Na | Otu,Çiçeği | Hafif Zehirli
Solucanotu, Rainfarn, Tanacetum vulgare
Syn: Chrysanthemum vulgare L.
Familyası: Bileşikgillerden, Korbblütengewaechse, Asteraceae
Drugları: Solucanotu: Tanaceti herba
Solucanotu çiçeği: Tanaceti flos
Solucanotu çayı, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılabildiği gibi, çiçeklerde aynı şekilde kullanılır.
Botanik: Solucanotu 40-140cm boyunda çok yıllık, dikine yükselen, köşeli gövdeli bir bitkidir. Solucanotunun üst kısımları çatallaşır ve gövdesi yeşilimsi esmer renklidir. Yaprakları ana yaprağa dizilmiş yan yapraklar-dan meydana gelir. Yan yaprakları yumurta şeklinde kenarları dişli, koyu yeşil renkli, alt yaprakları oldukça büyük, üst yaprakları oldukça küçüktür. Çiçekleri salkım şemsiye şeklinde topluca bir arada her bir çiçekte yüzlerce altın sarısı küçük çiçeklerden meydana gelir ve çiçekleri küre çiçekçiklerden meydana gelir ve çiçekleri küre şeklindedir. Vatanının Asya ve Avrupa’nın ılıman bölgeleri olan bitki günümüzde dünyanın birçok bölgelerinde yabani olarak yetişmektedir.
Yetiştirilmesi: Solucanotu Türkiye’de yabani olarak yetişen bir bitkidir ve Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirmek mümkündür. Tohumlarından birkaç tane bahçenin veya tarlanın bir köşesine ekilirse kendiliğin-den yetişir.
Hasat zamanı: Temmuz’dan Ekim’e kadar solucanotu toplanarak ha-vadar bir yerde kurutulur, şayet tentürü yapılacak ise taze olarak işlenir.
Birleşimi: Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Eter yağ türevleri %0,2-0,5 arasında olup bu da bitkinin yetiştiği yöreye ve tipe göre farklılıklar gösterir. Şayet Thujon %50’den fazla ise Thujon tipi, diğerleri fazla ise Sabina tipi, Kafur tipi ve Bornel tipi gibi isimlerle anılır. Eter yağları Monoterpenler ve Sesquiterpenler olmak üzere ikiye ayrılır.
1) Monoterpenler; α-Thujon, β-Thujon, α- Sabinen, β-Sabinen, Artemisiaketon, Camphen, Kafur, Borneol, Umbellulon, Chrysanthenol, Lyratol, Thymol
2) Sesquiterpenler; Chrysanthenylacetat (Ateş otuna bak.), Parthenolid, Crispolid, Davanon, Tanacetol A ve B, Tanavulgarol, Germacren-D ve Tetrafuranterpen
b) Flavonlar ve Flavonitler; Acacetin, Quercetin, Quercetin-5-glikozit, Apigenin, Luteolin, Luteolin-7-glikozit, Chrysoeriol, Diosmetin, Kâmpferol ve Izorhamnetin
c) Tanin, acı maddeler, reçine ve vitaminler içerir.
Tesir şekli: İştah açıcı, adet söktürücü, bağırsak kurt ve solucanlarını düşürücü, hazmettirici ve şişkinliği gidericidir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmalar yapılma-mıştır. Bu nedenle bugünkü bilgilere göre 2. sınıf bir şifalı bitkidir. So-lucanotu yerine daha etkili olan başka bitkiler kullanılmalıdır. Örneğin migrene karşı Nane, Veba otu, Okaliptus, Ateş otu veya Gökçek İksiri daha etkilidir.
b) Komisyon E’nin solucanotu nevralji, migren, romatizma, şişkinlik ve iştahsızlığa karşı ve solucan düşürmek için kullanılır.
c) Halk arasında başta bağırsak solucan ve kurlarına karşı ayrıca iştah-sızlık, kabızlık, gastrit, enterit (ince bağırsak iltihaplanması), adet ye-tersizliği, mide krampları, gut, baş dönmesi, histeri ve migrene karşı kullanılır.
Çay: Çayı içilebilir, fakat zehirli olması nedeni ile dikkat edilmesi aşırı dozajda veya uzun süre içilmemelidir. Yarım kahve kaşığı solucanotu demliğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika demlemeye bıraktıktan sonra süzülerek içilir.
Çay Harmanları:
Gökçek solucan ve kurtlarına çay;
20g Pelin otu
20g Solucan otu
20g Papatya çiçeği
20g Sinameki yaprağı
20g Nane
Gökçek bağırsak solucan ve kurtlarına çayı;
20g Horasan otu
20g Papatya çiçeği
20g Solucan otu
20g Pelin otu
20g Nane
Yan tesirleri: Zehirli olması nedeniyle tarife uyularak çayı içilmeli ve 4 haftadan fazla kullanılmamalıdır. Eter yağı daha etkili olduğundan şayet kullanılırsa 1-2damla bir kesme şekere damlatılarak alınmalı ve en çok günde 3 defa alınabilir.
Zehirlenen kişide: kusma, karın ağrısı, yüzde kızarma, kramplar, böbreklerin zedelenmesi, karaciğerin zedelenmesi, gözbebeklerin büyümesi gibi belirtileri mevcuttur. Zehirlenmeye karşı aktif kömür alınır ve doktora gidilir.