Alerji Nedir Ve Hangi Maddeler Alerjiye Neden Olur
ALERJİ NEDİR?
alerji nedirAlerji, insan vücuduna saldıran ya da istila eden bir maddeye karşı vücudun bir yanıtıdır. Bağışıklık sistemini antijen adı yabancı bir madde algıladığında bağışıklık sistemi devreye girer. Bağışıklık sistemi, vücut için antijen özellik gösteren bakteri ve toksinler gibi zararlı maddelerden vücudu korur.
Bağışıklık sistemi bu faktörlerle sürekli bir savaş içerisindedir. Fakat, vücut için zararsız olan maddelere karşı (bir alerjen) aşırı tepki gösterilmesine duyarlılık reaksiyonu veya alerjik bir reaksiyon adı verilir. Bu bir çeşit “yanlış alarm” olarak da tarif edilebilir.
Alerji yapan maddeler kişiden kişiye değişerek ağızdan alınma, solunum sistemi ile ya da deri yüzeyinden alınarak etki edebilmektedir. Alerjik bünyeler genellikle birden fazla maddeye karşı hassasiyet gösterirler.
HANGİ MADDELER ALLERJİYE NEDEN OLABİLİR?
İnsan için kişinin yapısına göre her şey bir alerjen olabilir. Bazı kişilerde neden alerji geliştiği bilinmemektedir ve nedeni yoktur. Alerji aile içerisinde görülebilir, bazı durumlarda da aile bireylerinin belirli gıdalar veya ilaçlara karşı olan alerjisini paylaşabilirsiniz. Alerji, hayatımızın içinde herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir ancak daha çocukluk veya genç erişkin yaşta ortaya çıkması sık görülür.
Toz, ev akarları, polen, bitkiler, ilaçlar, yiyecek, böcek zehirleri, hayvan tüyü, virüs veya bakteri alerjenler örnekleridir. Bunların içinde polenler en bilinen alerjenlerdendir. Alerji meydana gelmesini sadece madde ile sınırlandırmak doğru değildir. Değişik hava şartlarından etkilenme ya da psikolojik etkenler sonucu da bazı maddelere karşı aşırı reaksiyon gösterilebilmektedir. Alerjik hastalıkların gelişiminde, yakınmaların ortaya çıkmasında ve hastalığın kontrolünde psikolojik durumun da katkısı olabilir. Ayrıca psikolojik hastalıklarla ayrımı gerekebilir.
ALERJİ TEŞHİSİ NASIL KONUR?
Alerjik hastalıklarla uyumlu yakınmaları olan kişilerde ailede benzer hastalığı olanların varlığı, şikâyetlerin süreğen ve tekrarlayıcı olması, mevsimlere göre değişmesi, diğer alerjik hastalıkların eşlik etmesi gibi hastanın öyküsünde tipik özellikler alerjik bir hastalığı telkin eder. Kanda özel E tipi antikorların araştırılması, alerjik cilt testleri ve hastalığın tipine göre değişen diğer tetkiklerle kesin teşhis konulabilir. Alerjik hastalıkların tanısında can yakıcı, zor tetkikler, endoskopik işlemler ve biyopsiler gibi invaziv işlemlere gerek duyulmaz.
ALERJİ BELİRTİLERİ
Alerjiler çok yaygındır. Tepkiler bütün bir vücutta döküntü olabildiği gibi, küçük lokalize deri döküntüsü, burun ve genizde kaşıntı, gözlerde kaşıntı ya da kurdeşen (ürtiker) gibi tek bir noktada kümeler halinde meydana gelebilir. Reaksiyonlar bir ya da birden fazla tepki olarak da karşımıza çıkabilmektedir. En alerjik reaksiyonlar zehirli sarmaşık, sivrisinek ısırıkları ya da saman nezlesi ile alerjilerdir. Bunlar hapşırma, döküntü gibi belirtiler verir ve önemsizdir. Bazı kişilerde ise hiçbir tepki meydana gelmez. Yanıt meydana gelmemesi kişinin bağışıklık sistemine bağlıdır.
ALERJİ NASIL MEYDANA GELİR?
Vücut kendi için yabancı olan bir madde ile karşılaştığında buna tepki verir. İlk tepki sonraki tepkilere nazaran biraz daha fazla süre alır. İkinci karşılaşmadaki tepkiler ise daha hızlı gelişir. İlk karşılaşmada vücut bu maddeye karşı duyarlı hale gelir. Alerjik tepkimeler geliştikten sonra vücuttaki mast hücreleri alerjen madde tarafından parçalanır. Parçalanma “histamin” adı verilen maddeyi açığa çıkarır. İşte bu madde kaşıntıdan sorumlu tutulan maddedir.
ALERJİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Alerjik rinit, Alerjik astım, Alerjik dermatit, Ürtiker, Alerjik konjuktivit gibi çeşitleri bulunmaktadır. Bunların dışında yiyecek, lateks, ilaç veya böcek sokmasına karşı da ciddi boyutlarda duyarlılık gelişebilir.
